Cuộc đua tích trữ vàng toàn cầu nóng lên, quốc gia nào đang sở hữu kho vàng lớn nhất?

Mỹ tiếp tục giữ vị trí dẫn đầu thế giới về lượng vàng dự trữ với 8.133,5 tấn, tương đương khoảng 69% tổng dự trữ ngoại hối quốc gia. Theo sau là Đức với 3.350,3 tấn, Italy sở hữu 2.451,8 tấn và Pháp nắm giữ 2.437 tấn. Đây đều là những quốc gia tích lũy lượng vàng lớn từ thời hệ thống Bretton Woods, khi vàng còn đóng vai trò nền tảng của hệ thống tiền tệ quốc tế. Trong nhiều năm qua, các nước này gần như không còn thực hiện hoạt động mua ròng đáng kể.

Trái ngược với châu Âu và Mỹ, nhiều nền kinh tế châu Á đang gia tăng tốc độ tích lũy vàng. Trung Quốc hiện sở hữu 2.313,4 tấn, còn Nhật Bản nắm giữ 845,9 tấn. Tuy nhiên, do phần lớn dự trữ ngoại hối của hai quốc gia này được hình thành từ nguồn thu xuất khẩu và chủ yếu nắm giữ bằng đồng USD, tỷ trọng vàng trong tổng dự trữ vẫn ở mức khá thấp, khoảng 9% đối với Trung Quốc và khoảng 5% với Nhật Bản.

Khoảng cách lớn về tỷ trọng vàng được xem là động lực khiến nhiều quốc gia tiếp tục đẩy mạnh hoạt động mua vào. Việc điều chỉnh cơ cấu dự trữ ngoại hối đang tạo ra nguồn cầu bền vững trên thị trường vàng quốc tế trong nhiều năm gần đây.

Theo số liệu từ Hội đồng Vàng Thế giới (WGC), hoạt động mua ròng của các ngân hàng trung ương liên tục duy trì ở mức rất cao kể từ năm 2022. Trong năm đó, lượng vàng được mua vào đạt khoảng 1.082 tấn – mức cao nhất trong hơn nửa thế kỷ. Sang năm 2023, con số này tiếp tục duy trì ở khoảng 1.037 tấn. Riêng quý I/2026, các ngân hàng trung ương đã bổ sung thêm 244 tấn vàng vào kho dự trữ, cao hơn quý trước và vượt mức trung bình của 5 năm gần đây.

Xu hướng này được cho là chịu tác động từ những biến động địa chính trị trên thế giới. Việc tài sản dự trữ của Ngân hàng Trung ương Nga bị phong tỏa vào năm 2022 khiến nhiều quốc gia quan tâm hơn đến việc nắm giữ vàng vật chất trong nước, bởi đây là loại tài sản không phụ thuộc vào hệ thống thanh toán của nước khác và không dễ bị đóng băng.

Trong nhóm các quốc gia tăng tốc mua vàng, Ba Lan nổi lên là một trong những trường hợp đáng chú ý. Chỉ trong chưa đầy 8 năm, lượng vàng dự trữ của nước này đã tăng từ 103 tấn lên 582 tấn tính đến quý I/2026. Ngân hàng Trung ương Ba Lan cũng đặt mục tiêu nâng dự trữ lên 700 tấn nhằm tăng cường năng lực ứng phó với các biến động quốc tế.

Uzbekistan cũng ghi nhận hoạt động mua vàng mạnh khi bổ sung thêm 25 tấn trong quý I/2026, nâng tổng lượng dự trữ lên 416 tấn. Hiện vàng chiếm tới 87% tổng dự trữ ngoại hối của quốc gia này. Trong khi đó, Ấn Độ tiếp tục theo đuổi chiến lược mua vàng đều đặn trong nhiều năm, đưa tổng lượng dự trữ lên 880,5 tấn.

Bên cạnh những con số chính thức, giới tài chính cũng đặc biệt quan tâm đến lượng vàng thực tế mà Trung Quốc đang nắm giữ. Dù số liệu công bố hiện ở mức 2.313,4 tấn sau chuỗi 17 tháng mua ròng liên tiếp, nhiều chuyên gia cho rằng con số thực tế có thể cao hơn đáng kể do quốc gia này là nước khai thác vàng lớn nhất thế giới và có khối lượng giao dịch vàng vật chất rất lớn.

Nếu lượng vàng thực tế của Trung Quốc đạt khoảng 4.000-5.000 tấn như nhiều nhận định, tỷ trọng vàng trong tổng dự trữ ngoại hối sẽ tăng mạnh, tạo thêm nền tảng cho các cơ chế thanh toán quốc tế mới.

Ở chiều ngược lại, kho vàng của Mỹ dù vẫn lớn nhất thế giới nhưng cũng là chủ đề được nhiều chuyên gia quan tâm về tính minh bạch. Hiện toàn bộ 8.133,5 tấn vàng vẫn được ghi nhận theo mức giá lịch sử 35 USD/ounce, trong khi nếu tính theo giá thị trường hiện nay, giá trị thực tế của kho vàng này lên tới hơn 1.000 tỷ USD.

Ngoài các quốc gia, Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) cũng đang sở hữu khoảng 2.814,1 tấn vàng. Nếu được xếp như một quốc gia, tổ chức này sẽ đứng thứ ba thế giới về lượng vàng dự trữ, chỉ sau Mỹ và Đức.

Nhìn về giai đoạn đến năm 2030, nhiều dự báo cho rằng xu hướng tích lũy vàng vẫn sẽ tiếp tục duy trì. Kịch bản được đánh giá có khả năng cao nhất là các ngân hàng trung ương vẫn mua ròng trên 1.000 tấn vàng mỗi năm, qua đó tạo nền tảng hỗ trợ giá vàng trong dài hạn.

Một khả năng khác là một số quốc gia có thể bất ngờ công bố lượng vàng thực tế cao hơn nhiều so với số liệu hiện tại, làm thay đổi đáng kể bản đồ dự trữ vàng toàn cầu và thúc đẩy các cơ chế thanh toán mới dựa trên vàng.

Trong khi đó, kịch bản các ngân hàng trung ương đồng loạt ngừng mua vàng chỉ được đánh giá có xác suất thấp, bởi điều này đòi hỏi căng thẳng địa chính trị phải hạ nhiệt đáng kể và niềm tin đối với đồng USD được phục hồi mạnh mẽ. Với bối cảnh hiện nay, xu hướng đa dạng hóa tài sản dự trữ vẫn được xem là chiến lược mà nhiều quốc gia sẽ tiếp tục theo đuổi trong những năm tới.