Giá lúa giảm mạnh, nông dân đứng ngồi không yên

Nông dân lo thua lỗ

Những ngày gần đây, tại Cần Thơ, các loại lúa như Đài Thơm 8, OM18 có giá từ 5.400-5.800 đồng/kg, giảm 700-900 đồng/kg so với khoảng 10 ngày trước đó; lúa OM5451 ở mức 5.000-5.500 đồng/kg, giảm 700-800 đồng/kg; lúa ST24 có giá 7.200-8.000 đồng/kg, giảm 800-1.200 đồng/kg…

Anh Dương Văn Siêu - thành viên Hợp tác xã Thuận Thắng ở TP. Cần Thơ - cho biết hiện lúa Hè Thu đã thu hoạch xong, lúa Thu Đông một số nơi xuống giống sớm cũng đang thu hoạch. Giá lúa gần đây liên tục giảm, so với cách đây khoảng 1 tháng giá lúa giảm từ 800 - 1.000 đồng/kg và giảm gần 2.000 đồng/kg so với cùng kỳ năm ngoái.

“Thương lái nói nguyên nhân giá lúa giảm do xuất khẩu gạo chậm, nên thương lái, cò lúa chậm thu mua, thậm chí đến lúc thu hoạch còn hạ giá so với thỏa thuận cọc ban đầu. Với mức giá hiện nay, ai làm tốt, tiết kiệm chi phí lắm mới có lời, còn ruộng thuê sẽ lỗ, do chi phí phân thuốc, vật tư cao”, anh Siêu nói.

Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật, Sở Nông nghiệp và Môi trường Cần Thơ cho biết vụ Hè Thu năm nay địa phương xuống giống hơn 284.300 ha, năng suất trung bình 6,2 tấn/ha. Tổng sản lượng lúa thu hoạch vụ Hè Thu của Cần Thơ gần 1,2 triệu tấn, với các giống chủ lực OM5451, OM18, Đài Thơm 8…

Vụ Thu Đông, toàn Cần Thơ đã xuống giống khoảng 96.000ha. Ngành nông nghiệp khuyến cáo bà con thường xuyên thăm đồng, kịp thời xử lý các dấu hiệu dịch bệnh, có biện pháp kịp thời, thực hiện nguyên tắc “4 đúng” và đảm bảo thời gian cách ly sau khi dùng thuốc.

Với diện tích và sản lượng lúa lớn nhất cả nước, trước tình hình giá lúa giảm mạnh, Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh An Giang mới đây đã đề nghị Sở Công Thương phối hợp tìm giải pháp trước mắt để gỡ khó, thúc đẩy tiêu thụ lúa cho nông dân, tránh tình trạng ách tắc, thiệt hại cho bà con.

Doanh nghiệp chờ thị trường

Đại diện một doanh nghiệp xuất khẩu gạo tại Cần Thơ cho biết việc thị trường chủ lực Philippines tạm ngưng nhập khẩu gạo đã ảnh hưởng đến tình hình xuất khẩu của các doanh nghiệp. “Các thị trường nhập khẩu khác có thể dự báo giá gạo Việt Nam sẽ giảm sau động thái của Philipines, nên đang chậm lại để ‘ngóng’ và hy vọng mua được giá thấp hơn”, vị này nhận định.

Ở trong nước, vụ Hè Thu vừa qua và vụ Thu Đông hiện nay do thời tiết bất lợi nên năng suất dự báo cũng không cao. “Dù giá lúa thấp nhưng hầu như các doanh nghiệp thu mua cẩn thận, cầm chừng, không dám mua nhiều do sợ tồn hàng, đặc biệt các doanh nghiệp xuất khẩu chủ yếu sang thị trường Philippines”, đại diện doanh nghiệp cho hay.

Ông Trần Thái Nghiêm - Bí thư Đảng ủy xã Thạnh Phú, Cần Thơ - cho biết mức giá lúa hiện nay giảm mạnh so với 2 năm gần đây. Tuy nhiên, so với thời điểm năm 2022 trở về trước (trước thời điểm giá tăng nóng), giá lúa cũng không giảm nhiều, nếu không phải thuê đất, nông dân vẫn có lời dù ít. Địa phương cùng ngành chuyên môn cũng kết nối doanh nghiệp thu mua, tiêu thụ lúa cho bà con, đề nghị các doanh nghiệp thực hiện các hợp đồng liên kết, tiêu thụ lúa cho nông dân.

Về lâu dài, theo ông Nghiêm, địa phương khuyến khích, vận động nông dân tham gia sản xuất theo Đề án 1 triệu ha lúa chất lượng cao phát thải thấp, để giảm chi phí, tăng giá trị. Bên cạnh đó, hướng đến việc giảm canh tác 3 vụ xuống còn 2 vụ để sản xuất các loại lúa dài ngày, chất lượng cao hơn, đáp ứng nhu cầu, tiêu chí xuất khẩu, đa dạng sinh kế cho người dân bên cạnh cây lúa. “Cứ cắt xong lại sạ liền, liên tục quanh năm trong khi giá cả bấp bênh hoài không ổn”, ông Nghiêm nói.

Anh Dương Văn Siêu (Hợp tác xã Thuận Thắng, Cần Thơ) cho biết hợp tác xã đã tham gia các mô hình, dự án lúa gạo theo tiêu chuẩn bền vững, giảm phát thải. Tuy nhiên, để triển khai tốt được các mô hình này, cần nguồn vốn đầu tư cho cơ giới hóa. “Bà con mong muốn giảm chi phí đầu vào, tăng năng suất, bán được giá. Chúng tôi cũng tìm hiểu các chính sách, điều kiện vay nhưng vẫn còn gặp khó trong tiếp cận nguồn vốn, bà con cũng lo lắng vì hợp tác xã không có tài sản thế chấp”, anh Siêu nói.

Vụ Hè Thu 2025, vùng ĐBSCL xuống giống hơn 1,8 triệu ha, năng suất bình quân hơn 6 tấn/ha. Vụ Thu Đông đã xuống giống gần 600.000ha (kế hoạch 700.000 ha).

Xuất khẩu gạo Việt Nam nửa đầu tháng 8 vừa qua đạt hơn 364.600 tấn, kim ngạch hơn 180 triệu USD , giảm hơn 10% về khối lượng và giảm gần 25% về giá trị. Lũy kế xuất khẩu gạo đến 15/8/2025 đạt hơn 5,8 triệu tấn, kim ngạch hơn 3 tỷ USD , tăng gần 2,9% về lượng và giảm 16% về giá trị so với cùng kỳ 2024.