Kinh tế
10/03/2026 11:20Thực hư việc giá xăng dầu trong nước sẽ tiếp tục được điều chỉnh vào ngày này trong tuần?
Theo quy định tại Điều 38 Nghị định 83/2014/NĐ-CP về kinh doanh xăng dầu, đã được sửa đổi, bổ sung tại Nghị định 95/2021/NĐ-CP và Nghị định 80/2023/NĐ-CP, việc điều hành giá xăng dầu trong nước hiện được thực hiện theo chu kỳ định kỳ vào ngày thứ Năm hằng tuần.
Tuy nhiên, hệ thống pháp luật cũng cho phép cơ quan quản lý có thể điều chỉnh giá ngoài chu kỳ nếu thị trường thế giới xuất hiện những biến động lớn, có nguy cơ gây ảnh hưởng tiêu cực đến kinh tế - xã hội và đời sống người dân. Trong những trường hợp như vậy, Bộ Công Thương sẽ báo cáo Thủ tướng Chính phủ để xem xét và quyết định thời điểm điều hành phù hợp với tình hình thực tế.
Trong bối cảnh căng thẳng tại Trung Đông đang tác động mạnh đến thị trường năng lượng toàn cầu, ngày 6/3/2026, Chính phủ đã ban hành Nghị quyết 36/NQ-CP, cho phép áp dụng cơ chế điều hành giá xăng dầu linh hoạt hơn khi diễn biến địa chính trị tại khu vực này trở nên phức tạp. Trung Đông là khu vực nắm giữ trữ lượng dầu mỏ lớn nhất thế giới, vì vậy các xung đột tại đây có thể ảnh hưởng trực tiếp đến giá năng lượng toàn cầu.
Theo cơ chế mới, khi giá xăng dầu thế giới tăng mạnh khiến giá cơ sở trong nước tăng từ 7% trở lên, cơ quan điều hành có thể tiến hành điều chỉnh giá bán lẻ ngay tại thời điểm phát sinh biến động, thay vì phải chờ đến kỳ điều chỉnh định kỳ như trước.
Do đó, trong giai đoạn hiện nay, giá xăng dầu trong nước không nhất thiết chỉ được điều chỉnh vào thứ Năm hằng tuần. Việc thay đổi giá có thể được thực hiện vào thời điểm khác nếu thị trường quốc tế biến động mạnh vượt ngưỡng quy định. Cách thức điều hành này nhằm giúp việc quản lý giá bám sát hơn diễn biến của thị trường năng lượng toàn cầu, đặc biệt khi căng thẳng giữa Mỹ – Israel và Iran đang khiến giá dầu thế giới có xu hướng tăng.
Hiện nay, giá xăng dầu tại Việt Nam được điều hành theo cơ chế thị trường có sự quản lý của Nhà nước, nhằm vừa theo sát biến động của thị trường quốc tế vừa góp phần ổn định kinh tế vĩ mô trong nước. Trên cơ sở đó, các doanh nghiệp đầu mối và thương nhân phân phối xăng dầu sẽ chủ động quyết định giá bán lẻ trong hệ thống của mình (riêng đối với dầu madút là giá bán buôn), phù hợp với chi phí thực tế phát sinh nhưng không được vượt quá mức giá do cơ quan quản lý nhà nước công bố.
Bên cạnh việc điều chỉnh giá, cơ quan điều hành cũng có thể sử dụng Quỹ bình ổn giá xăng dầu để hạn chế mức tăng quá mạnh trong từng kỳ điều chỉnh. Việc trích lập hoặc chi sử dụng quỹ sẽ được cân nhắc dựa trên diễn biến của giá dầu thế giới cũng như mục tiêu ổn định thị trường trong nước, qua đó giảm bớt tác động của biến động giá năng lượng đối với người dân và doanh nghiệp.
Giá xăng dầu hiện nay thay đổi ra sao?
Theo Công văn số 1440/BCT-TTTN ngày 7/3/2026 của Bộ Công Thương về điều hành kinh doanh xăng dầu, giá bán lẻ các mặt hàng xăng trên thị trường hiện được áp dụng theo mức sau:
Trước tình hình căng thẳng gia tăng tại Trung Đông, đặc biệt là các diễn biến liên quan đến xung đột giữa Mỹ, Israel và Iran, thị trường năng lượng toàn cầu đang chịu nhiều tác động đáng kể. Một trong những điểm nóng ảnh hưởng trực tiếp đến nguồn cung dầu là khu vực eo biển Hormuz – tuyến hàng hải quan trọng đối với hoạt động vận chuyển dầu thô từ Trung Đông ra thế giới. Sự gián đoạn tại khu vực này gây ảnh hưởng rõ rệt đến các nền kinh tế châu Á, vốn phụ thuộc nhiều vào nguồn dầu nhập khẩu từ Trung Đông.
Để chủ động ứng phó với những biến động này, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 72/2026/NĐ-CP, điều chỉnh mức thuế suất thuế nhập khẩu ưu đãi đối với một số mặt hàng xăng dầu và nguyên liệu phục vụ sản xuất xăng. Chính sách này nhằm tạo điều kiện để các doanh nghiệp chủ động hơn trong việc tìm kiếm nguồn nhập khẩu, đồng thời góp phần đảm bảo nguồn cung xăng dầu ổn định cho thị trường trong nước.
Theo quy định mới, Phụ lục II của Nghị định 26/2023/NĐ-CP ngày 31/5/2023 – văn bản quy định về Biểu thuế xuất khẩu, Biểu thuế nhập khẩu ưu đãi cùng danh mục hàng hóa chịu thuế – được điều chỉnh lại. Mức thuế nhập khẩu ưu đãi đối với một số mặt hàng sẽ áp dụng theo quy định tại phụ lục ban hành kèm theo Nghị định 72/2026/NĐ-CP.
Cụ thể, thuế nhập khẩu ưu đãi đối với xăng động cơ không chì được điều chỉnh giảm từ 10% xuống còn 0%. Nhóm mặt hàng này bao gồm các mã HS 2710.12.21 (xăng chưa pha chế), 2710.12.22 (xăng pha chế với ethanol), 2710.12.24 (xăng chưa pha chế) và 2710.12.25 (xăng pha chế với ethanol). Ngoài ra, các nguyên liệu dùng để pha chế xăng như naphtha và reformate (mã HS 2710.12.80) cũng được đưa về mức thuế 0%.
Bên cạnh đó, nhiều loại nhiên liệu khác cũng được điều chỉnh giảm thuế nhập khẩu ưu đãi từ 7% xuống 0%, bao gồm dầu diesel, dầu nhiên liệu, nhiên liệu dùng cho động cơ máy bay và dầu hỏa (kerosine).
Không chỉ các sản phẩm nhiên liệu, một số nguyên liệu phục vụ ngành hóa dầu cũng được giảm thuế. Cụ thể, thuế nhập khẩu đối với các mặt hàng như xylen, condensate và p-xylen được hạ từ 3% xuống 0%. Trong khi đó, nhóm hydrocarbon mạch vòng khác cũng được điều chỉnh giảm từ 2% xuống mức 0%.
Bài đọc nhiều
