Quán cà phê kiêm trạm sạc xe điện: Chủ quán mong có quy chuẩn, hướng dẫn cụ thể

Việc đầu tư trạm sạc hiện không còn là chuyện của các doanh nghiệp lớn mà đã lan rộng đến hộ gia đình, chủ quán cà phê, tiệm sửa xe và cả những người có mặt bằng rộng rãi.

Vừa đi vừa dò đường

Ngày 5/8, trao đổi với PV Tiền Phong, chị Võ Thị Phương, chủ quán cơm kiêm trạm sạc xe điện trên đường Tạ Quang Bửu (TPHCM) cho biết, đã đầu tư gần 50 triệu đồng vào dịch vụ mới nổi này.

Chị Phương đầu tư gần 50 triệu đồng để lắp 2 đầu sạc, thiết bị PCCC... để làm dịch vụ sạc xe điện

Theo lời chủ quán, thấy nhiều tài xế công nghệ đến ăn cơm có nhu cầu sạc xe điện, hai vợ chồng mới bắt đầu tìm hiểu rồi liên hệ với cơ quan chức năng để làm trạm sạc. Tuy nhiên do mô hình còn quá mới nên cũng chưa có văn bản nào hướng dẫn cụ thể. Để hoạt động bài bản, chị Phương xin giấy phép kinh doanh, nâng cấp điện ba pha và được điện lực hỗ trợ kéo điện đến quán. Ngoài ra, chị còn trang bị đầy đủ phương tiện phòng cháy chữa cháy để đảm bảo an toàn khi sạc xe.

“Vì đây là mô hình mới nên chúng tôi phải tự tìm hiểu rất nhiều. Chúng tôi hỏi thăm người quen, lên mạng tìm thông tin… Tôi mua hai đầu sạc với tổng 30 triệu đồng, mỗi đầu sạc tốn khoảng 15 triệu đồng và sạc được khoảng 10 xe. Chúng tôi còn chi thêm tiền sửa sang, nâng cấp lại hàng quán, mua thêm bình chữa cháy… Mô hình đã hoạt động được 5 tháng qua” – chị Phương nói.

Cũng trong tình trạng vừa làm vừa… dò đường, ông Bình - một chủ trạm sạc ở phường Tân Mỹ cho hay, đã bỏ gần 100 triệu đồng lắp trụ sạc nhanh ngay trong nhà. Tuy nhiên, ông Bình cũng bày tỏ, dù đã nghiên cứu kỹ về kỹ thuật điện, ông vẫn không biết nên đăng ký ở đâu, cần giấy phép gì.

“Không có quy chuẩn cụ thể nên tôi phải thuê chuyên gia thiết kế cho đúng chuẩn phòng cháy chữa cháy (PCCC). Cứ thấy xe điện ngày càng nhiều nên tranh thủ làm. Thực sự tôi vẫn rất mong có hướng dẫn chính thức từ cơ quan chức năng để làm theo cho yên tâm lâu dài” – ông Bình bộc bạch.

Trên các hội nhóm xe điện, rất nhiều người đang tìm hiểu cách lắp đặt trạm sạc để phục vụ nhu cầu cá nhân hoặc thu phí. Các mẫu trụ sạc phổ biến nhất là loại AC (sạc thường) giá từ 7 – 16 triệu đồng, sạc từ 3 - 7 tiếng tùy loại xe. Với loại DC (sạc nhanh), giá dao động từ 45 - 350 triệu đồng, có thể sạc đầy trong 30 – 60 phút.

Ngoài chi phí mua thiết bị, người đầu tư còn phải tốn thêm 3 – 10 triệu cho việc kéo dây, thi công, mua công tơ phụ, làm hệ thống bảo vệ quá tải. Nếu muốn làm trạm sạc đúng nghĩa để kinh doanh, tổng chi phí có thể từ 70 – 200 triệu đồng, chưa kể chi phí duy trì như bảo trì, giấy phép, an toàn điện.

Tuy nhiên, nhiều người chia sẻ rằng họ không biết phải đăng ký ở đâu, quy trình thế nào, có cần báo với điện lực hay không, cũng không rõ ràng ai sẽ kiểm tra, giám sát.

Điện lực khuyến cáo gì?

Trước tình hình trạm sạc tư nhân phát triển nhanh như “nấm sau mưa”, đại diện Tổng Công ty Điện lực TPHCM (EVNHCMC) cho biết, có 4 vấn đề cần lưu ý, đó là giá bán điện, an toàn điện, an toàn PCCC và giấy phép kinh doanh. Bên cạnh đó, khách hàng phải tuân thủ Luật Điện lực, nếu không sẽ bị xử phạt theo quy định. Mua bán điện là ngành nghề kinh doanh có điều kiện. Nếu thu tiền dịch vụ sạc mà không xuất hóa đơn là vi phạm.

