Giá vàng lao dốc gần 20% sau khi lập đỉnh: Chuyên gia chỉ ra ba yếu tố khiến dòng tiền quay lưng

Thị trường vàng thế giới đang trải qua giai đoạn biến động mạnh sau khi thiết lập mức cao kỷ lục hồi đầu năm. Từ đỉnh 5.595 USD/ounce ghi nhận vào tháng 1/2026, giá vàng đã giảm gần 20%, có thời điểm lùi sát ngưỡng 4.447 USD/ounce, khiến không ít nhà đầu tư bất ngờ.

Theo báo cáo công bố ngày 3/6 của Sinolink Securities, sự điều chỉnh này không xuất phát từ một nguyên nhân đơn lẻ mà là kết quả của những thay đổi mang tính cấu trúc trên thị trường. Nhóm chuyên gia do Kinh tế trưởng Tống Tuyết Đào dẫn đầu nhận định ba động lực từng nâng đỡ giá vàng trong thời gian qua đang đồng loạt suy yếu.

Yếu tố đầu tiên đến từ sự bùng nổ của ngành trí tuệ nhân tạo. Trước đây, vàng hưởng lợi khi giới đầu tư lo ngại rủi ro từ cơn sốt AI và tìm đến các tài sản phòng thủ. Tuy nhiên, tình hình hiện nay đã thay đổi khi các doanh nghiệp AI bắt đầu tìm được những mô hình kinh doanh hiệu quả hơn.

Theo phân tích của Sinolink Securities, sự phổ biến của các AI Agent từ tháng 3 đã thúc đẩy nhiều công ty chuyển từ hình thức thu phí thuê bao đơn thuần sang mô hình kết hợp giữa phí nền tảng và phí sử dụng thực tế. Điều này giúp triển vọng doanh thu của ngành công nghệ trở nên hấp dẫn hơn, kéo theo dòng vốn dịch chuyển khỏi các quỹ kim loại quý để chảy sang nhóm cổ phiếu công nghệ.

Động lực thứ hai liên quan đến chính sách tiền tệ của Mỹ. Kỳ vọng về việc Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) sớm cắt giảm lãi suất đã suy giảm đáng kể khi chính sách thắt chặt tiếp tục được duy trì. Việc bổ nhiệm Chủ tịch Fed mới Kevin Warsh, người được đánh giá có quan điểm cứng rắn, càng khiến thị trường giảm niềm tin vào khả năng nới lỏng chính sách trong năm 2026.

Trong bối cảnh đó, chỉ số USD tăng lên mức 106, trong khi lợi suất trái phiếu Chính phủ Mỹ kỳ hạn 10 năm dao động quanh 4,75%. Những diễn biến này làm tăng chi phí cơ hội của việc nắm giữ vàng, qua đó tạo thêm áp lực lên giá kim loại quý.

Nguyên nhân thứ ba xuất phát từ sự suy giảm của phần bù rủi ro liên quan đến môi trường chính trị tại Mỹ. Theo các chuyên gia, những lo ngại trước đây về khả năng suy giảm uy tín của đồng USD đã dịu bớt khi các cơ chế thể chế phát huy tác dụng, bao gồm việc chính sách thuế quan chịu sự kiểm soát của tòa án và các quyết định liên quan đến Fed không diễn ra theo hướng cực đoan như một số dự báo trước đó.

Sự kết hợp của ba yếu tố trên đã khiến thị trường vàng đánh mất nhiều động lực tăng giá từng tồn tại trong giai đoạn trước.

Đáng chú ý, làn sóng bán tháo mạnh nhất lại xuất hiện trong thời điểm căng thẳng quân sự tại Trung Đông leo thang vào cuối tháng 5 và đầu tháng 6. Theo logic truyền thống, bất ổn địa chính trị thường thúc đẩy nhu cầu trú ẩn và hỗ trợ giá vàng. Tuy nhiên, lần này thị trường lại phản ứng theo chiều hướng hoàn toàn ngược lại.

Khi căng thẳng giữa Mỹ và Iran gia tăng, giá dầu Brent tăng lên mức 97 USD/thùng. Điều này nhanh chóng làm dấy lên lo ngại rằng lạm phát có thể quay trở lại mạnh hơn dự kiến. Nhà đầu tư vì thế bắt đầu tin rằng Fed sẽ khó cắt giảm lãi suất, thậm chí có thể phải tiếp tục duy trì chính sách tiền tệ cứng rắn.

Hệ quả là đồng USD tăng giá, lợi suất trái phiếu đi lên và vàng trở thành một trong những tài sản chịu áp lực bán mạnh nhất trên thị trường.

Các chuyên gia gọi đây là phản ứng mang tính "phi logic", bởi yếu tố địa chính trị lần này không kích hoạt nhu cầu trú ẩn quen thuộc mà lại làm gia tăng những lo ngại về lạm phát và lãi suất.

Ông Ole Hansen, Trưởng bộ phận Chiến lược Hàng hóa tại Saxo Bank, cho rằng diễn biến vừa qua cho thấy một thực tế mà nhiều nhà đầu tư thường bỏ qua. Theo ông, vàng có thể đóng vai trò phòng vệ trước lạm phát, nhưng diễn biến của giá vàng còn phụ thuộc rất lớn vào nguyên nhân gây ra lạm phát đó.

Trong khi đó, chuyên gia phân tích vàng Triệu Gia Vũ thuộc Futures First nhận định hiệu ứng trú ẩn an toàn của vàng trong các cuộc khủng hoảng địa chính trị có thể chỉ tạm thời suy yếu. Theo ông, nếu nhìn vàng dưới góc độ là công cụ bảo vệ trước nguy cơ suy giảm vị thế của đồng USD, tiềm năng của kim loại quý này vẫn chưa được phản ánh đầy đủ vào giá.

Về triển vọng sắp tới, giới phân tích cho rằng vàng có thể tiếp tục dao động quanh vùng hỗ trợ 4.400 USD/ounce trong ngắn hạn. Trong trung hạn, nếu Fed phát đi tín hiệu nới lỏng chính sách hoặc thị trường AI một lần nữa xuất hiện những dấu hiệu tăng trưởng quá nóng, vàng hoàn toàn có khả năng quay trở lại các mức đỉnh trước đây.

Ở góc nhìn dài hạn, xu hướng phi USD hóa cùng hoạt động mua vàng của các ngân hàng trung ương vẫn được xem là những yếu tố nền tảng quan trọng giúp duy trì sức hấp dẫn của kim loại quý. Dù đang trải qua giai đoạn điều chỉnh mạnh, vàng vẫn là tài sản được nhiều chuyên gia đánh giá có vai trò đáng kể trong chiến lược phòng vệ trước những biến động của kinh tế toàn cầu.