Hà Nội dự kiến có thêm 6 tuyến đường sắt quốc gia, hàng loạt tuyến hiện hữu được nâng cấp

Cục Đường sắt Việt Nam vừa trình Bộ Xây dựng xem xét, phê duyệt hồ sơ Quy hoạch các tuyến, ga đường sắt khu vực đầu mối thành phố Hà Nội. Đây được xem là cơ sở để cụ thể hóa quy hoạch mạng lưới đường sắt, quản lý không gian và triển khai các dự án đầu tư trong khu vực.

Theo định hướng của dự thảo, quy hoạch không chỉ xác định các tuyến cần phát triển mà còn xây dựng kế hoạch, danh mục dự án cùng giải pháp huy động và bố trí nguồn lực đầu tư hệ thống đường sắt quốc gia. Mục tiêu được đặt ra cho giai đoạn đến năm 2030 và tầm nhìn đến năm 2050.

5 tuyến đường sắt hiện hữu sẽ được điều chỉnh, nâng cấp

Theo dự thảo, 5 tuyến đường sắt đang khai thác qua khu vực Hà Nội sẽ tiếp tục được duy trì. Tùy từng tuyến, hệ thống sẽ được nâng cấp, cải tạo hoặc điều chỉnh để phù hợp với định hướng phát triển mạng lưới.

Trên tuyến Hà Nội - Hải Phòng, phương án được đưa ra là nâng cấp, cải tạo nhằm bảo đảm an toàn chạy tàu trên tuyến đường đơn, khổ 1.000mm hiện nay.

Đối với tuyến Hà Nội - Lạng Sơn, đoạn từ ga Hà Nội đến ga Gia Lâm hiện tại được đề xuất chuyển thành đường sắt đô thị. Trong khi đó, đoạn từ ga Gia Lâm đến ga Bắc Ninh sẽ được nâng cấp từ đường đơn, khổ lồng 1.000mm và 1.435mm lên đường đôi, khổ 1.435mm.

Tuyến Hà Nội - Thái Nguyên cũng được đề xuất điều chỉnh về khổ đường. Đoạn Đông Anh - Lưu Xá sẽ được nâng cấp từ đường đơn, khổ lồng 1.000mm và 1.435mm hiện nay thành đường khổ 1.435mm. Đoạn Lưu Xá - Quán Triều, hiện là đường đơn khổ 1.000mm, được định hướng nâng cấp lên khổ 1.435mm để thống nhất toàn tuyến.

Với tuyến Hà Nội - Lào Cai, phương án là tiếp tục nâng cấp, cải tạo, bảo đảm an toàn chạy tàu trên đường đơn khổ 1.000mm hiện hữu.

Riêng tuyến Hà Nội - TP Hồ Chí Minh, đoạn từ ga Hà Nội đến Tổ hợp Ngọc Hồi được đề xuất chuyển thành đường sắt đô thị sau khi tuyến vành đai phía Đông được đưa vào khai thác. Đoạn đường sắt hiện hữu từ Ngọc Hồi đến Phú Xuyên, dài khoảng 26,5km, sẽ được cải dịch và đi cùng hành lang tuyến đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam.

6 tuyến đường sắt quốc gia mới được định hướng xây dựng

Điểm đáng chú ý trong dự thảo là định hướng hình thành thêm 6 tuyến đường sắt quốc gia mới. Các tuyến này đều được quy hoạch với đường đôi, khổ 1.435mm.

Tuyến đầu tiên là đường sắt vành đai phía Đông, kết nối Ngọc Hồi - Thường Tín - Kim Sơn, với chiều dài tuyến chính khoảng 31km. Tuyến bao gồm đoạn Ngọc Hồi - Thường Tín - Kim Sơn cùng hai nhánh, trong đó một nhánh từ Thường Tín về Lạc Đạo mới và nhánh còn lại từ Thường Tín về Kim Sơn.

Tiếp đến là tuyến đường sắt vành đai phía Tây, theo hướng Thạch Lỗi - Tây Hà Nội - Ngọc Hồi, Thường Tín, với tổng chiều dài khoảng 56km.

Tuyến đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam cũng nằm trong danh mục quy hoạch mới. Phần tuyến thuộc phạm vi nghiên cứu của quy hoạch dài khoảng 64km, kéo dài từ ga Ngọc Hồi đến hết địa phận tỉnh Hà Nam cũ.

Một tuyến khác là đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng. Trong phạm vi nghiên cứu của quy hoạch, tuyến có chiều dài khoảng 70km, từ ga Vĩnh Phúc Bắc đến hết địa phận tỉnh Hưng Yên.

Đường sắt tốc độ cao Hà Nội - Quảng Ninh được đề xuất với chiều dài khoảng 48km trong phạm vi nghiên cứu, bắt đầu từ ga Xuân Canh đến hết địa phận tỉnh Bắc Ninh.

Cuối cùng là tuyến Hà Nội - Đồng Đăng mới, có chiều dài khoảng 29km trong phạm vi nghiên cứu của quy hoạch, từ ga Gia Lâm đến ranh giới giữa hai tỉnh Bắc Ninh cũ và Bắc Giang cũ.

Đáng chú ý, trên tuyến Hà Nội - Đồng Đăng mới, đoạn kết nối ga Gia Lâm với ga Yên Viên dài khoảng 6km được định hướng xây dựng đường đôi, khổ 1.435mm. Đoạn tuyến này sẽ đi cùng hành lang nhưng sử dụng hạ tầng khác với tuyến đường sắt đô thị số 1 Hà Nội, qua đó hướng tới tăng sự thuận lợi cho hành khách.

Nếu được triển khai theo định hướng trong dự thảo, mạng lưới đường sắt tại khu vực đầu mối Hà Nội sẽ vừa được củng cố từ các tuyến hiện hữu, vừa mở rộng thêm các tuyến quốc gia mới, tạo cơ sở cho kế hoạch phát triển hệ thống đường sắt đến năm 2030 và tầm nhìn năm 2050.

Bích Ngọc (SHTT)