Shopee, TikTok Shop đồng loạt tăng phí: Nhà bán hàng đau đầu tìm lối thoát

Thị trường thương mại điện tử Việt Nam đang chứng kiến một làn sóng lo ngại mới từ cộng đồng kinh doanh trực tuyến khi hai ông lớn Shopee và TikTok Shop đồng loạt điều chỉnh tăng phí bán hàng. Theo thông báo chính thức từ các nền tảng này, mức phí mới sẽ tăng thêm khoảng 2% đến 4% tùy thuộc vào từng ngành hàng cụ thể.

Nhìn có vẻ nhỏ, nhưng khi cộng gộp với hàng loạt chi phí bắt buộc khác như chạy quảng cáo, tiếp thị liên kết (affiliate), chi phí vận hành và rủi ro hoàn trả hàng, tổng chi phí mà các chủ gian hàng phải gánh chịu đã bị đẩy lên mức hơn 25% doanh thu. Thực tế này đang tạo ra một áp lực tài chính khổng lồ, buộc các nhà bán hàng phải đứng trước bài toán cân não: Tiếp tục gồng mình giữ giá để giữ chân khách, hay tăng giá bán để tự cứu lấy biên lợi nhuận đang ngày một teo tóp.

Đối với những gian hàng đi theo chiến lược kinh doanh đồ gia dụng giá rẻ, dư địa để xoay xở gần như không còn. Anh Nhật Hào, một tiểu thương kinh doanh mặt hàng này tại TP.HCM, chia sẻ rằng với những sản phẩm chỉ có giá hơn 30.000 đồng, việc tăng giá là vô cùng nhạy cảm. 

Hiện tại, dù lợi nhuận đã bị sụt giảm thêm vài phần trăm, anh vẫn phải cố gắng duy trì mức giá cũ vì chi phí vận hành lẫn giá nhập từ nhà cung cấp đều đã tối giản hết mức. Tuy nhiên, anh Hào cũng thừa nhận đây chỉ là giải pháp tình thế, về lâu dài việc điều chỉnh tăng giá nhẹ là điều không thể tránh khỏi để duy trì sự sống còn.

Cùng chung cảnh ngộ, ông Nguyễn Lê Thái Hòa, Giám đốc Công ty TNHH Hòa Mai (chuyên dụng cụ gỗ), cho biết việc tăng giá trên sàn hiện nay khó khăn hơn trước rất nhiều. Dù từ đầu năm doanh nghiệp đã phải tăng 5% giá bán do áp lực từ chi phí nhiên liệu và vận chuyển, nhưng sau khi khấu trừ thêm các khoản phí mới của sàn và rủi ro hư hỏng, lợi nhuận ròng hiện chỉ còn vỏn vẹn 7% đến 10%. Theo ông Hòa, chỉ cần giá của mình nhỉnh hơn đối thủ một chút, người tiêu dùng sẽ ngay lập tức quay lưng để chọn một gian hàng khác.

Sự sụt giảm nghiêm trọng về lợi nhuận không chỉ xuất hiện ở ngành gia dụng hay đồ gỗ. Anh Lê Hải Vũ, nhà sáng lập thương hiệu phụ kiện công nghệ Velasboost, tiết lộ biên lợi nhuận của ngành điện tử vốn đã rất thấp, chỉ nằm trong khoảng 5% đến 8%. 

Đợt tăng phí lần này từ các sàn gần như đã "nuốt chửng" phần lãi ít ỏi còn lại. Anh Vũ nhận định, việc tăng giá lúc này là một bước đi mạo hiểm bởi sức mua của thị trường đang rất nhạy cảm; nếu sản phẩm bị đẩy giá lên quá cao, người tiêu dùng sẽ lập tức thắt chặt chi tiêu hoặc tìm kiếm giải pháp thay thế.

Trước áp lực bủa vây, trên các hội nhóm kinh doanh trực tuyến, làn sóng hoang mang đang lan rộng. Để giảm bớt sự phụ thuộc quá lớn vào các sàn thương mại điện tử, nhiều cửa hàng đã bắt đầu tính toán đến các phương án chuyển hướng hoặc mở rộng sang những kênh bán hàng khác như chạy quảng cáo trên Facebook, tự xây dựng website riêng hoặc quay về kết hợp với mô hình bán hàng trực tiếp (offline).

Đứng trước sự thay đổi mang tính bước ngoặt này, các chuyên gia và nhà bán hàng đều bày tỏ mong muốn các cơ quan quản lý sẽ vào cuộc để theo dõi sát sao chính sách phí của các nền tảng xuyên quốc gia. Điều này không chỉ nhằm đảm bảo một môi trường cạnh tranh lành mạnh, mà còn bảo vệ các doanh nghiệp nội địa trước nguy cơ bị suy kiệt sức sòng phẳng, dẫn đến việc thị trường dần rơi vào tay các thương hiệu nước ngoài có tiềm lực tài chính mạnh mẽ hơn.