Điểm mang tính nhân văn nhất là việc tổ chức tín dụng bắt buộc phải trích một khoản tiền hỗ trợ bên bảo đảm trong trường hợp tài sản bị thu giữ là chỗ ở duy nhất hoặc công cụ lao động chủ yếu.
Ngân hàng có quyền thu giữ tài sản bảo đảm ngay cả khi người vay không hợp tác hoặc vắng mặt - VnEconomy
Ảnh minh họa.

Điều kiện thu giữ và trách nhiệm hỗ trợ

Nghị định 304/2025/NĐ-CP quy định rõ, tài sản bảo đảm là chỗ ở duy nhất hoặc công cụ lao động chủ yếu hoặc duy nhất chỉ được phép thu giữ khi đáp ứng đầy đủ các điều kiện theo quy định tại Luật Các tổ chức tín dụng sửa đổi, đồng thời đáp ứng một trong các điều kiện sau:

- Trường hợp chỗ ở duy nhất bị thu giữ: Bên nhận bảo đảm (TCTD, chi nhánh ngân hàng nước ngoài, hoặc tổ chức xử lý nợ) có trách nhiệm trích một khoản tiền hỗ trợ bên bảo đảm tương đương 12 tháng lương tính theo mức lương tối thiểu. Khoản hỗ trợ này nhằm mục đích giúp bên bảo đảm có nguồn lực duy trì cuộc sống và đảm bảo các chi phí sinh hoạt tối thiểu của bên bảo đảm và gia đình.

- Trường hợp công cụ lao động bị thu giữ: Nếu tài sản bị thu giữ là công cụ lao động chủ yếu hoặc duy nhất và không hình thành từ vốn vay, khoản hỗ trợ phải tương đương 6 tháng lương tối thiểu.

Đối với các loại tài sản bảo đảm không thuộc hai trường hợp nêu trên, việc thu giữ chỉ cần đáp ứng các điều kiện theo quy định chung tại Luật Các tổ chức tín dụng đã sửa đổi, bổ sung.

Nghĩa vụ xác nhận tài sản của bên bảo đảm

Nghị định cũng quy định rõ nghĩa vụ của bên bảo đảm trong việc xác nhận và chứng minh tình trạng tài sản. Bên bảo đảm có nghĩa vụ xác nhận và chứng minh tình trạng tài sản theo yêu cầu của bên nhận bảo đảm trong vòng 10 ngày làm việc kể từ ngày nhận yêu cầu.

Các tài liệu chứng minh bao gồm: giấy chứng nhận quyền sở hữu đối với tài sản bảo đảm và các tài sản liên quan, sao kê tài khoản ngân hàng ghi nhận thu nhập hàng tháng, tài liệu chứng minh việc thực hiện nghĩa vụ thuế thu nhập cá nhân, hóa đơn điện, nước hoặc internet xác nhận nơi cư trú.

Nghị định lưu ý, trường hợp bên bảo đảm không thực hiện đúng thời hạn, tài sản sẽ mặc nhiên được xác định là không thuộc diện chỗ ở duy nhất hoặc công cụ lao động duy nhất theo quy định.

Trách nhiệm của tổ chức tín dụng

Nghị định yêu cầu các TCTD, chi nhánh ngân hàng nước ngoài và tổ chức xử lý nợ phải cung cấp đầy đủ thông tin cho bên bảo đảm về quyền và nghĩa vụ liên quan. Đồng thời, họ có trách nhiệm trích khoản tiền hỗ trợ theo quy định nếu tài sản bảo đảm thuộc trường hợp đặc biệt. Quá trình thu giữ tài sản bảo đảm chỉ được thực hiện khi đủ điều kiện theo Nghị định và phải tuân thủ trình tự được quy định cụ thể tại Luật Các tổ chức tín dụng đã sửa đổi, bổ sung.