Những con gà quay, vịt quay có giá chỉ khoảng 20 NDT đang ngày càng phổ biến tại Trung Quốc. Đằng sau mức giá tưởng như khó tin là giống gà tăng trưởng cực nhanh, chuỗi sản xuất khép kín và hệ thống bán lẻ được tối ưu hóa đến mức gần như không có chỗ cho lãng phí.

Tại nhiều chợ và siêu thị Trung Quốc, một con gà quay vàng óng chỉ có giá khoảng 20 NDT, tương đương 78.000 đồng. Vịt quay cũng có mức giá tương tự. Mức giá thấp bất ngờ này không phải kết quả của một yếu tố riêng lẻ, mà đến từ cả một hệ thống chăn nuôi và phân phối công nghiệp quy mô lớn.

Giống gà có tốc độ tăng trưởng đặc biệt

Phần lớn gà được sử dụng cho các món quay giá rẻ là gà trắng lông trắng, hay còn gọi là Bạch Vũ Nhục Kê (white-feather broiler). Đây là giống gà công nghiệp được lai tạo bài bản với mục tiêu tối ưu tốc độ sinh trưởng và hiệu quả sử dụng thức ăn.

Tùy dòng giống và điều kiện nuôi, gà chỉ mất khoảng 35-42 ngày để đạt trọng lượng xuất chuồng từ 2,3 đến 3 kg. Đặc biệt, hệ số chuyển đổi thức ăn chỉ khoảng 1,5-1,6, nghĩa là cần khoảng 1,5-1,6 kg thức ăn để tạo ra 1 kg tăng trọng.

Hiệu suất này giúp chi phí sản xuất được kéo xuống đáng kể, tạo nền tảng cho những sản phẩm gia cầm có mức giá rất thấp trên thị trường.

15-1789481110-ga-trung-quoc-chi-nuoi-35-42-ngay-da-nang-gan-3-kg-gia-re-bat-ngo-bi-mat-la-gi
Gà trắng lông trắng - giống gà công nghiệp giúp Trung Quốc đạt kim ngạch xuất khẩu thịt gà 25,88 tỷ USD năm 2025, đưa nước này từ nhập khẩu ròng thành xuất khẩu ròng. Ảnh: Baidu

Tuy nhiên, Trung Quốc từng phụ thuộc lớn vào nguồn giống gà lông trắng nhập khẩu trong nhiều năm, khiến chi phí sản xuất tăng lên. Bước ngoặt xuất hiện khi nước này nghiên cứu thành công các dòng gà trắng lông trắng trong nước, điển hình như “Thánh Trạch 901”.

Việc chủ động được nguồn giống giúp Trung Quốc giảm sự phụ thuộc kéo dài hàng thập kỷ và tạo nền tảng để tiếp tục hạ giá thành sản phẩm.

Cả chuỗi sản xuất được tối ưu hóa

Giống gà tăng trưởng nhanh mới chỉ là một phần của câu chuyện. Để tạo ra một sản phẩm có giá thấp, các doanh nghiệp Trung Quốc còn xây dựng một chuỗi cung ứng với hiệu suất cao từ khâu đầu vào đến khi sản phẩm đến tay người tiêu dùng.

Tập đoàn thực phẩm Ôn Thị (Wens Group) là một ví dụ. Doanh nghiệp này xây dựng mô hình khép kín từ sản xuất thức ăn chăn nuôi, ấp trứng, giết mổ, chế biến cho đến vận chuyển lạnh.

Hàng nghìn hộ chăn nuôi nhỏ lẻ được kết nối vào cùng một hệ thống, sử dụng chung tiêu chuẩn, nguồn thức ăn và quy trình thu hoạch. Nhờ đó, chi phí chăn nuôi toàn diện của doanh nghiệp đầu ngành thấp hơn khoảng 12% so với mức trung bình toàn ngành.

Cùng với đó là sự gia tăng của tự động hóa. Một công nhân hiện có thể quản lý tới 20.000 con gà nhờ các hệ thống tự động và công nghệ giám sát từ xa qua điện thoại.

Ở khâu phân phối, các hệ thống siêu thị lớn như Walmart, Yonghui hay Sam's Club có thể đặt hàng trực tiếp từ nhà máy, loại bỏ nhiều tầng trung gian. Điều này tiếp tục giúp giảm chi phí trước khi sản phẩm đến tay người mua.

Đáng chú ý, những con gà quay giá khoảng 20 NDT đôi khi không được xem là sản phẩm nhằm tối đa hóa lợi nhuận trực tiếp. Chúng có thể đóng vai trò như một “sản phẩm mồi”, thu hút khách hàng đến siêu thị và thúc đẩy họ mua thêm các mặt hàng khác.

15-1789481110-ga-trung-quoc-chi-nuoi-35-42-ngay-da-nang-gan-3-kg-gia-re-bat-ngo-bi-mat-la-gi
Gà quay vàng óng được bán với giá chỉ 20 NDT (khoảng 78.000 đồng) tại một siêu thị Trung Quốc. Ảnh: The Paper

Gà giá rẻ trở thành bàn đạp xuất khẩu

Hiệu quả sản xuất không chỉ giúp Trung Quốc cung cấp thịt gà giá rẻ cho thị trường nội địa mà còn mở ra tham vọng lớn hơn trên thị trường quốc tế.

Năm 2025, Trung Quốc trở thành nước xuất khẩu ròng thịt gà, với lượng xuất khẩu hơn 1 triệu tấn, đứng thứ 5 thế giới. Tổng kim ngạch xuất khẩu thịt gà đạt 25,88 tỷ USD, tạo ra thặng dư thương mại 5,26 tỷ USD.

Năm 2026, sản lượng thịt gà lông trắng của Trung Quốc được dự báo đạt 17,3 triệu tấn, trong đó khoảng 1,4 triệu tấn dành cho xuất khẩu.

Lợi thế lớn nhất của Trung Quốc nằm ở giá thành. Các nhà phân tích của Rabobank cho rằng nước này đang bước vào giai đoạn “giải phóng năng lực sản xuất”, qua đó có khả năng cạnh tranh trực tiếp với Brazil tại những thị trường nhạy cảm về giá như Đông Nam Á, Trung Đông và châu Phi.

Dù vậy, con đường tiến vào các thị trường cao cấp vẫn không dễ dàng. EU, Nhật Bản và Hàn Quốc áp dụng những tiêu chuẩn nghiêm ngặt, trong đó có quy định không nhập khẩu gia cầm từ các quốc gia có hệ thống tiêm phòng cúm gia cầm.

Trung Quốc duy trì tiêm phòng cúm gia cầm thường xuyên, khiến nước này gặp hạn chế khi tiếp cận những thị trường khó tính nói trên. Vì vậy, thay vì tập trung vào phân khúc cao cấp, Trung Quốc hướng nhiều hơn đến các thị trường trung bình và đang phát triển.

Trong khi đó, chính việc mở rộng sản xuất với quy mô lớn lại tạo thêm sức ép cho ngành gia cầm trong nước. Rabobank cảnh báo tình trạng dư cung, sức mua yếu, chi phí vận tải biến động và rủi ro dịch bệnh đang làm lợi nhuận của các trang trại suy giảm.

Khi cuộc đua giảm giá ngày càng quyết liệt, người chăn nuôi đang trở thành nhóm chịu áp lực lớn nhất trong toàn bộ chuỗi sản xuất.