TikToker 'Gia Đình Hải Sen' bán hàng giả vẫn được vinh danh: Đơn vị trao giải nói gì?

Sự việc Công ty Hải Bé của Lê Văn Hải (chủ kênh TikTok “Gia đình Hải Sen”) được vinh danh chất lượng quốc gia vào năm 2023 nhưng sau đó lại bị bắt giữ vì buôn bán hàng giả đang gây xôn xao dư luận. Cụ thể, sản phẩm "siro ăn ngon Hải Bé" đã bị cơ quan điều tra xác định là hàng giả do các chỉ tiêu chất lượng chính như vitamin A, calci, vitamin C chỉ đạt dưới 70% so với công bố.

Đơn vị trao giải nói gì?

Trả lời VTC News, một cán bộ của Viện Nghiên cứu kinh tế Châu Á – đơn vị tổ chức chương trình vinh danh – cho biết, chương trình này chủ yếu mang tính chất truyền thông. Vị cán bộ này giải thích: "Khi các doanh nghiệp tham gia, gửi hồ sơ thì ban tổ chức sẽ đánh giá dựa trên những thông tin được doanh nghiệp cung cấp. Chúng tôi không có chức năng để kiểm tra, giám sát chất lượng sản phẩm, quy trình sản xuất như cơ quan quản lý Nhà nước. Cho nên khi các doanh nghiệp muốn được vinh danh trong chương trình để làm công tác truyền thông nhưng sau đó lại vi phạm, không tuân thủ cam kết thì ban tổ chức sẽ thu hồi những chứng nhận đã cấp."

Theo vị cán bộ này, ban tổ chức đã làm hồ sơ gửi doanh nghiệp để thông báo thu hồi danh hiệu. Trang web của Viện Nghiên cứu kinh tế Châu Á, nơi từng giới thiệu về chương trình này, hiện không thể truy cập được với lý do đang bảo trì.

Chuyên gia nói gì về "lỗ hổng" vinh danh?

Các chuyên gia đã có những phân tích sâu sắc về vấn đề này. Trao đổi với nguồn tin trên, chuyên gia kinh tế Nguyễn Minh Phong đưa ra hai khả năng:

- Chứng nhận vinh danh được doanh nghiệp vận động để quảng bá thương hiệu, tạo niềm tin cho khách hàng.

- Doanh nghiệp ban đầu làm ăn chân chính và được vinh danh, nhưng sau đó lại vi phạm pháp luật.

Ông Phong nhấn mạnh rằng các chương trình vinh danh vốn dĩ là tốt nhưng "gần đây việc vinh danh này mọc lên ngày càng nhiều và xuất hiện cả chứng nhận giả hoặc chứng nhận trao nhầm". Điều này tạo cơ hội cho các doanh nghiệp không chân chính lợi dụng để trục lợi, lừa dối khách hàng.

Đồng quan điểm, Luật sư Trần Tuấn Anh, Giám đốc Công ty Luật Minh bạch, chia sẻ kinh nghiệm từng nhận nhiều lời mời tham dự các chương trình vinh danh tương tự. Ông nhận thấy các chương trình này thường không có tiêu chí cụ thể để so sánh, xếp hạng, và "hoàn toàn dựa vào những cam kết của doanh nghiệp" hoặc thậm chí "giá trị số tiền tài trợ cho từng vị trí".

Yêu cầu kiểm soát chặt chẽ các giải thưởng vinh danh

Đại biểu Quốc hội Nguyễn Quang Huân (đoàn Bình Dương), Phó Chủ tịch Hội doanh nhân tư nhân Việt Nam, thẳng thắn nhận định việc doanh nghiệp sản xuất hàng giả sau khi được trao giải thưởng sẽ gây hệ lụy lớn, ảnh hưởng niềm tin của người tiêu dùng vào hàng hóa Việt Nam và cả kết quả của các giải thưởng. Ông Huân đề nghị cơ quan điều tra làm rõ quy trình trao giải, trách nhiệm của đơn vị trao giải nếu có sự thông đồng, vụ lợi.

Các chuyên gia đều kiến nghị cần kiểm soát chặt chẽ các giải thưởng vinh danh. Chuyên gia Nguyễn Minh Phong cho rằng các đơn vị trao giải "đã đến lúc không thể thoải mái cấp chứng nhận mà không xem xét kỹ về sản phẩm được".

Luật sư Trần Tuấn Anh đề xuất cơ quan quản lý cần đưa ra những tiêu chí cụ thể cho các chương trình vinh danh và có cơ chế hậu kiểm để sẵn sàng thu hồi danh hiệu khi có vi phạm. Ông Tuấn Anh nhấn mạnh: "Các đơn vị đã thu lợi từ chương trình vinh danh của mình thì cần có trách nhiệm đến cùng."

Vụ việc của Hải Bé là một hồi chuông cảnh tỉnh về việc cần siết chặt quản lý các giải thưởng, chứng nhận để bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và uy tín của các doanh nghiệp chân chính.

PN (SHTT)