Sau khi lập mức cao kỷ lục khoảng 5.600 USD/ounce vào tháng 1/2026, giá vàng đã giảm sâu về quanh 4.000 USD/ounce chỉ sau vài tháng. Diễn biến này khiến nhiều nhà đầu tư mua ở vùng đỉnh đặt ra câu hỏi: phải mất bao lâu mới có thể "về bờ"?

Lịch sử từng chứng kiến nhà đầu tư chờ gần 30 năm để hòa vốn

Thị trường vàng không ít lần trải qua những chu kỳ điều chỉnh kéo dài. Một trong những giai đoạn đáng nhớ nhất của thế kỷ 21 bắt đầu từ năm 2011, khi giá vàng lập đỉnh khoảng 1.920 USD/ounce vào tháng 9 trước khi bước vào xu hướng giảm mạnh.

Đến năm 2015, kim loại quý chỉ còn giao dịch quanh mốc 1.000 USD/ounce, mất gần một nửa giá trị so với đỉnh. Phải đến năm 2020, giá vàng mới quay trở lại vùng đỉnh của năm 2011. Điều đó đồng nghĩa những nhà đầu tư mua đúng thời điểm giá cao nhất đã phải chờ gần 9 năm mới lấy lại vốn.

Trong khoảng thời gian này, thị trường gần như rơi vào trạng thái trầm lắng khi giá chủ yếu dao động trong vùng 1.100-1.300 USD/ounce.

Một chu kỳ còn khắc nghiệt hơn diễn ra sau đỉnh lịch sử năm 1980. Khi đó, giá vàng tăng lên 850 USD/ounce do tác động của lạm phát và bất ổn địa chính trị, nhưng sau đó nhanh chóng bước vào giai đoạn suy giảm kéo dài.

Đầu năm 2001, giá vàng chỉ còn khoảng 255 USD/ounce, thấp hơn hơn 70% so với mức đỉnh. Đến đầu năm 2008, vàng mới vượt trở lại mốc 850 USD/ounce, đồng nghĩa nhà đầu tư phải mất gần 28 năm mới có thể hòa vốn.

30-1785374353-gia-vang-roi-manh-sau-dinh-5600-usdounce-nha-dau-tu-se-phai-cho-bao-lau-de-ve-bo

Chu kỳ năm 2026 được đánh giá có nhiều khác biệt

Dù vậy, nhiều chuyên gia cho rằng thị trường vàng hiện nay không hoàn toàn giống các chu kỳ trước.

Theo ông Shaokai Fan, Giám đốc Ngân hàng Trung ương toàn cầu kiêm Giám đốc khu vực châu Á - Thái Bình Dương của Hội đồng Vàng thế giới (WGC), trong năm 2025, các ngân hàng trung ương đã mua tổng cộng 863 tấn vàng.

Con số này thấp hơn mức hơn 1.000 tấn của ba năm trước đó nhưng vẫn cho thấy xu hướng mua ròng được duy trì. Ba Lan, Kazakhstan, Brazil và đặc biệt là Trung Quốc đều tiếp tục bổ sung vàng vào dự trữ quốc gia.

Bên cạnh đó, cơ cấu nhà đầu tư trên thị trường cũng trở nên đa dạng hơn. Nếu giai đoạn sau năm 2011 chủ yếu chịu ảnh hưởng của dòng vốn từ các nhà đầu tư phương Tây thì hiện nay, lực cầu đến từ nhiều nhóm khác nhau như ngân hàng trung ương, các tổ chức đầu tư, quỹ ETF và người mua tại thị trường châu Á.

Theo đánh giá của ông Shaokai Fan, những yếu tố như căng thẳng địa chính trị, xu hướng giảm lãi suất và các lo ngại liên quan đến tính độc lập của ngân hàng trung ương vẫn đang hiện hữu và khó sớm biến mất. Đây được xem là những yếu tố có thể tiếp tục hỗ trợ nhu cầu nắm giữ vàng.

Nhà đầu tư mua ở đỉnh 5.600 USD/ounce có thể phải chờ bao lâu?

Tính từ đỉnh khoảng 5.600 USD/ounce đầu năm 2026, giá vàng hiện đã giảm khoảng 27-30%. Khoảng thời gian để nhà đầu tư lấy lại vốn sẽ phụ thuộc vào diễn biến của thị trường trong những năm tới.

Ở kịch bản tích cực, nếu Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) sớm chuyển sang chính sách tiền tệ nới lỏng và lực mua từ các ngân hàng trung ương tiếp tục duy trì, Goldman Sachs dự báo giá vàng có thể quay lại vùng 5.000 USD/ounce trong khoảng 6-9 tháng tới. Tuy nhiên, để vượt mốc 5.600 USD/ounce vẫn cần thêm những yếu tố hỗ trợ mạnh, đặc biệt từ các diễn biến địa chính trị. Trong trường hợp này, nhà đầu tư có thể phải chờ khoảng 3-5 năm để hòa vốn.

Kịch bản trung bình được đánh giá tương đồng với chu kỳ giai đoạn 2011-2020. Nếu lãi suất duy trì ở mức cao trong thời gian dài, đà tăng của vàng sẽ bị hạn chế, trong khi lực mua từ ngân hàng trung ương không đủ để đưa giá vượt đỉnh. Khi đó, vàng có thể dao động quanh vùng 3.500-4.500 USD/ounce trong nhiều năm và những người mua ở vùng giá cao có thể phải đợi khoảng 7-9 năm, tương ứng giai đoạn 2033-2035, mới lấy lại vốn.

Ở kịch bản tiêu cực nhất, thị trường có thể lặp lại chu kỳ kéo dài như sau năm 1980. Nếu lạm phát được kiểm soát, Fed duy trì lãi suất cao trong thời gian dài và các ngân hàng trung ương giảm tốc độ mua vàng, quá trình phục hồi có thể mất từ 15-20 năm. Khi đó, những nhà đầu tư mua tại vùng đỉnh 5.600 USD/ounce có thể phải chờ đến khoảng năm 2040-2045 mới quay trở lại điểm hòa vốn.

Diễn biến của giá vàng trong tương lai vẫn phụ thuộc vào nhiều yếu tố như chính sách tiền tệ của Fed, biến động địa chính trị, sức mạnh của đồng USD, nhu cầu tiêu dùng, hoạt động mua bán của các ngân hàng trung ương và tâm lý của giới đầu tư.

Lịch sử cho thấy, việc mua vàng ở vùng giá đỉnh luôn đi kèm rủi ro về thời gian nắm giữ. Tùy từng chu kỳ, hành trình chờ hòa vốn có thể kéo dài từ vài năm đến hàng chục năm, đòi hỏi nhà đầu tư phải có sự kiên nhẫn và chấp nhận những biến động lớn của thị trường.