Một nhà kinh tế Trung Quốc đã cảnh báo rằng các biện pháp trừng phạt tài chính có thể trở thành một "mặt trận mới" trong cuộc cạnh tranh chiến lược giữa Mỹ và Trung Quốc, trong bối cảnh căng thẳng thương mại ngày càng gia tăng.

Lian Ping, chủ tịch Diễn đàn Kinh tế trưởng Trung Quốc, nhận định rằng khả năng Mỹ áp đặt các biện pháp trừng phạt tài chính toàn diện lên Trung Quốc là thấp. Tuy nhiên, ông cũng lưu ý rằng Washington có thể áp dụng chiến lược "từng bước mở rộng," bắt đầu bằng việc nhắm vào một số thực thể cụ thể và dần loại Trung Quốc khỏi hệ thống tài chính toàn cầu vốn phụ thuộc vào đồng USD.

Phát biểu của ông Lian được công bố vào thứ Năm trên tài khoản WeChat chính thức của diễn đàn, trong bối cảnh lo ngại ngày càng tăng rằng căng thẳng thương mại hiện tại có thể lan rộng sang lĩnh vực tài chính, gây ra tác động sâu sắc đến hệ thống kinh tế toàn cầu. 

Ông Lian cho rằng việc loại Trung Quốc khỏi hệ thống thanh toán quốc tế Swift sẽ là một hành động "tự làm hại" đối với Mỹ, vì Trung Quốc hiện là quốc gia xuất nhập khẩu lớn nhất thế giới và là nhà đầu tư nước ngoài lớn thứ hai toàn cầu. Ông giải thích thêm rằng nếu Trung Quốc bị loại khỏi Swift, các quốc gia có quan hệ thương mại với Bắc Kinh sẽ buộc phải chuyển sang hệ thống thanh toán CIPS do Trung Quốc xây dựng, qua đó làm suy yếu vai trò của Swift về lâu dài.

Theo số liệu của Swift, đồng nhân dân tệ chiếm 3,5% giá trị giao dịch toàn cầu trong tháng 4, đứng thứ 5 sau USD (49,68%), EUR, GBP và JPY. Trong khi đó, theo thống kê của chính phủ Trung Quốc, hệ thống CIPS đã xử lý 175 nghìn tỷ NDT (khoảng 24,32 nghìn tỷ USD) thanh toán xuyên biên giới trong năm 2024, tăng 43% so với năm 2023.

Một trong những biện pháp mà nhiều chuyên gia lo ngại nhất là khả năng Mỹ đóng băng tài sản bằng USD của Trung Quốc, tương tự như những gì Washington đã làm với Moscow. Tuy nhiên, ông Lian cho rằng Mỹ sẽ khó thực hiện hành động này vì động thái này sẽ gây tổn hại nghiêm trọng đến uy tín tài chính của chính Washington.

Ông cảnh báo rằng việc "vũ khí hóa tài sản đồng USD" đã làm giảm niềm tin vào sự an toàn và tính thanh khoản của đồng bạc xanh và chắc chắn sẽ đẩy nhanh quá trình phi đô la hóa. Ông cũng dẫn ví dụ về việc Mỹ đóng băng 300 tỷ USD dự trữ ngoại hối của Nga, từ đó khiến nhiều nước bắt đầu đặt câu hỏi về sự an toàn khi nắm giữ trái phiếu chính phủ Mỹ.

Một đề xuất đáng chú ý của ông Lian là Trung Quốc nên bán thêm nợ cho Mỹ, trong khi giảm dần nhưng không triệt để lượng nắm giữ trái phiếu chính phủ Mỹ. Ông cho rằng điều này có thể giúp Bắc Kinh "cân bằng lượng dự trữ" và giữ lại công cụ trả đũa tiềm năng nếu tài sản bị phong tỏa. Ông Lian nhận định: “Giữ một lượng trái phiếu Mỹ vừa đủ có thể trở thành ‘con bài mặc cả’, khiến Washington phải cân nhắc kỹ trước khi hành động”.

Hiện tại, Trung Quốc đang cắt giảm dần lượng trái phiếu Mỹ, còn 765,4 tỷ USD tính đến tháng 3, giảm mạnh so với giai đoạn đỉnh điểm và tụt xuống vị trí thứ 3 trong số các “chủ nợ”, sau Nhật Bản và Anh. Tình hình trở nên đáng lo ngại hơn với Mỹ khi Hạ viện vừa thông qua gói chi tiêu và thuế mới có thể khiến trần nợ công tăng thêm 4 nghìn tỷ USD, làm dấy lên lo ngại về khả năng vỡ nợ kỹ thuật và áp lực lên trái phiếu chính phủ.

PV (SHTT)