Đề xuất dừng Quỹ bình ổn xăng dầu từ năm 2027

aA

Bộ Công Thương đề xuất dừng trích lập, chi sử dụng Quỹ bình ổn xăng dầu từ năm 2027, trừ trường hợp cần tiếp tục trích lập để hoàn trả ngân sách.

Bộ Công Thương vừa gửi các bộ, ngành, địa phương, doanh nghiệp và hiệp hội lấy ý kiến hoàn thiện dự thảo lần thứ 14 nghị định về kinh doanh xăng dầu. Dự thảo bổ sung quy định về xử lý Quỹ bình ổn, công bố giá bán và trách nhiệm của doanh nghiệp trong điều hành giá.

Theo dự thảo, việc trích lập và chi sử dụng Quỹ bình ổn giá xăng dầu sẽ chấm dứt từ ngày 1/1/2027. Riêng nguồn tạm ứng ngân sách theo Nghị quyết 69/NQ-CP được xử lý theo phương án hoàn trả.

Tiếp tục trích lập nếu chưa đủ tiền trả ngân sách

Theo Nghị quyết 69/NQ-CP, Chính phủ thống nhất bổ sung 8.000 tỷ đồng từ nguồn tăng thu ngân sách trung ương năm 2025 để tạm ứng cho Quỹ bình ổn giá xăng dầu.

Dự thảo nghị định quy định, nếu dự tính đến ngày 1/1/2027, số dư quỹ được tạm ứng từ ngân sách nhà nước tại các doanh nghiệp đầu mối chưa đủ để hoàn trả, Bộ Công Thương sẽ tiếp tục điều hành trích lập quỹ kể từ khi nghị định có hiệu lực cho đến khi đủ nguồn hoàn trả.

Sau khi Bộ Tài chính bàn giao tài khoản quỹ tại Kho bạc Nhà nước cho Bộ Công Thương, hai bộ phối hợp tổng hợp, quyết toán và thực hiện các thủ tục liên quan đến hoàn trả ngân sách.

Phần số dư quỹ còn lại sau khi thực hiện các nghĩa vụ, nếu có, phải được nộp toàn bộ vào ngân sách nhà nước trong vòng 15 ngày làm việc kể từ ngày Chính phủ phê duyệt báo cáo quyết toán.

Dự thảo cũng đề xuất chế tài đối với doanh nghiệp đầu mối chậm thực hiện nghĩa vụ quyết toán. Trường hợp chậm quá 60 ngày, doanh nghiệp bị tạm đình chỉ hoạt động; chậm quá 90 ngày sẽ bị thu hồi giấy xác nhận đủ điều kiện làm thương nhân đầu mối.

Doanh nghiệp phải chịu trách nhiệm về tính chính xác của số liệu quyết toán. Hành vi chiếm dụng hoặc sử dụng tiền quỹ sai mục đích phải được xử lý theo quy định, hoàn trả khoản tiền liên quan và có thể bị chuyển cơ quan có thẩm quyền xử lý hình sự nếu có dấu hiệu vi phạm.

Bên cạnh đó, dự thảo bổ sung các công cụ bình ổn giá như áp dụng giá tối đa, khung giá hoặc giá cụ thể trong một thời hạn nhất định khi cần thiết. Khi hết thời hạn mà không có quyết định gia hạn, biện pháp bình ổn tự động hết hiệu lực. Doanh nghiệp trở lại cơ chế tự quyết định, công bố và kê khai giá, trừ trường hợp cơ quan có thẩm quyền có quyết định khác.

Giá xăng dầu mới phải công bố trước 30 phút

Một nội dung đáng chú ý khác là quy định về thời điểm công bố và áp dụng giá bán mới.

Theo dự thảo, thương nhân đầu mối và thương nhân phân phối không thuộc hệ thống phân phối của thương nhân đầu mối phải công bố giá xăng dầu mới đến hệ thống phân phối của mình chậm nhất 30 phút trước thời điểm có hiệu lực.

