Rau quả Việt ảnh hưởng ra sao khi Mỹ áp thuế 20%?

Ngành rau quả khó đạt mục tiêu

Giá trị xuất khẩu hàng rau quả tháng 7 ước đạt 810 triệu USD, đưa tổng giá trị xuất khẩu hàng rau quả 7 tháng đầu năm đạt 3,92 tỷ USD, tăng 1% so với cùng kỳ năm 2024. Mỹ là 1 trong 3 thị trường xuất khẩu rau quả lớn nhất của Việt Nam. Từ đầu năm đến nay, xuất khẩu rau quả sang Mỹ tăng mạnh, với mức tăng 65,5% so với cùng kỳ năm ngoái.

Trong bối cảnh Mỹ tuyên bố áp thuế đối ứng 20% với hàng hóa từ Việt Nam, Hiệp hội Rau quả Việt Nam (Vinafruit) đã lắng nghe ý kiến của các doanh nghiệp xuất khẩu và ghi nhận đánh giá tình hình tác động chung đến ngành hàng.

Ông Đặng Phúc Nguyên - Tổng Thư ký Vinafruit - cho rằng: “Mặc dù mức thuế 20% vẫn là một thách thức, nhưng đây là con số thấp hơn rất nhiều so với mức 46% được đề xuất ban đầu. Điều này giúp các doanh nghiệp bớt căng thẳng và có cơ sở để xây dựng kế hoạch kinh doanh. Thay vì bị động, nhiều doanh nghiệp đã chuẩn bị các kịch bản ứng phó từ trước. Họ tập trung vào việc nâng cao năng lực cạnh tranh và tìm cách thích ứng với tình hình mới”.

Theo Vinafruit, việc áp thuế 20% sẽ khiến giá thành rau quả xuất khẩu của Việt Nam vào thị trường Mỹ cao hơn, có thể ít nhiều làm giảm sức mua của người tiêu dùng Mỹ.

Một số doanh nghiệp bày tỏ lo ngại rằng các đối thủ cạnh tranh chính của Việt Nam có thể được áp mức thuế thấp hơn nhiều, khiến hàng hóa Việt Nam chịu thiệt thòi. Khi lần đầu Mỹ công bố áp thuế Việt Nam 20%, trong khi các nước xung quanh thuế vẫn còn cao thì các nhà nhập khẩu Mỹ cho rằng sẽ tập trung mua nhiều hàng Việt Nam, nhưng sau này khi biết các nước khác không cao hơn Việt Nam thì họ lại tuyên bố sẽ vẫn duy trì tỷ lệ nhập hàng như cũ. Nhiều nhà nhập khẩu Mỹ đều cho rằng mức thuế này với Việt Nam họ vẫn chịu đựng được nhất là các mặt hàng đặc sản của Việt Nam như sầu riêng, dừa tươi, bưởi...

Vinafruit đánh giá mục tiêu xuất khẩu của ngành trong năm nay có thể gặp khó khăn. Việc Mỹ áp dụng chính sách thuế mới có thể ảnh hưởng đến kim ngạch xuất khẩu rau quả của Việt Nam trong năm. Vinafruit và nhiều doanh nghiệp nhận định rằng, để nâng cao kim ngạch cần có những thay đổi toàn diện từ tư duy sản xuất đến cách tiếp cận thị trường.

Giải pháp nào?

Vinafruit cho rằng doanh nghiệp cần tập trung nâng cao chất lượng sản phẩm, đáp ứng đầy đủ tiêu chuẩn kỹ thuật và quy định về xuất xứ của Mỹ, coi đây là yếu tố then chốt để duy trì thị trường. Doanh nghiệp đẩy mạnh đa dạng hóa sản phẩm và thị trường, khai thác các phân khúc ngách và phát triển những dòng hàng có giá trị gia tăng cao, đặc biệt là nhóm chế biến sâu nhằm nâng giá trị và giảm phụ thuộc vào xuất khẩu thô.

Vinafruit kiến nghị Bộ Công Thương và các cơ quan liên quan tiếp tục đàm phán với Mỹ để giảm thêm thuế, triển khai các chính sách hỗ trợ doanh nghiệp vượt qua khó khăn. Bên cạnh đó, Việt Nam cần phối hợp với cơ quan kiểm dịch Mỹ để rút ngắn thời gian cấp phép cho những loại trái cây mới như sầu riêng tươi, chanh leo, mít, na, bơ; triển khai chính sách tín dụng ưu đãi cho doanh nghiệp đầu tư chế biến sâu và bảo quản sau thu hoạch; nâng cấp hạ tầng logistics, kho lạnh, trung tâm chế biến và đóng gói đạt chuẩn.

Việc đa dạng hóa thị trường sang châu Âu, Nhật Bản, Hàn Quốc, kết hợp phát triển mạnh các sản phẩm chế biến sâu như trái cây sấy, nước ép, rau củ đóng hộp cũng được coi là hướng đi bền vững.

“Thuế 20% không lý tưởng nhưng tạo tâm lý ổn định hơn lo ngại ban đầu. Doanh nghiệp rau quả Việt Nam đang tìm cách nâng chất lượng, đa dạng hóa sản phẩm và thị trường, đồng thời mong Chính phủ hỗ trợ giảm tác động tiêu cực và giữ vị thế trên thị trường quốc tế”, Hiệp hội Vinafruit bày tỏ.