Kinh tế Nhật Bản suy giảm do tác động từ thuế quan của Mỹ

aA

Sau 6 quý tăng trưởng liên tiếp, kinh tế Nhật Bản đã chính thức giảm tốc trong quý 3/2025, khi xuất khẩu sụt mạnh và đầu tư cùng tiêu dùng nội địa chững lại dưới tác động của các biện pháp thuế quan do Mỹ áp đặt.

Ngày 1/11, Bộ Kinh tế, Thương mại và Công nghiệp Nhật Bản công bố số liệu cho thấy GDP quý 3/2025 của Nhật Bản giảm 2,4% so với quý trước, đánh dấu lần đầu tiên nền kinh tế đi xuống kể từ giữa năm 2023.

Theo khảo sát của 9 chuyên gia kinh tế khu vực tư nhân, tất cả đều dự đoán tăng trưởng giảm, trong đó mức sụt giảm dao động từ 0,7% đến 3,9% theo năm. Nguyên nhân chính được xác định là do xuất khẩu giảm mạnh 2,3% — mức giảm lớn nhất trong hơn hai năm, sau giai đoạn doanh nghiệp đẩy mạnh giao hàng ra nước ngoài trước khi Tổng thống Mỹ Donald Trump áp các mức thuế mới lên hàng hóa Nhật Bản.

Bên cạnh đó, đầu tư nhà ở tư nhân cũng giảm sau giai đoạn tăng nóng đầu năm, khi người dân đổ xô mua nhà trước thời điểm Nhật Bản thắt chặt tiêu chuẩn hiệu quả năng lượng trong xây dựng.

Tiêu dùng cá nhân – vốn chiếm hơn một nửa GDP chỉ tăng 0,1% so với quý trước, cho thấy đà phục hồi yếu. Theo ông Saisuke Sakai, chuyên gia tại Mizuho Research & Technologies, tốc độ tăng trưởng tiêu dùng cá nhân chậm lại do tiền lương thực tế hầu như không cải thiện.

Giá thực phẩm leo thang tiếp tục ảnh hưởng đến chi tiêu hộ gia đình, trong khi mức lương tăng không đủ bù đắp chi phí sinh hoạt. Dù vậy, nhu cầu mua sắm thiết bị điện tử đang có tín hiệu khởi sắc nhờ việc Microsoft ngừng hỗ trợ hệ điều hành Windows 10, buộc nhiều doanh nghiệp và cá nhân nâng cấp hệ thống.

Trong quý 2/2025, kinh tế Nhật Bản từng đạt mức tăng trưởng 2,2% so với cùng kỳ năm trước – tốc độ được đánh giá là “quá tốt” trong bối cảnh toàn cầu suy yếu. Tuy nhiên, theo chuyên gia Yoshimasa Maruyama của SMBC Nikko Securities, nền kinh tế đang buộc phải điều chỉnh sau thời kỳ tăng trưởng quá nóng, đồng thời chịu sức ép lớn từ chính sách thuế của Mỹ.

Dự báo trung bình cho tăng trưởng quý 4/2025 chỉ ở mức 0,7%, không đủ để bù đắp cho sự suy giảm trong quý trước.

Về dài hạn, các chuyên gia kỳ vọng các gói kích cầu của nội các Thủ tướng Sanae Takaichi, cùng chính sách tài khóa mở rộng và lãi suất thấp của Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BoJ), sẽ giúp nền kinh tế phục hồi trong năm 2026.

Tốc độ tăng trưởng cả năm 2025 được dự báo đạt 1,0%, trong khi năm 2026 có thể giảm còn 0,6%. Tuy nhiên, sự mất giá của đồng yen tiếp tục là rủi ro lớn.

Ông Mitsumaru Kumagai từ Viện Nghiên cứu Daiwa nhận định: “Tỷ giá hợp lý cho lợi nhuận doanh nghiệp và thu nhập người lao động nên ở mức 130–140 yen đổi 1 USD. Nếu đồng yen yếu hơn, nền kinh tế có thể chịu nhiều tác động tiêu cực hơn là lợi ích.”