EVNHCMC cũng đã đưa ra nhiều khuyến cáo kỹ thuật quan trọng. Theo đó, để đảm bảo công suất và tải điện, hệ thống điện cần có đủ công suất để cấp điện cho các điểm sạc mà không gây quá tải. Việc sử dụng dây dẫn, ổ cắm và thiết bị điện phải đạt chuẩn; nên có hệ thống ngắt mạch để phòng ngừa cháy nổ.

Địa điểm lắp đặt cần an toàn PCCC, ưu tiên các vị trí dễ quan sát, có khoảng cách an toàn với thiết bị dễ cháy. Khi lắp ngoài trời, cần chọn thiết bị chịu được mưa nắng, ẩm ướt. Hệ thống cần được kiểm tra và bảo trì thường xuyên. Chủ đầu tư phải có phương án ứng phó trong các tình huống bất ngờ.

Việc sạc xe điện tại nhà hoặc khu dân cư bằng dây kéo, ổ cắm không đạt chuẩn có thể gây chập cháy, quá tải dây dẫn, gây nguy hiểm cho cả người sử dụng và cộng đồng. Do đó tuyệt đối không tự ý kéo dây, cắm ổ điện không kiểm soát.

“Người dân cần tuân thủ đúng hướng dẫn kỹ thuật từ nhà sản xuất và các quy định pháp luật liên quan đến điện, phòng cháy chữa cháy. Việc tự ý lắp đặt không khảo sát kỹ thuật rất dễ dẫn đến sự cố nguy hiểm” - đại diện EVNHCMC nhấn mạnh.

Doanh nghiệp lớn nhập cuộc

Nhận thấy tiềm năng lớn, nhiều doanh nghiệp đã nhanh chóng đầu tư vào hạ tầng trạm sạc xe điện. Cuối năm 2024, Tập đoàn Vingroup và PV Power ký thỏa thuận triển khai 1.000 trạm sạc toàn quốc giai đoạn 2025–2030.

Mô hình trạm sạc trong hàng quán đang nở rộ, nhiều nhà đầu tư mong muốn có quy chuẩn cụ thể để yên tâm kinh doanh lâu dài

Ông An Đình Nhã, Tổng giám đốc GG Charging cho biết, hiện có nhiều mô hình đầu tư như nhượng quyền, liên kết hoặc tự đầu tư. Nhiều siêu thị, trung tâm thương mại, nhà hàng… đã chủ động lắp trụ sạc phục vụ khách. Đơn vị này cũng chủ động len lỏi vào các khu dân cư, tìm kiếm mặt bằng phù hợp để lắp đặt trụ sạc quy mô nhỏ với chi phí đầu tư thấp và nhanh thu hồi vốn.

Trong khi đó, đại diện Công ty EV One thông tin, đã phát triển hơn 50 trạm sạc xe điện và có kế hoạch tăng thêm 100 trạm trong năm tới. Thị trường gần đây có nhiều tín hiệu tốt khi khách hàng tự liên hệ, chọn hình thức liên kết đầu tư hoặc tự đầu tư, thay vì công ty cung cấp giải pháp phải kiếm mặt bằng và đầu tư 100% như trước.

Ông Lê Thanh Hải, Giám đốc Trung tâm Tư vấn Ứng dụng Kinh tế, Viện Nghiên cứu Phát triển TPHCM là đơn vị đề xuất đề án “Chuyển đổi xe hai bánh từ xăng sang điện dành cho tài xế công nghệ và giao hàng” nói rằng, TPHCM dự kiến đầu tư xây dựng các trạm sạc, điểm dừng nghỉ và hệ thống pin sạc dự phòng tại các vị trí chiến lược, ưu tiên sử dụng nguồn năng lượng tái tạo. Các doanh nghiệp tham gia đầu tư hạ tầng này sẽ được tiếp cận các chính sách vay ưu đãi để đẩy nhanh quá trình triển khai.

Ông Nguyễn Ngọc Hòa, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp TPHCM cho hay, vấn đề nan giải hiện nay là trạm sạc. Theo ông Hòa, cần khuyến khích cộng đồng doanh nghiệp tham gia đầu tư trạm sạc. Vì vậy rất cần có chính sách hỗ trợ lãi suất dành cho doanh nghiệp tham gia đầu tư ở lĩnh vực này để thúc đẩy nhanh tiến trình chuyển đổi xanh.