Bộ Xây dựng siết chặt quy chuẩn PCCC: Chung cư phải thiết lập phân khu sạc xe điện riêng biệt

Trước thực trạng các phương tiện giao thông sử dụng năng lượng xanh ngày càng phổ biến, Bộ Xây dựng đã ban hành Thông tư số 31 kèm theo Sửa đổi Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về nhà chung cư (Quy chuẩn 04:2021). Quy định mới này tập trung thiết lập các tiêu chuẩn chuyên biệt đối với hạ tầng sạc, đỗ xe và đổi pin, từ đó nâng cao năng lực phòng chống cháy nổ tại các tòa nhà cao tầng.

Theo tinh thần của quy chuẩn mới, không gian dành cho xe điện phải tuân thủ nghiêm ngặt quy hoạch đã được phê duyệt của dự án. Về mặt vị trí, cơ quan chức năng đưa ra thứ tự ưu tiên rất rõ ràng, khuyến khích bố trí ngoài trời hoặc trên mặt đất trước khi tính đến các phương án đặt tại tầng bán hầm, tầng hầm 1 và các tầng hầm sâu hơn. 

Trong trường hợp buộc phải sử dụng không gian ngầm, chủ đầu tư bắt buộc phải thiết lập các giải pháp kỹ thuật phù hợp để sẵn sàng cô lập hoặc di dời phương tiện nhanh chóng khi phát sinh sự cố hỏa hoạn. Các khu vực này cũng cần đảm bảo sự thông thoáng, thuận tiện cho việc thoát nạn và tạo lối tiếp cận dễ dàng cho lực lượng cứu hỏa.

Đặc biệt, quy chuẩn yêu cầu phải phân tách rõ ràng khu vực đỗ của ô tô điện với khu vực dành cho xe máy điện, xe gắn máy điện và xe đạp điện. Việc cách ly hoàn toàn các phương tiện chạy điện với xe sử dụng nhiên liệu xăng, dầu cũng được khuyến khích mạnh mẽ. 

Đối với những tòa nhà không thể bố trí không gian riêng biệt, khoảng cách giữa các khu vực đỗ xe phải đạt tối thiểu 2 mét hoặc được phân tách bằng các bức tường bằng vật liệu không cháy. Đồng thời, toàn bộ bãi đỗ xe điện bắt buộc phải được giám sát liên tục bằng camera, trang bị hệ thống báo cháy tự động và các thiết bị cảnh báo khí độc chuyên dụng như CO hay HF đã qua kiểm định chất lượng.

Đối với hạ tầng sạc điện trong nhà, Bộ Xây dựng cũng giới hạn cụ thể diện tích của từng khoang sạc để giảm thiểu nguy cơ cháy lan. Cụ thể, một khoang sạc dành cho ô tô điện hoặc sạc hỗn hợp không được vượt quá 1.500 mét vuông nếu ở tầng nổi và 1.200 mét vuông nếu ở tầng hầm. Đối với xe máy hoặc xe đạp điện, diện tích giới hạn tương ứng là 500 mét vuông và 300 mét vuông. 

Các khoang sạc này phải được ngăn cách bằng tường ngăn cháy loại 1 hoặc khoảng trống đường xe chạy rộng tối thiểu 6 mét. Nếu không bảo đảm được khoảng cách này, tòa nhà phải lắp đặt hệ thống màn nước ngăn cháy drencher và các giải pháp ngăn khói tràn giữa các khoang. Riêng với trạm sạc ngoài trời, khoảng cách an toàn đến các công trình lân cận phải từ 3 mét trở lên, hoặc tối thiểu 1 mét nếu có tường chống cháy cao từ 2 mét bảo vệ.

Hệ thống cấp điện cho các trạm sạc cũng phải được thiết kế tách biệt hoàn toàn với các nguồn tải sinh hoạt khác của tòa nhà để bảo đảm đủ công suất vận hành. Nguồn điện này phải sở hữu tính năng tự động ngắt khi hệ thống báo cháy được kích hoạt, kèm theo các nút ngắt khẩn cấp đặt ở vị trí dễ tiếp cận. Đáng chú ý, công suất danh định của mỗi trụ sạc dưới tầng hầm bị giới hạn không quá 22 kW; nếu dùng loại có công suất lớn hơn, chủ đầu tư phải chứng minh thiết bị không phát sinh nhiệt và tiếng ồn vượt mức cho phép, đồng thời tích hợp tính năng tự ngắt khi dòng điện có dấu hiệu bất thường.

Về quy định đối với trạm đổi pin, cơ quan quản lý cũng ưu tiên các vị trí ngoài trời hoặc trên mặt đất. Trạm đổi pin trong nhà chỉ được phép đặt tại tầng bán hầm hoặc tầng hầm 1 với các giải pháp cô lập nghiêm ngặt. Khoảng cách an toàn từ tủ đổi pin trong nhà đến lối thoát nạn, sảnh thang máy hay cửa sổ phải đạt từ 6 mét trở lên, và cách bãi đỗ xe ít nhất 2 mét. Đối với trạm ngoài trời, khoảng cách đến nơi đông người tối thiểu là 3 mét. Toàn bộ các trạm đổi pin phải có camera giám sát kết nối trực tiếp về phòng trực kỹ thuật 24/24 giờ.

Để kiểm soát tối đa nguy cơ nổ pin, quy chuẩn mới khống chế tổng dung lượng lưu trữ tối đa cho mỗi khu vực đổi pin ngoài trời hoặc phân tán trong nhà là 100 kWh. Con số này đối với mỗi phân vùng riêng biệt ở tầng nổi là 35 kWh và giảm xuống còn 18 kWh nếu đặt ở tầng hầm hoặc tầng bán hầm. Các tủ đổi pin cũng phải tích hợp đầy đủ tính năng chống va đập cơ học, chống ngập nước và tự ngắt nguồn điện khi có sự cố.

Quy chuẩn sửa đổi này sẽ chính thức có hiệu lực thi hành từ ngày 15/12/2026. Nhằm đảm bảo tính thực thi, các tòa nhà chung cư hiện hữu sẽ có thời gian chuyển tiếp là 6 tháng kể từ ngày Thông tư có hiệu lực để tiến hành rà soát, đánh giá lại hiện trạng. Những cơ sở chưa đáp ứng được các tiêu chuẩn kỹ thuật mới về PCCC xe điện sẽ bắt buộc phải triển khai sửa chữa, cải tạo theo đúng quy định. Việc hoàn thiện hành lang pháp lý này được kỳ vọng sẽ vừa bảo vệ an toàn tính mạng cho cư dân, vừa tạo bệ phóng vững chắc cho xu hướng phát triển giao thông xanh tại Việt Nam.