Đề xuất chuyển Quỹ bình ổn xăng dầu về Kho bạc Nhà nước

Quỹ bình ổn xăng dầu có thể được chuyển khỏi các doanh nghiệp đầu mối về tài khoản tại Kho bạc Nhà nước, theo dự thảo lần thứ 14 Nghị định về kinh doanh xăng dầu của Bộ Công Thương.

Hiện tiền Quỹ được các doanh nghiệp đầu mối hạch toán, theo dõi riêng. Theo phương án mới, các đầu mối đang hoạt động phải chốt số dư đến hết ngày liền kề trước khi nghị định có hiệu lực. Toàn bộ số dư dương sau đó được chuyển vào tài khoản Quỹ bình ổn giá xăng dầu do Bộ Tài chính mở tại Kho bạc Nhà nước.

Với doanh nghiệp đã bị thu hồi giấy phép, không còn là đầu mối hoặc dừng kinh doanh xăng dầu, nếu còn số dư Quỹ chưa nộp hoặc nộp chưa đủ, phần còn thiếu cũng phải chuyển vào tài khoản này.

Dự thảo yêu cầu các thương nhân có số dư Quỹ dương hoặc âm thực hiện kiểm toán độc lập chuyên đề về Quỹ trong thời hạn tối đa 12 tháng kể từ ngày nghị định có hiệu lực. Phạm vi kiểm toán tính từ thời điểm phát sinh Quỹ đến hết ngày liền kề trước ngày nghị định có hiệu lực.

Nếu kiểm toán xác định số tiền Quỹ cao hơn số doanh nghiệp đã báo cáo, doanh nghiệp phải nộp bổ sung phần chênh lệch vào tài khoản tại Kho bạc. Trường hợp số tiền được xác định thấp hơn số đã báo cáo, số dư được tính theo số liệu doanh nghiệp đã báo cáo.

Doanh nghiệp nộp thừa sẽ được liên Bộ Tài chính - Công Thương làm thủ tục hoàn trả. Với doanh nghiệp có số dư âm, kết quả kiểm toán là căn cứ để xác định lại khoản này. Trên cơ sở đó, liên Bộ thống nhất phương án xử lý và gửi ủy nhiệm chi tới Kho bạc Nhà nước để hoàn trả cho doanh nghiệp.

Sau khi hoàn tất việc bù trừ số dư, Bộ Tài chính sẽ bàn giao tài khoản Quỹ bình ổn giá xăng dầu tại Kho bạc Nhà nước cho Bộ Công Thương. Bộ này phối hợp Bộ Tài chính xây dựng phương án quyết toán và hoàn trả khoản ngân sách đã tạm ứng cho Quỹ.

Doanh nghiệp được tự quyết giá bán

Ngoài thay đổi về quản lý Quỹ, dự thảo lần thứ 14 tiếp tục đề xuất để doanh nghiệp đầu mối và thương nhân phân phối ngoài hệ thống tự quyết giá bán buôn, bán lẻ theo cơ chế thị trường.

Giá bán lẻ của doanh nghiệp đầu mối được tính từ giá mua xăng dầu, chi phí tạo nguồn, chi phí kinh doanh định mức, lợi nhuận và các loại thuế như nhập khẩu, tiêu thụ đặc biệt, giá trị gia tăng.

Giá mua, chi phí tạo nguồn và lợi nhuận do doanh nghiệp tự xác định theo thực tế kinh doanh. Chi phí kinh doanh định mức ban đầu áp dụng theo mức Bộ Công Thương công bố, sau đó được điều chỉnh hàng năm theo chỉ số giá tiêu dùng (CPI) và rà soát định kỳ ba năm một lần.

Sau mỗi lần điều chỉnh, doanh nghiệp đầu mối phải kê khai giá với Bộ Công Thương và UBND các tỉnh, thành phố nơi có hệ thống phân phối, đồng thời công khai tại cửa hàng và trên website.

Thương nhân phân phối thuộc hệ thống của một đầu mối không được bán cao hơn giá do đơn vị cung cấp hàng đưa ra. Thương nhân phân phối không thuộc hệ thống của đầu mối được tự quyết giá theo thị trường.

Tại các địa bàn xa cảng, kho đầu mối hoặc cơ sở sản xuất, được xác định là vùng 2, doanh nghiệp đầu mối được quyết định giá bán thực tế cao hơn, nhưng mức chênh tối đa 2%.

Đầu mối phải có kho tối thiểu 15.000 m3

Dự thảo đưa ra hai phương án về nguồn hàng của thương nhân phân phối. Theo phương án thứ nhất, thương nhân phân phối được ký hợp đồng với một hoặc nhiều doanh nghiệp đầu mối. Phương án thứ hai cho phép họ mua từ một hoặc nhiều đầu mối và thương nhân khác.

Để được hoạt động với tư cách doanh nghiệp đầu mối, doanh nghiệp phải sở hữu kho tiếp nhận có tổng sức chứa tối thiểu 15.000 m3, có ít nhất 10 cửa hàng bán lẻ thuộc sở hữu và tối thiểu 40 thương nhân phân phối chỉ thuộc hệ thống của mình.

Mỗi đầu mối được phân giao tổng nguồn xăng dầu tối thiểu 300.000 m3 một năm, không tính nhiên liệu hàng không. Doanh nghiệp cũng phải duy trì lượng dự trữ lưu thông tối thiểu tương đương 20 ngày cung ứng.

Nghị định mới, nếu được ban hành, sẽ thay thế các Nghị định 83/2014, 95/2021 và 80/2023 về kinh doanh xăng dầu.

HL (SHTT)