Thị trường tài chính nín thở chờ đợi bước đi lịch sử của tân Chủ tịch Fed

Rạng sáng ngày 18/6, Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) sẽ chính thức công bố quyết định lãi suất đầu tiên dưới sự chủ trì của tân Chủ tịch Kevin Warsh. Mặc dù giới quan sát gần như chắc chắn rằng cơ quan này sẽ giữ nguyên mức lãi suất hiện tại, nhưng cuộc họp vẫn mang một ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Đây được xem là màn ra mắt chính thức của người đứng đầu mới tại định chế tài chính quyền lực bậc nhất hành tinh.

Tâm điểm của sự chú ý lần này đổ dồn vào biểu đồ dự báo lãi suất (dot plot) – một công cụ quen thuộc phản ánh góc nhìn cá nhân của từng thành viên thuộc Ủy ban Thị trường Mở Liên bang (FOMC) về lộ trình chi phí vốn trong tương lai.

Tuy nhiên, giới chuyên gia tại Phố Wall đang lan truyền giả thuyết rằng ông Warsh có thể sẽ lựa chọn không tham gia gửi dự báo cá nhân trong lần công bố đầu tiên này. Nếu điều đó thực sự diễn ra, đây sẽ là một bước đi mang tính đột phá và khác biệt hoàn toàn so với thông lệ đã được duy trì ổn định hơn một thập kỷ qua, tính từ sau cuộc khủng hoảng tài chính năm 2008.

Lý do cho sự vắng mặt này có thể rất đơn giản: ông vừa mới tiếp quản chiếc ghế Chủ tịch từ cuối tháng 5 và cần thêm thời gian để xây dựng các dự báo dài hạn. Song, thị trường lại đang nghiêng về một giả thuyết mang tính chiến lược hơn: vị tân Chủ tịch vốn là người không mấy thiện cảm với biểu đồ dot plot cũng như cơ chế định hướng chính sách tương lai mà Fed đã áp dụng suốt nhiều năm qua.

Ông Bill English, cựu Giám đốc phụ trách chính sách tiền tệ của Fed và hiện là giáo sư tại Đại học Yale, nhận định trong một báo cáo rằng nhiều khả năng tân Chủ tịch sẽ không muốn công bố dự báo lãi suất của mình.

Trong khi đó, ông Krishna Guha, Phó Chủ tịch Evercore ISI, chia sẻ với báo chí rằng tân Chủ tịch Kevin Warsh cùng các đồng sự đang phải di chuyển trên một sợi dây cân bằng đầy hiểm hóc. Ông phân tích thêm rằng nếu cơ quan này phát đi tín hiệu quá cứng rắn, thị trường sẽ lập tức đẩy cao kỳ vọng về các đợt tăng lãi suất tiếp theo, từ đó gây áp lực nặng nề lên thị trường chứng khoán. Ngược lại, nếu thông điệp đưa ra quá mềm mỏng, lợi suất trái phiếu dài hạn cùng kỳ vọng lạm phát có thể bùng phát trở lại, tiếp tục tạo thêm sức ép đối với thị trường cổ phiếu.

Thực tế, quan điểm hoài nghi của ông Warsh đối với biểu đồ dot plot không phải là điều quá bất ngờ. Suốt nhiều năm qua, ông đã liên tục đưa ra những lời chỉ trích về việc Fed công bố quá nhiều dự báo và các tín hiệu chính sách mang tính định hướng. Theo góc nhìn của ông, việc này vô tình khiến ngân hàng trung ương tự giới hạn không gian xoay sở, trói buộc bản thân vào những kịch bản cố định vốn có thể nhanh chóng trở nên lỗi thời khi các điều kiện kinh tế biến động liên tục.

Tại phiên điều trần phê chuẩn diễn ra vào tháng 4, ông Warsh đã thẳng thắn bày tỏ quan điểm rằng Fed đang rơi vào tình trạng "truyền thông quá mức". Ông đã nhắc lại sai lầm mang tính lịch sử trong giai đoạn 2021-2022, khi cơ quan này liên tục khẳng định lạm phát chỉ mang tính chất "tạm thời". Thực tế diễn biến sau đó hoàn toàn trái ngược, buộc Fed phải tiến hành chu kỳ tăng lãi suất mạnh mẽ nhất trong nhiều thập kỷ để kiểm soát giá cả.

Vị tân Chủ tịch từng nhận định rằng Fed công bố dự báo của mình cho toàn thế giới, nhưng các nhà hoạch định chính sách cũng là con người và đôi khi họ lại bám quá lâu vào chính những dự báo do mình tạo ra. Thay vì bị ràng buộc bởi các cam kết được đưa ra từ trước, ông Warsh cho rằng Fed cần phải giữ sự linh hoạt tối đa và chỉ đưa ra quyết định dựa trên nền tảng đầy đủ của các dữ liệu kinh tế mới nhất.

Từ lâu nay, biểu đồ dot plot cùng Báo cáo Dự báo Kinh tế (SEP) đã trở thành chiếc kim chỉ nam không thể thiếu giúp các nhà đầu tư định hình hướng đi của chính sách tiền tệ nước Mỹ. Giới quan sát nhận định rằng nếu tân Chủ tịch thực sự muốn hạ thấp vai trò của các công cụ này, hoặc tiến xa hơn là tái cấu trúc toàn diện cách thức truyền thông của Fed, thị trường tài chính sẽ phải học cách thích nghi với một môi trường mới. Đó là nơi các tín hiệu từ ngân hàng trung ương có thể trở nên bớt rõ ràng hơn, nhưng lại mang tính linh hoạt cao hơn.

Bà Liz Ann Sonders, Giám đốc chiến lược đầu tư tại Charles Schwab, nhận xét rằng SEP đã nhiều lần là tác nhân khiến thị trường biến động dữ dội, dù độ chính xác của các dự báo này không phải lúc nào cũng đảm bảo.

Ở góc nhìn ngược lại, bà Claudia Sahm, chuyên gia kinh tế trưởng tại New Century Advisors, đưa ra lời cảnh báo rằng việc Chủ tịch Fed hoặc một vài thành viên FOMC đứng ngoài biểu đồ dot plot có thể làm dấy lên sự nghi ngờ trong lòng nhà đầu tư, khiến họ cho rằng Fed đang cố tình che giấu các quan điểm "diều hâu" trong nội bộ. Bà nhấn mạnh tính minh bạch là nền tảng cốt lõi tạo nên uy tín của Fed. Nếu thị trường cảm thấy các nhà điều hành đang hạn chế chia sẻ quan điểm hoặc che giấu sự bất đồng, niềm tin vào khả năng kiềm chế lạm phát của ngân hàng trung ương có thể bị tổn hại nghiêm trọng.

Chính vì lẽ đó, mọi chi tiết nhỏ nhất trong cuộc họp tới đây – từ từng câu chữ trong thông cáo chính sách, từng phát ngôn tại buổi họp báo, cho đến việc liệu ông có tiếp tục duy trì các cuộc họp báo định kỳ sau mỗi kỳ họp hay không – đều sẽ được thị trường tài chính quốc tế soi xét một cách vô cùng kỹ lưỡng.