Ngân hàng âm thầm chạy đua huy động vốn, lãi suất thực tế vượt 9%/năm

Lãi suất huy động niêm yết tại các ngân hàng trong tháng 7 không có nhiều biến động. Tuy nhiên, phía sau bảng lãi suất công khai là cuộc cạnh tranh thu hút tiền gửi ngày càng quyết liệt khi nhiều nhà băng triển khai các chương trình cộng thêm lãi suất, giúp mức thực nhận của khách hàng cao hơn đáng kể.

Khảo sát biểu lãi suất ngày 26/7 cho thấy, ở kỳ hạn 6 tháng, ACB đang niêm yết mức cao nhất 7,6%/năm. Bac A Bank áp dụng 7,05%/năm; MBV và VCBNeo cùng niêm yết 7%/năm.

Trong nhóm ngân hàng thương mại nhà nước, Agribank, BIDV, Vietcombank và VietinBank cùng áp dụng mức 6,6%/năm. Techcombank niêm yết 6,55%/năm; Nam A Bank và Sacombank cùng ở mức 6,4%/năm; MSB 6,3%; ABBank 6,25%; NCB và SHB 6,2%; TPBank 6,05%/năm.

Dù vậy, mức lãi suất khách hàng thực nhận tại nhiều ngân hàng lại cao hơn đáng kể so với biểu niêm yết. Thông qua các chương trình ưu đãi, gửi tiết kiệm trực tuyến hoặc chính sách dành cho từng nhóm khách hàng, nhiều ngân hàng cộng thêm từ 1,5-2,5 điểm %/năm.

Với khoản tiền gửi khoảng 100 triệu đồng, kỳ hạn 6 tháng, khách hàng tại VPBank có thể nhận lãi suất khoảng 8,5%/năm; BIDV khoảng 8%/năm; TPBank 8,6%/năm; MBV 8,75%/năm; GPBank 8,8%/năm. Đáng chú ý, VikkiBank đang áp dụng mức lãi suất trên 9%/năm, trong khi HDBank triển khai mức khoảng 9,05%/năm cho cùng kỳ hạn.

Trong khi đó, số liệu mới nhất của Ngân hàng Nhà nước cho thấy mặt bằng lãi suất tiền gửi bình quân trong tháng 6 vẫn thấp hơn đáng kể. Cụ thể, tiền gửi kỳ hạn từ 6-12 tháng phổ biến ở mức 6,1-7,6%/năm; kỳ hạn trên 12 đến 24 tháng từ 5,9-7,3%/năm; còn kỳ hạn trên 24 tháng dao động 7,1-7,8%/năm.

Việc lãi suất thực tế cao hơn đáng kể so với mức niêm yết cho thấy các ngân hàng đang cạnh tranh huy động vốn quyết liệt hơn so với những gì thể hiện trên bảng công bố chính thức.

Áp lực vốn khiến lãi suất khó giảm

Trao đổi với Tiền Phong, PGS.TS Đặng Ngọc Đức, Viện trưởng Viện Công nghệ tài chính, Trường Đại học Đại Nam, cho biết thị trường lãi suất thời gian gần đây xuất hiện sự chênh lệch khá rõ giữa lãi suất niêm yết và mức thực tế khách hàng được hưởng.

Theo ông Đức, trong tháng 6 và tháng 7, nhiều ngân hàng vẫn duy trì lãi suất công bố ở mức tương đối thấp nhưng đồng thời tăng các chương trình ưu đãi dành cho khách gửi tiền trực tuyến hoặc theo từng nhóm khách hàng, qua đó nâng lãi suất thực trả.

Một trong những nguyên nhân chính là tăng trưởng tín dụng tiếp tục cao hơn tốc độ huy động vốn. Cuối năm 2025, tín dụng tăng 17,8%, trong khi huy động vốn chỉ tăng hơn 14%.

Đến cuối tháng 5 năm nay, tín dụng tăng 5,7% nhưng huy động vốn mới tăng hơn 2,9%, khiến khoảng cách giữa dư nợ tín dụng và nguồn vốn huy động trên thị trường ước vượt 2,5 triệu tỷ đồng. Khi nhu cầu cho vay tăng nhanh hơn tốc độ huy động, các ngân hàng buộc phải nâng sức hấp dẫn của tiền gửi để bổ sung nguồn vốn.

Theo vị chuyên gia, sự mất cân đối về kỳ hạn huy động cũng tạo thêm áp lực. Hiện khoảng 80% tiền gửi trong hệ thống là các khoản có kỳ hạn dưới 6 tháng, trong khi nhu cầu vốn trung và dài hạn phục vụ đầu tư hạ tầng, sản xuất và kinh doanh ngày càng lớn. Vì vậy, nhiều ngân hàng phải duy trì lãi suất cao hơn ở các kỳ hạn dài nhằm cải thiện cơ cấu nguồn vốn.

Bên cạnh đó, chất lượng tài sản của hệ thống ngân hàng chưa cải thiện rõ rệt cũng khiến các tổ chức tín dụng phải duy trì nguồn dự phòng lớn hơn để bảo đảm thanh khoản và an toàn vốn.

Ngoài ra, dòng tiền nhàn rỗi đang có xu hướng dịch chuyển sang các kênh đầu tư khác, buộc các ngân hàng phải cạnh tranh mạnh hơn để giữ chân người gửi tiền. Khi nhiều ngân hàng thương mại cổ phần liên tục tăng ưu đãi lãi suất nhằm thu hút vốn, các ngân hàng khác cũng phải điều chỉnh theo để duy trì sức cạnh tranh.

Theo PGS.TS Đặng Ngọc Đức, việc đưa mặt bằng lãi suất huy động trở lại mức thấp trong ngắn hạn sẽ không dễ thực hiện. Lãi suất đã được thiết lập ở mức cao từ quý I, trong khi mục tiêu tăng trưởng GDP khoảng 10% đồng nghĩa nhu cầu mở rộng tín dụng vẫn ở mức lớn.