Cơn sốt AI đẩy chi phí sinh hoạt tại Mỹ leo thang, từ tiền điện đến giá nhà

AI được kỳ vọng sẽ mang lại những thay đổi sâu rộng cho nền kinh tế thông qua việc tạo ra cơ hội việc làm, ngành nghề mới và thúc đẩy năng suất trong dài hạn. Tuy nhiên, đi cùng với triển vọng đó là không ít thách thức trong ngắn hạn, bao gồm áp lực lên thị trường lao động, tăng trưởng tiền lương chậm lại, khoảng cách giàu nghèo gia tăng và nguy cơ lạm phát cao hơn.

Những số liệu mới đây cho thấy làn sóng đầu tư quy mô lớn vào AI đã bắt đầu ảnh hưởng đến giá cả của nhiều loại hàng hóa và dịch vụ tại Mỹ. Theo Mark Zandi, Kinh tế trưởng của Moody's Analytics, các hộ gia đình hiện phải chi thêm hơn 375 USD để mua cùng lượng hàng hóa và dịch vụ so với cùng kỳ năm trước do tác động của AI đến lạm phát.

Các chuyên gia nhận định AI hiện mới đóng góp khoảng 0,2 điểm phần trăm vào lạm phát chung và ảnh hưởng chủ yếu tập trung ở một số nhóm hàng nhất định. Dù vậy, xu hướng này được dự báo sẽ tiếp tục kéo dài và có thể lan rộng sang nhiều lĩnh vực khác của nền kinh tế.

Một trong những lĩnh vực chịu ảnh hưởng rõ nhất là điện năng. Các trung tâm dữ liệu phục vụ AI tiêu thụ lượng điện và nước rất lớn. Khi số lượng trung tâm dữ liệu tăng nhanh, nhu cầu sử dụng điện vượt xa nguồn cung, tạo áp lực lên hệ thống điện và góp phần đẩy giá điện sinh hoạt tăng cao.

Theo nhà kinh tế Pooja Sriram của Barclays, các trung tâm dữ liệu sẵn sàng chấp nhận mức giá cao để đảm bảo nguồn điện, khiến giá bán buôn điện tăng và cuối cùng tác động đến chi phí điện của người dân. Chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tại Mỹ cho thấy trong năm 2025, giá điện sinh hoạt tăng với tốc độ gấp đôi mức trung bình các năm trước. Dữ liệu từ Cục Thống kê Lao động Mỹ cũng ghi nhận giá điện tiếp tục tăng nhanh hơn trong 5 tháng đầu năm nay.

Không chỉ điện năng, nhu cầu phát triển hạ tầng AI còn khiến thị trường chip nhớ trở nên căng thẳng. Việc các doanh nghiệp đầu tư hàng nghìn tỷ USD vào trung tâm dữ liệu đã khiến các nhà sản xuất ưu tiên các dòng chip nhớ hiệu năng cao dành cho AI, thay vì những loại chip sử dụng trong thiết bị điện tử tiêu dùng.

Theo Pooja Sriram, nguồn cung chip nhớ vốn đã hạn chế, trong khi nhiều dây chuyền sản xuất được chuyển sang phục vụ trung tâm dữ liệu. Điều này khiến các sản phẩm như điện thoại thông minh, máy tính và laptop có xu hướng tăng giá.

Thực tế, nhiều hãng công nghệ lớn đã điều chỉnh giá bán sản phẩm. Cuối tháng 6, Apple tăng khoảng 20% giá của một số thiết bị và cho biết nhu cầu bộ nhớ cùng thiết bị lưu trữ tăng mạnh do sự phát triển của các trung tâm dữ liệu AI. Trước đó, Sony cũng điều chỉnh tăng giá máy chơi game PlayStation, còn Microsoft nâng giá máy chơi game cầm tay Xbox khoảng 25% với lý do tương tự.

Ngay cả phần mềm cũng không nằm ngoài xu hướng này. Sau hơn một thập kỷ giữ nguyên mức phí, Microsoft đã tăng giá gói Office 365 cá nhân thêm 43% vào tháng 2 sau khi bổ sung Copilot - công cụ AI của hãng. Trong khi đó, dữ liệu của Cục Thống kê Lao động Mỹ cho thấy giá máy tính và các thiết bị liên quan trong nửa đầu năm 2026 đã đảo chiều tăng sau nhiều năm liên tục giảm nhờ tiến bộ công nghệ.

Cơn sốt AI cũng tạo áp lực lên ngành xây dựng khi nhu cầu đối với đồng, dây điện và nhân công tăng mạnh để phục vụ việc xây dựng các trung tâm dữ liệu.

Theo Thierry Wizman, chiến lược gia toàn cầu về ngoại hối và lãi suất của Macquarie Group, mức tăng tiền lương trong ngành xây dựng là một trong những dấu hiệu rõ ràng nhất phản ánh tác động của AI đối với nền kinh tế và lạm phát. Việc hàng loạt dự án trung tâm dữ liệu được triển khai đã khiến nhu cầu lao động tăng cao, kéo theo tiền lương của nhóm lao động xây dựng tăng nhanh hơn so với mặt bằng chung.

Ông cũng cho rằng xu hướng này có thể tiếp tục tác động đến thị trường bất động sản. Trong bối cảnh Mỹ vốn đang đối mặt với tình trạng thiếu nhà ở và giá nhà vượt quá khả năng chi trả của nhiều người dân, việc chi phí nhân công xây dựng tăng mạnh có thể trở thành một trong những yếu tố góp phần đẩy giá nhà lên cao hơn trong thời gian tới.