Trước mục tiêu bảo đảm an ninh năng lượng và thúc đẩy chuyển đổi xanh thông qua việc phát triển xăng sinh học E10, ngành sản xuất ethanol (E100) trong nước lại đang đối mặt với vô vàn thách thức từ thị trường, nguyên liệu đến sự cạnh tranh gay gắt từ hàng ngoại nhập.

Để đánh giá thực trạng và tìm phương án tháo gỡ khó khăn cho các đơn vị, đoàn công tác của Bộ Công Thương do Thứ trưởng Nguyễn Sinh Nhật Tân dẫn đầu đã có buổi khảo sát, làm việc với các nhà máy sản xuất E100 tại khu vực miền Trung, bao gồm cả những cơ sở đang vận hành lẫn những nơi đang phải tạm dừng hoạt động.

04-1785813270-bai-toan-nguon-cung-xang-e10-doanh-nghiep-ethanol-noi-chat-vat-truoc-suc-ep-hang-nhap-khau
Lãnh đạo Bộ Công Thương làm việc với các nhà máy sản xuất ethanol (E100) tại miền Trung. Ảnh: BCT

Theo báo cáo, toàn quốc hiện có 3 nhà máy sản xuất E100 đang hoạt động gồm: Nhà máy Nhiên liệu sinh học Dung Quất, Nhà máy cồn Quảng Nam và Nhà máy cồn Đồng Nai. Tổng công suất thiết kế của các cơ sở này đạt khoảng 830 m3/ngày (tương đương 277.000 m3/năm). Trong tháng 6 vừa qua, sản lượng toàn ngành đạt hơn 20.875 m3, chạm mốc gần 84% công suất thiết kế theo tháng.

Tuy nhiên, hoạt động của các nhà máy nội địa lại gặp rất nhiều trở ngại. Nhiều cơ sở đã đi vào vận hành lâu năm khiến hệ thống máy móc xuống cấp, liên tục phát sinh sự cố kỹ thuật. Đáng lo ngại hơn, đầu ra của sản phẩm E100 thiếu tính ổn định khi các hợp đồng ký kết chủ yếu là ngắn hạn, đồng thời phải chống đỡ áp lực cạnh tranh khốc liệt với ethanol nhập khẩu. Điều này khiến doanh nghiệp rơi vào thế thụ động, không thể xây dựng kế hoạch sản xuất hay đầu tư dài hạn.

Nhằm giải quyết bài toán này, đại diện Tổng Công ty Lọc hóa dầu Việt Nam (BSR) kiến nghị cơ quan quản lý cần có cơ chế ưu tiên tiêu thụ E100 sản xuất trong nước, hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận nguồn vốn và ban hành cơ chế hợp đồng bao tiêu dài hạn giữa nhà sản xuất ethanol với các doanh nghiệp đầu mối kinh doanh xăng dầu.

Ở góc độ nguyên liệu, Chủ tịch Hiệp hội Nhiên liệu sinh học Việt Nam Đỗ Văn Tuấn đề xuất giải pháp phát triển vùng nguyên liệu ổn định, đồng thời xem xét hạn chế xuất khẩu sắn lát nhằm tập trung cho chế biến sâu, giúp ngành sản xuất E100 chủ động được nguồn cung đầu vào.

Đánh giá cao vai trò của xăng sinh học E10 trong định hướng phát triển năng lượng quốc gia, Thứ trưởng Nguyễn Sinh Nhật Tân ghi nhận toàn bộ các đề xuất từ phía doanh nghiệp. Bộ Công Thương sẽ phối hợp cùng các bộ, ngành liên quan rà soát, hoàn thiện thể chế chính sách nhằm tháo gỡ triệt để các vướng mắc về vốn, vùng nguyên liệu, thị trường tiêu thụ và rào cản từ hàng nhập khẩu.

Bên cạnh sự hỗ trợ từ cơ quan nhà nước, Thứ trưởng cũng yêu cầu các doanh nghiệp sản xuất E100 cần tự chủ động rà soát lại năng lực, thiết lập chuỗi cung ứng bền vững từ khâu nguyên liệu đến tiêu thụ, đồng thời thắt chặt liên kết với các đơn vị kinh doanh xăng dầu đầu mối để bảo đảm nguồn cung E100 ổn định cho lộ trình phát triển xăng sinh học trong thời gian tới.