Thông báo phải thể hiện rõ chủng loại xăng dầu, giá hiện hành, giá mới, đơn vị tính, địa bàn hoặc phạm vi áp dụng và thời điểm có hiệu lực, ghi cụ thể giờ, phút, ngày, tháng, năm theo giờ Việt Nam. Việc công bố được thực hiện trên trang thông tin điện tử hoặc kênh công khai đã đăng ký với cơ quan tiếp nhận kê khai giá, đồng thời gửi đến các đơn vị, điểm bán chịu tác động trong hệ thống phân phối.

Trước thời điểm giá mới có hiệu lực, các điểm bán tiếp tục áp dụng giá hiện hành. Khi đến thời điểm điều chỉnh, doanh nghiệp phải áp dụng đúng mức giá mới và cập nhật bảng niêm yết.

Dự thảo nghiêm cấm áp dụng giá tăng trước thời điểm có hiệu lực, trì hoãn áp dụng giá giảm khi đã đến thời điểm điều chỉnh. Doanh nghiệp cũng không được lợi dụng việc thay đổi giá để ngừng bán hoặc hạn chế bán hàng trái quy định, đồng thời phải lưu giữ dữ liệu về thời điểm công bố, truyền đạt và cập nhật giá.

Đối với thương nhân phân phối thuộc hệ thống của thương nhân đầu mối, dự thảo cho phép doanh nghiệp quyết định giá thấp hơn nhưng không được cao hơn mức giá đầu mối công bố đang có hiệu lực đối với cùng chủng loại, chất lượng, đơn vị tính và địa bàn. Khi đầu mối tăng giá, thương nhân phân phối không bắt buộc phải tăng tương ứng.

Với thương nhân phân phối không thuộc hệ thống của đầu mối, giá bán được xác định trên cơ sở giá mua thực tế, chi phí lưu thông và phân phối hợp lý, lợi nhuận do doanh nghiệp tự xác định cùng các khoản thuế, phí. Giá mua phải tính đến chiết khấu, giảm giá; doanh nghiệp không được tính trùng các khoản chi phí đã nằm trong giá mua.

Dự thảo cũng yêu cầu thương nhân gửi văn bản kê khai giá đến cơ quan quản lý có thẩm quyền chậm nhất vào cuối ngày làm việc tiếp theo sau ngày giá mới có hiệu lực. Nếu điều chỉnh giá nhiều lần trong khoảng thời gian này, doanh nghiệp phải kê khai đầy đủ từng mức giá và thời điểm áp dụng.

Bộ Công Thương điều chỉnh chi phí định mức hằng năm

Về chi phí kinh doanh định mức, Bộ Công Thương đề xuất thông báo mức điều chỉnh theo mức tăng hoặc giảm của chỉ số giá tiêu dùng (CPI) bình quân cả nước trong năm trước liền kề. Thời điểm áp dụng được thống nhất, chậm nhất ngày 31/1 hằng năm.

Nếu đến thời hạn trên chưa có số liệu CPI được công bố, mức chi phí kinh doanh định mức hiện hành tiếp tục được áp dụng. Bộ Công Thương sẽ thông báo mức điều chỉnh trong vòng 5 ngày làm việc kể từ ngày số liệu được công bố.

Thương nhân đầu mối có trách nhiệm hằng năm gửi Bộ Công Thương báo cáo chi phí kinh doanh xăng dầu thực tế của năm trước, kèm số liệu và giải trình chênh lệch so với mức định mức. Định kỳ 3 năm một lần, doanh nghiệp phải gửi báo cáo chi phí từng năm trong chu kỳ đã được kiểm toán độc lập để làm căn cứ rà soát định mức.

Các nội dung trên nằm trong dự thảo nghị định đang được Bộ Công Thương lấy ý kiến hoàn thiện. Thời hạn gửi góp ý theo công văn của Bộ là trước ngày 16/10/2026; những đề xuất này chưa phải quy định mới đã chính thức có hiệu lực.

HL (SHTT)