Hóa đơn điện tăng phi mã mùa nắng nóng: Giới chuyên gia cảnh báo "tiền túi sẽ còn vơi" nếu không sửa thói quen

Đứng trước làn sóng băn khoăn của người dân, các chuyên gia năng lượng và đại diện ngành điện khẳng định hiện tượng này hoàn toàn không có sự bất thường. Ngược lại, họ đưa ra lời cảnh báo đanh thép: chi phí tiền điện sẽ còn có thể leo thang hơn nữa trong thời gian tới nếu mỗi gia đình không chủ động thay đổi và điều chỉnh hành vi sử dụng năng lượng của mình.

"Bẫy" nhiệt độ môi trường và những thói quen vô tình đốt tiền

Phân tích về nguyên nhân khiến tiền điện tăng vọt, VTC News dẫn lời TS. Ngô Tuấn Kiệt, chuyên gia năng lượng, cho rằng việc hóa đơn tăng cao vào mùa hè nắng nóng cực đoan là điều hết sức bình thường do nhu cầu sử dụng của người dân tăng mạnh. Nhiều khách hàng thường có suy nghĩ đơn thuần rằng số lượng thiết bị gia dụng trong nhà vẫn không hề thay đổi so với các tháng trước. 

Tuy nhiên, họ lại không chú ý rằng vào mùa nắng nóng, các thiết bị này phải hoạt động với thời gian kéo dài hơn, vận hành cùng một lúc và chịu tác động trực tiếp từ nhiệt độ cao của môi trường. Điển hình như chiếc điều hòa nhiệt độ, dù người dân vẫn bật ở mức thời gian như mọi ngày nhưng khi nền nhiệt ngoài trời tăng cao, máy sẽ buộc phải tiêu tốn nhiều điện năng hơn hẳn để làm mát phòng.

Theo tính toán của ông Kiệt, việc sản lượng điện tiêu thụ tăng từ 30% đến 40% trong thời tiết nắng nóng là hiện tượng hoàn toàn bình thường. Dẫu vậy, nếu hóa đơn của một hộ gia đình tăng vọt từ 100% đến 200%, người dân cần nghĩ tới các nguyên nhân kỹ thuật phát sinh như hệ thống đường dây dẫn đã quá cũ kỹ dẫn đến chập cháy, rò rỉ điện, hoặc các thiết bị trong nhà gặp sự cố, không đảm bảo chất lượng gây tiêu tốn năng lượng. 

Khi gặp tình trạng này, người tiêu dùng nên tìm hiểu kỹ nguyên nhân và có thể chủ động nhờ nhân viên điện lực kiểm tra, rà soát lại hoạt động của công tơ vốn được lắp đặt ở bên ngoài. Tuy nhiên, vị chuyên gia này vẫn nhấn mạnh rằng việc đầu tiên người dân cần làm là nghiêm túc nhìn nhận lại cách thức dùng điện của gia đình mình xem đã thực sự hợp lý và tiết kiệm hay chưa, bởi thói quen sinh hoạt chính là yếu tố cốt lõi quyết định con số trên hóa đơn.

Đồng quan điểm, chuyên gia năng lượng Đào Nhật Đình cảnh báo nếu người tiêu dùng không nhanh chóng điều chỉnh thời gian và hành vi sinh hoạt, số tiền phải chi trả nguy cơ sẽ còn cao hơn rất nhiều. Hiện nay, giá điện sinh hoạt đang được tính toán theo cơ chế lũy tiến bậc thang. Ông Đình phân tích, khung giờ từ 17h30 đến 22h là thời điểm các gia đình tập trung đông đủ, nhu cầu sinh hoạt sau một ngày làm việc tăng cao nên lượng điện tiêu thụ chắc chắn sẽ lớn nhất.

Nếu ngành điện được phép áp dụng tính giá theo khung giờ cao điểm này cho các hộ gia đình, áp lực chi phí sẽ hoàn toàn khác. Do đó, người dân cần thay đổi ngay từ những hành động nhỏ nhưng hiệu quả như hạn chế bật bình nóng lạnh khi trời đang nắng, giảm bớt số lượng điều hòa và tuyệt đối không bật đồng thời nhiều thiết bị có công suất lớn như điều hòa, bếp từ, bình nóng lạnh trong cùng một thời điểm nhằm tránh gây quá tải đường dây và làm sản lượng điện tăng vọt bất thường.

