Bộ trưởng Tài chính: Có tình trạng lợi dụng chứng khoán để rửa tiền

Tại phiên chất vấn Bộ trưởng Hồ Đức Phớc sáng 8/6, kỳ họp thứ 3, Quốc hội khóa XV, Đại biểu Trần Văn Lâm (đoàn Bắc Giang) đặt vấn đề, thị trường chứng khoán phát triển thời gian qua nhưng cũng có những chiêu trò thao túng, đầu cơ, làm giảm hiệu quả sử dụng vốn của nền kinh tế.

Đại biểu đề nghị Bộ trưởng đánh giá về mức độ bong bóng của thị trường này. Bộ Tài chính có những công cụ, chỉ báo nào để nhận diện, đánh giá tính chất, mức độ bong bóng của thị trường chứng khoán, có giải pháp gì để thị trường chứng khoán nước ta phát triển ổn định, bền vững trong thời gian tới?

Đại biểu Nguyễn Hữu Thông (đoàn Bình Thuận) cũng chất vấn về sai phạm trên thị trường chứng khoán thời gian qua. Đại biểu Thông nêu: Thời gian qua nhiều vụ sai phạm về trái phiếu doanh nghiệp, chứng khoán, phải chăng đó là sự yếu kém của cơ quan chức năng? Đại biểu đề nghị cần có giải pháp lành mạnh hóa thị trường thay vì siết chặt theo hướng không quản được thì cấm, ảnh hưởng đến sự phát triển của thị trường?

Trả lời câu hỏi của các đại biểu, Bộ trưởng Hồ Đức Phớc cho biết, thị trường chứng khoán đang có bước phát triển tốt, tăng trưởng bình quân giai đoạn 2016-2021 khoảng 26%. Đối với thị trường cổ phiếu, năm 2021, giao dịch đạt gần 7,7 triệu tỷ đồng, chiếm 92% GDP và tăng 46,7% so với năm 2020. Trái phiếu doanh nghiệp đạt 1,37 triệu tỷ đồng, tương đương 15% GDP.

Theo Bộ trưởng Phớc, thị trường chứng khoán của Việt Nam còn non trẻ, mới chỉ 22 năm, nhưng có nhiều tín hiệu tích cực, trong khi các nước tiên tiến đã có thời gian phát triển trên 500 năm. Tuy nhiên, thời gian qua thị trường có xảy ra một số hiện tượng thao túng cổ phiếu, đưa thông tin sai lệch, lừa dối khách hàng… Tuy nhiên, đây là những sai phạm của cá nhân.

Bộ trưởng cũng cho biết, thị trường trái phiếu là kênh huy động vốn trung, dài hạn cùng với tín dụng đảm bảo nguồn lực cho nền kinh tế phát triển. Việc xảy ra thao túng là hành vi của cá nhân, tức là đưa thông tin sai, dùng nhiều tài khoản lôi kéo khách hàng rồi sau đó đột ngột bán nhưng không báo cáo cơ quan quản lý.

Hoặc đối với trái phiếu doanh nghiệp cũng phát hành thông tin sai lệch, dùng công ty này để phát hành cho công ty kia, lại dùng công ty kia để hợp đồng đầu tư vốn với nhà đầu tư…, vi phạm trật tự kinh tế, luật Chứng khoán, phải xử lý nghiêm.

“Hiện nay, chúng tôi tăng cường kiểm tra, đưa trí tuệ nhân tạo vào các nghiệp vụ phát sinh, theo dõi công khai quá trình lên xuống đột ngột đối với các cổ phiếu. Các trái phiếu riêng lẻ thiết lập một sàn riêng để theo dõi, cùng với giải pháp hoàn thiện Nghị định 153, sắp tới đề nghị Quốc hội hoàn thiện luật Chứng khoán”, Bộ trưởng nói.

Cũng theo tư lệnh Bộ Tài chính, từ tháng 4 đến tháng 9/2021, Bộ ra 5 thông cáo báo chí về rủi ro của thị trường trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ.

Cũng theo Bộ trưởng Hồ Đức Phớc, Bộ đã có rất nhiều động thái cảnh báo nhà đầu tư chứng khoán trong thời gian qua.

Cụ thể, ngày 1/9/2021 ra công điện yêu cầu Ủy ban chứng khoán và các cơ quan thanh tra. Ngày 1/4/2022, cơ quan này thanh tra các công ty kiểm toán độc lập của các công ty chứng khoán, từ đó phát hiện nhiều sai phạm, chuyển cơ quan điều tra 34 vụ, xử phạt hành chính 568 vụ, với số tiền hơn 29 tỷ đồng. Ông Phớc cho rằng, đây cũng là bước làm lành mạnh hóa thị trường chứng khoán.

"Tuy nhiên, cán bộ Bộ Tài chính cũng có trách nhiệm trong những sai phạm trên thị trường chứng khoán. Chúng tôi đã cách chức 2 cán bộ lãnh đạo, cảnh cáo 2 cán bộ, kiểm điểm nhiều người khác, trong đó có Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán, Tổng giám đốc HOSE bị cách chức...", ông Phớc nói.

Ông Phớc cũng nêu thêm, qua kiểm tra, Bộ Tài chính cũng phát hiện nhiều vi phạm, có cả trường hợp lợi dụng thị trường chứng khoán để rửa tiền. Bộ Tài chính đã chuyển cho cơ quan điều tra để xử lý nghiêm.

Thời gian tới Bộ tiếp tục tăng cường tổ chức thanh tra, kiểm tra các doanh nghiệp phát hành và công ty chứng khoán cung cấp dịch vụ; phối hợp với ngân hàng nhà nước trong quản lý, giám sát việc các tổ chức tín dụng phát hành, đầu tư và cung cấp dịch vụ về trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ.

Ngoài ra, Bộ Tài chính cũng sẽ xử lý hành chính, đề nghị xử lý hình sự hành vi tung thông tin giả mạo, tin đồn nhảm, sai lệch làm ảnh hưởng đến nhà đầu tư, thị trường. "Vừa rồi xử lý hành chính một trường hợp ở TP.HCM và xử lý hình sự một trường hợp ở Hà Nội trên Facebook", ông Phớc nói thêm.

Bên cạnh đó, Bộ cũng rà soát đồng bộ từ luật đến các nghị định và văn bản hướng dẫn để tăng cường minh bạch thông tin, đảm bảo các quyền và lợi ích hợp pháp của các chủ thể tham gia thị trường.

PN (Nguoiduatin.vn)