Ngân hàng trung ương ồ ạt mua vàng dù giá lao dốc, lập kỷ lục mới trong quý II

Trong bối cảnh giá vàng giảm sâu, các ngân hàng trung ương trên thế giới lại đẩy mạnh hoạt động mua vào với quy mô chưa từng có. Báo cáo mới nhất của Hội đồng Vàng Thế giới (WGC) cho biết lượng vàng mua ròng trong quý II/2026 đạt 289 tấn, tăng 62% so với cùng kỳ năm trước và lập kỷ lục đối với một quý II.

Tuy nhiên, bức tranh của nửa đầu năm 2026 không hoàn toàn đồng nhất. Sau khi điều chỉnh số liệu, WGC cho biết lượng vàng mua trong quý I chỉ còn 57 tấn, thấp hơn đáng kể so với ước tính ban đầu là 244 tấn và là mức thấp nhất trong hơn 15 năm. Vì vậy, tổng lượng vàng các ngân hàng trung ương mua ròng trong sáu tháng đầu năm chỉ đạt 346 tấn, thấp nhất kể từ năm 2022.

Theo WGC, nguyên nhân của việc điều chỉnh là do một phần lượng vàng trước đây được ghi nhận thuộc các tổ chức chính thức đã được phân loại lại sang nhóm giao dịch phi tập trung (OTC).

Chiến lược gia thị trường John Reade nhận định việc theo dõi hoạt động mua vàng của các ngân hàng trung ương không hề đơn giản, bởi nhiều quốc gia không công bố đầy đủ hoặc kịp thời dữ liệu dự trữ. Bên cạnh đó, một số ngân hàng trung ương cũng có thể thay đổi phương thức giao dịch nhằm hạn chế việc thị trường theo dõi hoạt động mua vào.

Điểm đáng chú ý là làn sóng mua vàng trong quý II diễn ra đúng thời điểm giá kim loại quý lao dốc mạnh nhất kể từ năm 2013. Sau khi liên tục thiết lập các mức đỉnh lịch sử, giá vàng đã giảm gần 30%, từ 5.589 USD/ounce hồi tháng 1 xuống dưới 4.000 USD/ounce vào cuối tháng 6 trước khi tìm được vùng hỗ trợ quanh mốc này.

Cùng thời gian đó, các quỹ ETF vàng ghi nhận dòng vốn rút ròng khoảng 45 tấn, tương đương gần 4 tỷ USD, phản ánh sự trái ngược giữa chiến lược của nhà đầu tư tài chính và các ngân hàng trung ương.

Ba Lan là quốc gia mua vàng nhiều nhất trong quý II với 51 tấn, nâng tổng lượng mua trong nửa đầu năm lên 82 tấn và tiến gần hơn tới mục tiêu dự trữ 700 tấn vàng. Trung Quốc xếp thứ hai khi bổ sung thêm 33 tấn, đưa lượng vàng dự trữ chính thức lên 2.346 tấn. Đây cũng là tháng thứ 20 liên tiếp nước này tăng dự trữ vàng.

Ngoài ra, Uzbekistan mua thêm 16 tấn, Kazakhstan bổ sung 15 tấn, trong khi Jordan và Cộng hòa Czech đều tăng dự trữ thêm 6 tấn trong quý II.

Ở chiều ngược lại, Nga là quốc gia bán vàng nhiều nhất với 22 tấn. Thổ Nhĩ Kỳ cũng tiếp tục giảm lượng vàng nắm giữ. Theo các chuyên gia, động thái bán vàng của một số nước có thể xuất phát từ nhu cầu bổ sung thanh khoản trong bối cảnh xung đột tại Trung Đông và giá năng lượng tăng cao.

Khảo sát của WGC với 76 ngân hàng trung ương cho thấy xu hướng tích lũy vàng nhiều khả năng sẽ tiếp tục. Có tới 89% đơn vị được hỏi dự báo lượng vàng dự trữ toàn cầu sẽ tăng trong 12 tháng tới, 45% cho biết có kế hoạch mua thêm vàng và 74% nhận định tỷ trọng đồng USD trong tổng dự trữ ngoại hối và vàng toàn cầu sẽ giảm trong vòng 5 năm.

Theo WGC, khả năng bảo toàn giá trị trong giai đoạn khủng hoảng, vai trò đa dạng hóa danh mục dự trữ và phòng ngừa rủi ro địa chính trị vẫn là những yếu tố khiến vàng giữ vị trí quan trọng trong chiến lược của các ngân hàng trung ương.

Diễn biến trong quý II cũng phản ánh sự khác biệt rõ rệt giữa các nhóm nhà đầu tư. Trong khi nhiều quỹ ETF rút vốn vì lo ngại biến động ngắn hạn của thị trường, các ngân hàng trung ương lại coi đợt điều chỉnh giá là cơ hội để tăng cường tích lũy vàng phục vụ mục tiêu dự trữ lâu dài.