Giá vàng lao dốc kỷ lục, người mua từ đầu năm gánh lỗ nặng, đây chính là 3 "thủ phạm"

Cuối tháng 5 và đầu tháng 6, thị trường vàng toàn cầu chứng kiến một đợt điều chỉnh mạnh khiến nhiều nhà đầu tư bất ngờ.

Sau khi lập đỉnh 5.595 USD/ounce vào tháng 1/2026, giá vàng đã giảm sâu, có thời điểm lùi sát mốc 4.447 USD/ounce. Theo giới phân tích Trung Quốc, đà giảm này không xuất phát từ một nguyên nhân đơn lẻ mà là hệ quả của nhiều yếu tố hỗ trợ thị trường vàng cùng lúc suy yếu.

3 yếu tố hỗ trợ vàng đồng loạt mất tác dụng

Trong báo cáo công bố ngày 3/6, Sinolink Securities - một trong những công ty chứng khoán lớn tại Trung Quốc - cho rằng thị trường vàng đang bước vào giai đoạn thay đổi mang tính cấu trúc.

Yếu tố đầu tiên đến từ sự bùng nổ của lĩnh vực AI. Trước đây, vàng hưởng lợi nhờ tâm lý lo ngại bong bóng AI có thể đổ vỡ, khiến nhà đầu tư tìm đến tài sản trú ẩn an toàn.

Tuy nhiên, từ tháng 3 trở lại đây, sự phổ biến của các AI Agent đã thay đổi cách thị trường nhìn nhận lĩnh vực công nghệ này. Các doanh nghiệp AI chuyển dần sang mô hình thu phí kết hợp giữa thuê bao cố định và tính phí theo mức độ sử dụng thực tế, giúp triển vọng lợi nhuận trở nên rõ ràng hơn.

Điều này khiến dòng tiền đầu tư rút khỏi các quỹ kim loại quý để chuyển sang nhóm cổ phiếu công nghệ và AI.

Yếu tố thứ hai là kỳ vọng Fed sớm hạ lãi suất gần như biến mất. Chính sách tiền tệ thắt chặt kéo dài cùng việc bổ nhiệm Chủ tịch Fed mới Kevin Warsh - người được đánh giá có quan điểm cứng rắn - khiến thị trường không còn kỳ vọng Mỹ sẽ giảm lãi suất trong năm 2026.

Hệ quả là chỉ số USD tăng lên vùng 106 điểm, còn lợi suất trái phiếu Mỹ kỳ hạn 10 năm dao động quanh mức 4,75%. Môi trường lãi suất cao khiến chi phí cơ hội nắm giữ vàng gia tăng đáng kể.

Yếu tố thứ ba đến từ việc phần bù rủi ro liên quan đến các bất ổn chính trị dưới thời Tổng thống Donald Trump đang giảm dần.

Theo các chuyên gia, nhiều rào cản thể chế tại Mỹ đã phát huy tác dụng khi chính sách thuế quan bị giới hạn bởi phán quyết của tòa án, trong khi các quyết định nhân sự tại Fed cũng không đi theo hướng chính trị hóa cực đoan như lo ngại trước đó.

Từ đó, áp lực lo ngại đồng USD suy giảm uy tín trong ngắn hạn cũng hạ nhiệt.

Nghịch lý từ căng thẳng Iran

Làn sóng bán tháo trên thị trường vàng bùng lên mạnh sau khi căng thẳng quân sự tại Trung Đông leo thang vào cuối tháng 5.

Điều đáng chú ý là phản ứng của thị trường lần này hoàn toàn trái ngược với quy luật quen thuộc trước đây. Thay vì tăng mạnh nhờ nhu cầu trú ẩn an toàn, vàng lại lao dốc vì nhà đầu tư lo ngại lạm phát có thể bùng phát trở lại.

Theo giới phân tích, chuỗi phản ứng bắt đầu khi xung đột Mỹ - Iran khiến giá dầu Brent tăng vọt lên gần 97 USD/thùng. Giá năng lượng leo thang lập tức làm dấy lên lo ngại lạm phát sẽ nóng trở lại, buộc Fed phải duy trì lãi suất cao lâu hơn hoặc thậm chí tiếp tục tăng lãi suất.

Kết quả là đồng USD mạnh lên, lợi suất trái phiếu tăng và vàng trở thành tài sản bị bán tháo mạnh.

Nhiều chuyên gia gọi đây là phản ứng “phi logic” của thị trường, khi yếu tố địa chính trị lần này lại kích hoạt nỗi lo lãi suất thay vì thúc đẩy nhu cầu trú ẩn như thông thường.

Ông Ole Hansen - Trưởng bộ phận Chiến lược Hàng hóa tại Saxo Bank nhận định đợt giảm hiện tại cho thấy vàng dù được xem là công cụ chống lạm phát, nhưng nguyên nhân tạo ra lạm phát mới là yếu tố quyết định xu hướng giá.

Trong khi đó, chuyên gia Triệu Gia Vũ của Futures First cho rằng hiệu ứng trú ẩn an toàn của vàng chỉ đang suy yếu tạm thời. Theo ông, nếu xem vàng là công cụ phòng ngừa rủi ro đối với sự suy giảm dần uy tín của đồng USD thì dư địa tăng giá của kim loại quý vẫn còn lớn.

Về triển vọng sắp tới, các chuyên gia cho rằng trong ngắn hạn giá vàng có thể tiếp tục dao động quanh vùng hỗ trợ 4.400 USD/ounce.

Trong trung hạn, nếu Fed phát tín hiệu nới lỏng chính sách tiền tệ hoặc làn sóng AI tiếp tục xuất hiện dấu hiệu bong bóng, vàng có thể quay trở lại vùng đỉnh cũ.

Ở góc độ dài hạn, xu hướng phi USD hóa cùng hoạt động mua vàng liên tục của các ngân hàng trung ương vẫn được xem là nền tảng hỗ trợ quan trọng cho thị trường kim loại quý.