GS Nguyễn Thiện Nhân: Phải bảo đảm tiền lương đủ sống cho gia đình 4 người

Quan điểm trên được GS.TS Nguyễn Thiện Nhân đề cập khi thảo luận bàn tròn tại Hội thảo khoa học Quốc gia với chủ đề "Cách mạng Tháng Tám và Quốc khánh 2/9: Giá trị thời đại và sức sống trường tồn", diễn ra chiều 14/8.

Khi thảo luận về những thách thức mà Việt Nam và thế giới có thể đối mặt trong 80 năm tới. Ông đã dẫn chứng mô hình phát triển của Nhật Bản và Hàn Quốc để minh họa cho lập luận của mình.

Nhật Bản và Hàn Quốc: Bài học về tăng trưởng không bền vững

GS Nhân cho biết, sau nhiều thập kỷ phát triển kinh tế "thần kỳ", cả Nhật Bản và Hàn Quốc đều rơi vào tình trạng trì trệ.

Nhật Bản: Sau 33 năm tăng trưởng vượt bậc, GDP bình quân đầu người của Nhật Bản năm 1995 cao hơn 154% so với Mỹ. Tuy nhiên, 30 năm sau, con số này lại giảm xuống chỉ còn 73,47% so với năm 1995. Cùng lúc, dân số được dự báo sẽ giảm mạnh, dẫn đến "khủng hoảng dân số" mà Thủ tướng Kishida đã phải thừa nhận.

Hàn Quốc: Tương tự, sau 43 năm tăng trưởng, GDP bình quân đầu người của Hàn Quốc đã chững lại từ năm 2018. Các nghiên cứu dự báo dân số nước này có thể giảm xuống chỉ còn 1 triệu người vào năm 2300, thậm chí không còn người Hàn Quốc nào vào năm 2750.

Từ những ví dụ trên, GS Nhân kết luận rằng các nước có thu nhập cao đều đang phát triển theo mô hình không bền vững về con người. Ông cảnh báo, nếu không coi phát triển con người là ưu tiên hàng đầu, các quốc gia sẽ đối mặt với nguy cơ suy thoái kinh tế và dân tộc diệt vong.

Chuyển đổi từ "Lương tối thiểu" sang "Lương đủ sống"

Để giải quyết vấn đề này, GS Nguyễn Thiện Nhân đề xuất một giải pháp đột phá: Chuyển từ quy định lương tối thiểu sang lương đủ sống cho gia đình 4 người. Ông lập luận rằng, nếu thu nhập của hai vợ chồng không đủ để nuôi 2 con, họ sẽ không sinh con, dẫn đến tỷ lệ sinh giảm.

Ông cũng nhấn mạnh vai trò của Nhà nước trong việc tạo sự hài hòa lợi ích giữa doanh nghiệp và người lao động. Dù doanh nghiệp có quyền theo đuổi lợi nhuận, họ phải có trách nhiệm đảm bảo người lao động nhận được mức lương đủ để tái tạo nguồn nhân lực cho tương lai.

GS Nhân thừa nhận việc tăng lương đủ sống có thể vấp phải sự phản đối từ doanh nghiệp, vì mức lương này có thể cao gấp đôi lương tối thiểu hiện tại. Tuy nhiên, ông khẳng định: nếu hôm nay doanh nghiệp không trả lương đủ sống để người lao động nuôi con, 30-50 năm sau, chính doanh nghiệp sẽ không còn nguồn lao động để duy trì hoạt động.

Ngoài ra, ông còn kiến nghị Chính phủ xem xét nâng mức giảm trừ gia cảnh khi tính thuế thu nhập cá nhân, nhằm giảm bớt gánh nặng tài chính cho người lao động, giúp họ có đủ thu nhập để nuôi con mà không cần tăng lương quá nhiều.

Tóm lại, thông điệp chính của GS Nguyễn Thiện Nhân là phát triển kinh tế và phát triển con người không thể tách rời. Một quốc gia chỉ có thể thực sự bền vững khi đảm bảo người dân có đủ khả năng tài chính để tái tạo nòi giống, tạo nền tảng vững chắc cho sự thịnh vượng lâu dài.