Lượng điện tiêu thụ lập kỷ lục và giải pháp kiểm soát từ nhà nhà

Thông tin với báo chí, đại diện các tổng công ty điện lực cũng chỉ ra hàng loạt thói quen sử dụng thiết bị chưa hợp lý của người dân trong mùa nắng nóng. Đại diện EVN Hà Nội cho biết, các thiết bị làm mát như quạt điện, tủ lạnh và điều hòa luôn hoạt động với tần suất rất lớn vào mùa hè. Nhiều khách hàng ghi nhận hóa đơn cao hơn tháng trước từ 20% đến 40% nhưng lại bỏ qua thực tế rằng gia đình mình đang duy trì thói quen bật điều hòa liên tục, đóng kín cửa phòng nhưng lại lười vệ sinh thiết bị.

Ông Vũ Thế Thắng, Phó Ban Kinh doanh EVNHANOI, khuyến cáo để tránh việc hóa đơn tăng đột biến, người dân nên rà soát lại toàn bộ hệ thống điện, đặc biệt là điều hòa. Việc duy trì thói quen bảo dưỡng định kỳ dàn nóng, dàn lạnh, kiểm tra gas và vệ sinh màng lọc có thể giúp các gia đình tiết kiệm từ 5% đến 15% lượng điện năng tiêu thụ của thiết bị này. Khách hàng cũng được khuyên nên cài đặt nhiệt độ điều hòa từ 26 độ C trở lên kết hợp với quạt gió, đồng thời thực hiện các biện pháp thiết thực như tắt khi không sử dụng và rút phích cắm để loại bỏ nguồn điện chờ, VTC News đưa tin.

Sự cần thiết của việc thay đổi thói quen dùng điện càng được khẳng định khi nhìn vào số liệu phụ tải thực tế. Đại diện Tổng Công ty Điện lực miền Bắc (EVNNPC) cho biết, các đợt nắng nóng kéo dài trong tháng 5 và tháng 6 đã khiến phụ tải hệ thống điện miền Bắc liên tục duy trì ở mức trên 20.000 MW và liên tiếp xác lập các kỷ lục mới. Mức tiêu thụ cao nhất được ghi nhận đã chạm ngưỡng 21.142 MW vào ngày 24/6, và sản lượng điện ngày đỉnh điểm đã đạt tới 447,6 triệu kWh vào ngày 25/6. 

Nhu cầu này tăng cao một phần lớn cũng do thời điểm học sinh bước vào kỳ nghỉ hè, thời gian sinh hoạt tại nhà nhiều hơn kéo theo tần suất sử dụng các thiết bị gia dụng, nấu nướng và làm mát gia tăng rõ rệt. Trước tình hình đó, EVNNPC khẳng định sẵn sàng tiếp nhận, kiểm tra hệ thống đo đếm và xác minh chỉ số công tơ thực tế cho bất kỳ khách hàng nào còn vướng mắc trên cơ sở dữ liệu minh bạch.

Dưới góc nhìn quản lý nhà nước, ông Bùi Quốc Hùng, Phó Cục trưởng Cục Điện lực (Bộ Công Thương), bổ sung thêm rằng chính biểu giá bán lẻ điện lũy tiến từng bậc là lý do khiến hóa đơn tiền điện tăng mạnh khi nhu cầu tiêu thụ tăng. Khi lượng điện vượt ngưỡng, người dân sẽ phải chi trả mức giá rất cao ở các bậc thang phía trên, đặc biệt là ở bậc 4 và bậc 5. 

Chính vì vậy, việc triệt để thực hành tiết kiệm điện không chỉ là phương án duy nhất giúp các hộ gia đình tự bảo vệ túi tiền của mình, hạn chế rơi vào các bậc giá cao, mà như đại diện ngành điện chia sẻ, đó còn là hành động chung tay giảm bớt áp lực cung ứng cho toàn hệ thống trong những ngày thời tiết cực đoan, hướng tới sự an toàn, ổn định và phát triển bền vững.