Quy định mới về việc cho phép thí sinh tự do đăng ký nguyện vọng vào bất kỳ trường THPT công lập nào trên địa bàn Thủ đô đang mở ra cơ hội lớn, nhưng cũng đi kèm với những cảnh báo về sự biến động bất ngờ của điểm chuẩn và tỷ lệ chọi.

Bước ngoặt từ quy định bỏ khu vực tuyển sinh

Kỳ tuyển sinh lớp 10 THPT công lập năm học 2026-2027 tại Hà Nội đánh dấu một thay đổi mang tính lịch sử: Chính thức bãi bỏ việc phân chia khu vực tuyển sinh và điều kiện hộ khẩu thường trú. Theo quy định mới từ Sở Giáo dục và Đào tạo (GD-ĐT), mỗi thí sinh được quyền đăng ký tối đa 3 nguyện vọng vào bất kỳ trường công lập nào, miễn là phù hợp với năng lực và điều kiện thực tế của gia đình.

Đáng chú ý, khoảng cách điểm chênh lệch giữa các nguyện vọng cũng được thu hẹp đáng kể để tăng cơ hội cho học sinh. Cụ thể, nếu trượt nguyện vọng 1 (NV1), thí sinh vẫn có cơ hội đỗ NV2 nếu điểm thi cao hơn điểm chuẩn của trường đó từ 0,5 điểm trở lên. Tương tự, mức chênh lệch để xét tuyển NV3 là 1 điểm so với điểm chuẩn NV1 của trường. Sự điều chỉnh này được đánh giá là rất nhân văn, giúp học sinh tiếp cận được môi trường học tập tốt nhất mà không bị rào cản địa lý ngăn trở.

18-1773820580-tuyen-sinh-lop-10-ha-noi-bo-phan-tuyen-ty-le-choi-nhieu-truong-co-nguy-co-tang-dot-bien
Ảnh minh họa: Internet

Nguy cơ "vỡ trận" tỷ lệ chọi ở nhóm trường tầm trung

Dù mang lại nhiều quyền lợi cho người học, nhưng giới chuyên gia và các nhà quản lý giáo dục lại bày tỏ sự lo ngại về một kịch bản "lệch nguyện vọng" trên diện rộng. Theo nhận định của các giáo viên THCS, nhóm trường top đầu dự kiến sẽ không có quá nhiều biến động do yêu cầu đầu vào khắt khe. Tuy nhiên, tâm điểm của "cơn bão" đăng ký có thể sẽ dồn vào các trường thuộc phân khúc tầm trung – nơi có mức điểm chuẩn dao động từ 6,5 đến 8 điểm mỗi môn.

Nguyên nhân là bởi trước đây, nhiều học sinh dù không muốn vẫn phải đăng ký vào các trường gần nhà theo phân tuyến. Nay khi "nút thắt" được tháo gỡ, phụ huynh và học sinh sẽ có xu hướng đổ xô vào những trường có thương hiệu tốt hơn trong cùng phân khúc, bất kể khoảng cách đi lại. Theo ông Nguyễn Cao Cường, Hiệu trưởng Trường THCS Thái Thịnh, hiện tượng "chạy theo đám đông" là điều khó tránh khỏi. Khi các thí sinh có học lực khá cùng tập trung vào một nhóm trường, tỷ lệ chọi sẽ bị đẩy lên cao đột biến, vô tình tự triệt tiêu cơ hội trúng tuyển của chính mình.

Lời khuyên từ chuyên gia: Đừng để việc đi học trở thành gánh nặng

Trước thực tế này, ông Nguyễn Quang Tùng, Hiệu trưởng Trường THCS và THPT M.V.Lômônôxốp, đề xuất cơ quan quản lý cần có hệ thống đăng ký trực tuyến cập nhật số lượng thí sinh thời gian thực để học sinh cân nhắc. Tuy nhiên, quan trọng nhất vẫn là sự tỉnh táo của chính các gia đình trong việc lựa chọn nguyện vọng.

Các chuyên gia giáo dục nhấn mạnh rằng học sinh cần căn cứ sát sao vào năng lực thực tế thông qua kết quả học tập và các kỳ thi thử thay vì chạy theo xu hướng. Bên cạnh đó, yếu tố địa lý vẫn cần được đặt lên bàn cân. Việc theo đuổi một ngôi trường danh tiếng ở quá xa có thể khiến hành trình đi học mỗi ngày trở nên kiệt sức, ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng học tập suốt 3 năm THPT.

Lời khuyên đưa ra là hãy ưu tiên những trường có mức điểm phù hợp và thuận tiện giao thông. Thay vì mạo hiểm với những "điểm nóng" có tỷ lệ chọi tăng vọt, một lựa chọn an toàn và gần nhà đôi khi lại là chiến thuật thông minh nhất để cầm chắc tấm vé vào lớp 10 công lập.