Nhiều tiểu thương tại chợ truyền thống nổi tiếng của Thủ đô, chợ Đồng Xuân, vẫn lúng túng trong việc kê khai hóa đơn điện tử khi chuyển đổi sang hộ kinh doanh.

Theo Nghị định số 70/2025/NĐ-CP của Chính phủ, từ ngày 1/6/2025, hộ và cá nhân kinh doanh bắt buộc phải sử dụng hóa đơn điện tử . Tuy nhiên, quy định mới này khiến nhiều tiểu thương bỡ ngỡ do chưa quen với công cụ số.

Tọa đàm “Đồng hành cùng hộ kinh doanh và doanh nghiệp nhỏ trong kỷ nguyên số”, do báo Kinh tế đô thị tổ chức ngày 25/9 tại hội trường CTCP Đồng Xuân - đơn vị quản lý chợ Đồng Xuân - đã thu hút đông đảo tiểu thương buôn bán tại chợ truyền thống nổi tiếng bậc nhất Hà Nội. 

Chị Nguyễn Vân Hằng là tiểu thương bán hàng phụ kiện lâu năm tại chợ Đồng Xuân (phường Hoàn Kiếm, Hà Nội). Ở tuổi trung niên, dù đã quen với việc sử dụng điện thoại thông minh, khi nghe đến hóa đơn điện tử kết nối trực tiếp với cơ quan thuế, chị vẫn cảm thấy lo lắng. Thu nhập hằng tháng không cao, nỗi sợ chi phí cho phần mềm, thiết bị và thủ tục kê khai vượt quá khả năng khiến chị càng bối rối. 

“Tôi chỉ quen ghi sổ tay, giờ nghe đến công nghệ, đến khai thuế mới là đã thấy sợ. Lại lo sẽ phải tốn kém nhiều nếu buộc phải mua thêm thiết bị”, chị Hằng chia sẻ.

Tiểu thương.jpg
Tọa đàm thu hút các tiểu thương chợ Đồng Xuân tham dự. Ảnh: KTĐT

Chị Hoàng Vân, tiểu thương kinh doanh quần áo tại chợ Đồng Xuân, bày tỏ: “Thế hệ trẻ còn thạo máy móc, chứ thế hệ 7X như chúng tôi cứ nói đến công nghệ, chuyển đổi số là có cái ngại nhất định”.

Băn khoăn của chị Hằng và chị Vân phản ánh thực tế chung của hàng nghìn hộ kinh doanh đang loay hoay thích nghi với quá trình số hóa, đặc biệt trong bối cảnh Nghị định 70/2025 quy định hộ kinh doanh bắt buộc sử dụng hóa đơn điện tử thông qua máy tính tiền.

Bà Nguyễn Hồng Trang, Phó Chủ tịch UBND phường Hoàn Kiếm, cho biết, trên địa bàn phường Hoàn Kiếm (mới) hiện có 4.310 hộ kinh doanh và gần 2.000 doanh nghiệp nhỏ. Trong đó, nhiều đơn vị hoạt động trong lĩnh vực thương mại, dịch vụ, du lịch. Đây là lực lượng đóng góp quan trọng cho ngân sách địa phương và tạo công ăn việc làm cho lao động. 

Chỉ riêng các tiểu thương chợ Đồng Xuân (thuộc phường Hoàn Kiếm) mỗi năm đóng góp khoảng 67 tỷ đồng tiền thuế vào ngân sách Nhà nước.

Tuy nhiên, nhóm này đang chịu nhiều áp lực khi phải nhanh chóng thích ứng với các yêu cầu mới của Nghị định 70, từ việc sử dụng hóa đơn điện tử đến quản lý sổ sách kế toán.

Do vậy, phường Hoàn Kiếm đã tăng cường tuyên truyền với hộ kinh doanh để họ hiểu về vai trò, lợi ích của việc chuyển đổi. Bên cạnh đó, phường cũng tìm kiếm các doanh nghiệp kinh doanh về công nghệ, giải pháp để làm cầu nối, giúp người dân. 

Bà Trang đề xuất Nhà nước nên xem xét gói hỗ trợ chi phí ban đầu, đặc biệt cho hộ kinh doanh nhỏ lẻ. Việc này sẽ giúp giảm gánh nặng tài chính khi đầu tư vào phần mềm hay thiết bị, từ đó khuyến khích tiểu thương mạnh dạn bước vào lộ trình chuyển đổi.

Bà Lê Yến, Giám đốc Công ty Tư vấn Thuế Hà Nội (Hanoitax), cho rằng nỗi lo lớn nhất của hộ kinh doanh không chỉ là thủ tục thuế, mà còn là tâm lý e ngại khi phải thay đổi thói quen kinh doanh lâu nay. Nếu nhìn ở khía cạnh tích cực, việc chuyển đổi sang cơ chế kê khai sẽ giúp hộ kinh doanh được minh bạch hóa doanh thu, dễ dàng tiếp cận vốn tín dụng thay vì chỉ dựa vào tài sản thế chấp và mở rộng quy mô.

Đồng tình với quan điểm trên, ông Nguyễn Hà Thanh, Phó Tổng giám đốc CTCP Đồng Xuân, cho hay chợ truyền thống như Đồng Xuân đang đứng trước cơ hội lớn để đổi mới. Việc ứng dụng thanh toán số và hóa đơn điện tử không chỉ giúp tiểu thương minh bạch hoạt động mà còn nâng cao uy tín, tạo lợi thế trong cạnh tranh với các kênh bán hàng hiện đại.

Tuy nhiên, tiểu thương cũng cần sự hỗ trợ mạnh mẽ về công nghệ và chính sách.