Từng giữ danh hiệu người phụ nữ giàu nhất châu Á với khối tài sản gần 30 tỷ USD, bà Dương Huệ Nghiên - cổ đông chi phối của Country Garden (Bích Quế Viên) - nay chỉ còn sở hữu khoảng 5,5 tỷ USD.

Chỉ trong hơn hai năm, khối tài sản của bà Dương Huệ Nghiên đã giảm tới 84%, từ mức đỉnh 29,6 tỷ USD xuống còn khoảng 5,5 tỷ USD. Từ vị thế người phụ nữ giàu nhất châu Á, bà hiện phải gánh trên vai áp lực khổng lồ khi Country Garden chìm trong vòng xoáy khủng hoảng, đến mức truyền thông Trung Quốc ví bà là "nữ thủ phụ" – người phụ nữ gánh núi nợ – thay vì "nữ thủ phú" như trước.

Theo Bloomberg Billionaires Index, chỉ trong khoảng bảy tháng của năm 2022, tài sản ròng của bà đã sụt từ 23,7 tỷ USD xuống còn 11,3 tỷ USD, tương đương mức giảm 52%. Một trong những cú sốc lớn xảy ra khi cổ phiếu Country Garden trên sàn Hong Kong mất 15% giá trị chỉ trong một phiên sau thông tin doanh nghiệp phát hành thêm cổ phiếu để huy động hơn 343 triệu USD nhằm cải thiện thanh khoản.

Đà đi xuống chưa dừng lại. Đến giữa năm 2023, Country Garden không thanh toán đúng hạn khoản lãi trái phiếu quốc tế trị giá 22,5 triệu USD, khiến giá trị tài sản của bà Dương tiếp tục lao dốc. Tính đến thời điểm đó, bà đã mất tới 84% tài sản so với mức đỉnh thiết lập vào tháng 6/2021, trở thành một trong những tỷ phú chứng kiến mức sụt giảm tài sản mạnh nhất thế giới trong hai năm liên tiếp.

05-1785899942-cu-lao-doc-cua-cuu-nu-ty-phu-bat-dong-san-chau-a-84-tai-san-boc-hoi-sau-hon-2-nam
Bà Dương Huệ Nghiên, Chủ tịch HDQT Country Garden, từ một trong những nữ tỷ phú trẻ nhất châu Á đang phải gánh trên vai khoản nợ khổng lồ của "đế chế" bất động sản gia đình. Ảnh: Baidu

Đến cuối năm 2024, bảng xếp hạng Hurun ghi nhận tài sản của gia đình họ Dương chỉ còn khoảng 42 tỷ nhân dân tệ, tụt xuống vị trí thứ 95, trong khi bốn năm trước từng đứng thứ 6 với khoảng 225 tỷ nhân dân tệ.

Sự suy giảm của Country Garden diễn ra trong bối cảnh toàn ngành bất động sản Trung Quốc bước vào giai đoạn khủng hoảng sau khi chính sách "3 lằn ranh đỏ" được áp dụng nhằm kiểm soát nợ của các doanh nghiệp địa ốc. Hàng loạt tập đoàn lớn rơi vào khó khăn, nhiều dự án đình trệ, kéo theo làn sóng người mua nhà ngừng trả nợ thế chấp vì căn hộ chưa được bàn giao.

Dù được đánh giá có mức vay nợ thấp hơn và tiến độ bàn giao nhà tích cực hơn nhiều đối thủ, Country Garden vẫn không tránh khỏi tác động từ sự suy giảm niềm tin của thị trường. Doanh số bán hàng liên tục đi xuống, riêng nửa đầu năm 2023 doanh nghiệp ước lỗ ròng từ 45-55 tỷ nhân dân tệ sau khi từng có lãi cùng kỳ năm trước. Các chuyên gia khi đó cũng dự báo doanh số còn có thể tiếp tục giảm mạnh do tâm lý e ngại của người mua.

Khó khăn tài chính khiến tổ chức xếp hạng tín nhiệm Moody's hạ bậc tín nhiệm của Country Garden xuống mức "rác", làm chi phí huy động vốn tăng cao và thu hẹp khả năng tiếp cận nguồn vốn quốc tế. Đến giữa năm 2024, một số công ty quản lý quỹ tại Trung Quốc còn định giá cổ phiếu Country Garden gần như bằng 0 do lo ngại nguy cơ bị hủy niêm yết.

Sau khi tiếp quản tập đoàn từ cha là ông Dương Quốc Cường, bà Dương Huệ Nghiên tập trung ưu tiên mục tiêu bàn giao nhà đúng cam kết để giữ niềm tin của khách hàng. Trong hai năm 2023 và 2024, Country Garden lần lượt bàn giao hơn 60.000 và 38.000 căn hộ, vẫn nằm trong nhóm doanh nghiệp bàn giao nhiều nhà nhất tại Trung Quốc dù không đạt kế hoạch đề ra.

Song song với đó, tập đoàn triển khai kế hoạch tái cơ cấu nợ và từng phải tạm hoãn công bố báo cáo tài chính, khiến cổ phiếu bị đình chỉ giao dịch gần 10 tháng. Đến tháng 1/2025, doanh nghiệp mới công bố các báo cáo tài chính tồn đọng để cổ phiếu được giao dịch trở lại.

Trong năm 2025, Country Garden tiếp tục đối mặt với đơn kiện thanh lý từ chủ nợ Ever Credit Limited liên quan khoản vay 1,6 tỷ HKD. Tuy nhiên, đến ngày 16/2/2026, Tòa án Tối cao Hong Kong đã bác đơn kiện và chấp thuận phương án tái cơ cấu, giúp doanh nghiệp tạm thời tránh nguy cơ bị thanh lý.

Dẫu vậy, tình hình kinh doanh vẫn chưa có dấu hiệu phục hồi rõ rệt. Từ đầu năm 2025 đến tháng 2/2026, tổng giá trị hợp đồng bán hàng của Country Garden chỉ đạt 37,5 tỷ nhân dân tệ. Riêng tháng 6/2026, doanh số đạt 2,45 tỷ nhân dân tệ, thấp hơn rất nhiều so với giai đoạn đỉnh cao khi doanh nghiệp từng ghi nhận doanh thu bán hàng hơn 770 tỷ nhân dân tệ mỗi năm. Giá cổ phiếu hiện chỉ dao động quanh mức 0,3 HKD, cho thấy tập đoàn vẫn còn chặng đường dài để vượt qua cuộc khủng hoảng kéo dài suốt bốn năm qua.

Bảo Ngọc (SHTT)