Chi phí sản xuất tăng cao, nhiều đơn hàng bị hủy, nhân sự thiếu hụt… là những khó khăn mà các doanh nghiệp (DN) có vốn đầu tư nước ngoài (FDI) đang phải đối mặt khi làn sóng thứ tư của dịch bệnh COVID-19 diễn biến phức tạp trong những ngày qua tại TPHCM.
Công ty PouYen Việt Nam có quy mô hàng chục nghìn lao động phải tạm ngưng hoạt động vì không đảm bảo an toàn về phòng chống dịch

Ngày 20/8, Bí thư Thành ủy Nguyễn Văn Nên và Chủ tịch UBND TPHCM Nguyễn Thành Phong đã chủ trì hội nghị gặp gỡ với đại diện các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài trên địa bàn TPHCM.

Chi phí tăng, quy mô bị thu hẹp

Tổng giám đốc Công ty Datalogic Việt Nam Trần Tiến Phát cho biết DN có 831 nhân viên nhưng đến ngày 20/8 chỉ có 502 người đang làm việc theo mô hình “3 tại chỗ” và “2 địa điểm, 1 cung đường”. Doanh số của công ty liên tục bị sụt giảm từ 18,5 triệu USD trong tháng 6/2021 xuống còn 11 triệu USD trong tháng 7/2021, chỉ bằng 60% so với thời điểm chưa xảy ra dịch. Đáng chú ý, các công nhân lao động đang tham gia “3 tại chỗ” tuy có chỗ ăn, chỗ nghỉ ngơi và đảm bảo thu nhập nhưng đời sống tinh thần không được thoải mái. Các lao động có kinh nghiệm, tay nghề thường là những người đã lập gia đình, không thể bỏ cha mẹ hay vợ con bên ngoài để vào nhà máy làm việc và ăn ở theo mô hình “3 tại chỗ”. “Số lượng công nhân lao động của công ty đang bị giảm mạnh, hiện nay chỉ còn 60% so với trước. Các vị trí bị thiếu hụt là nhân sự có tay nghề cao, không dễ thay thế bằng người mới vào dây chuyền sản xuất, nhất là trong thời gian ngắn”, ông Phát cho hay.

Do tác động của dịch bệnh COVID-19, trong 7 tháng đầu năm, TPHCM có hơn 21.000 doanh nghiệp bị giải thể, ngưng hoạt động.

Công ty Intel Việt Nam là doanh nghiệp sản xuất chiếm đến 64% giá trị xuất khẩu của Khu công nghệ cao TPHCM trong 6 tháng đầu năm 2021. Theo phản ánh của bà Hồ Thị Thu Uyên, Giám đốc đối ngoại Intel Việt Nam, để duy trì sản xuất, công ty Intel Việt Nam thời gian qua đã thực hiện phương án “2 địa điểm, 1 cung đường” khiến chi phí sản xuất phát sinh thêm 140 tỷ đồng, tác động trực tiếp đến giá thành sản phẩm và kế hoạch sản xuất của công ty trong dài hạn.

Đại diện Công ty Jabil Việt Nam (Khu công nghệ cao TPHCM) cho biết chi phí phát sinh khi thực hiện "2 địa điểm, 1 cung đường" trung bình mỗi ngày là 4 tỷ đồng, tương đương 120 tỷ đồng mỗi tháng. Chi phí tăng khiến nhiều đối tác hủy đơn hàng để chuyển sang đặt hàng tại các nhà máy ở Ấn Độ, Mexico… "Từ đầu mùa dịch đến nay, công ty đã bị mất hợp đồng với tổng giá trị khoảng 200 triệu USD, dẫn đến nguy cơ thu hẹp quy mô hoạt động tại Việt Nam”, đại diện công ty Jabit cho hay.

Tổng giám đốc AEON Việt Nam Furusawa Yasuyuki cho biết hệ thống phân phối của AEON đang gặp nhiều khó khăn liên quan đến nhân lực. Công ty có nhiều trường hợp lao động bị cách ly, phong tỏa do nghi nhiễm bệnh hoặc do đang sinh sống trong các vùng bị cách ly y tế, dẫn đến tình trạng thiếu hụt nhân lực vận hành hoạt động kinh doanh hàng ngày, đặc biệt là lực lượng nhân viên giao hàng…

Mô hình “3 tại chỗ” chỉ phù hợp với DN vừa

Theo Chủ tịch UBND TPHCM Nguyễn Thành Phong, do tác động của dịch bệnh COVID-19, trong 7 tháng đầu năm, TPHCM có hơn 21.000 doanh nghiệp bị giải thể, ngưng hoạt động. UBND TPHCM đã thành lập Tổ hỗ trợ các DN gặp khó khăn bởi dịch COVID-19 do một Phó Chủ tịch đứng đầu, cùng lãnh đạo một số ngành có liên quan. Tổ công tác này có nhiệm vụ đồng hành với DN tháo gỡ khó khăn do dịch bệnh, tập hợp các kiến nghị vượt quá thẩm quyền quyết định của UBND TP để báo cáo với Chính phủ.

Về mô hình sản xuất “3 tại chỗ”(sản xuất, ăn và nghỉ tại chỗ), ban đầu đã phát huy tác dụng, tuy nhiên do phải kéo dài thời gian, nên “ảnh hưởng đến tâm sinh lý người lao động. Chi phí cho công nhân cũng đội lên”, ông Phong nói và cho hay mô hình trên chỉ phù hợp với DN quy mô vừa.

Theo người đứng đầu chính quyền TPHCM, từ kiến nghị của các hiệp hội, DN, TPHCM đã xây dựng 4 phương án sản xuất an toàn. Thứ nhất, thực hiện phương thức “3 tại chỗ” hoặc “3 tại chỗ theo ca, kíp” (chỉ ứng dụng với doanh nghiệp có quy mô lao động vừa). Thứ 2, tiếp tục thực hiện phương án “1 cung đường 2 điểm đến” hoặc “1 cung đường, nhiều điểm đến”. Thứ 3, tổ chức hoạt động theo phương châm 4 xanh (người lao động xanh, cung đường xanh, vùng sản xuất xanh, nơi ở xanh). Thứ 4, kết hợp các phương án nêu trên. “Các doanh nghiệp cũng có thể sáng tạo nhiều phương thức với mục tiêu đảm bảo được an toàn sản xuất và phòng chống dịch”, ông cho biết.

Theo Huy Thịnh (Tiền Phong)