TP.HCM đang xây dựng quy hoạch tổng thể với tầm nhìn kéo dài đến năm 2125, đặt mục tiêu trở thành đại đô thị bền vững, sáng tạo và đáng sống hàng đầu khu vực châu Á - Thái Bình Dương.

UBND TP.HCM đã giao Viện Nghiên cứu Phát triển TP.HCM chủ trì xây dựng quy hoạch tổng thể, trên cơ sở hợp nhất quy hoạch cấp tỉnh và quy hoạch đô thị. Theo kế hoạch, hồ sơ quy hoạch sẽ được hoàn thiện và trình phê duyệt trước ngày 30/11. Hiện đơn vị này đã xây dựng đề cương cho giai đoạn 2025-2045, tầm nhìn đến năm 2125.

Điểm mới của phương án lần này là cách tiếp cận tích hợp, giúp khắc phục những hạn chế của mô hình quy hoạch truyền thống. Thay vì thực hiện riêng lẻ từng loại quy hoạch, việc lồng ghép nội dung sẽ rút ngắn quy trình, hạn chế chồng chéo và cho phép triển khai dự án ngay sau khi được phê duyệt. Đồng thời, cách làm này cũng tạo sự thống nhất giữa các quy định pháp luật liên quan đến quy hoạch.

Phạm vi lập quy hoạch bao trùm toàn bộ địa giới hành chính TP.HCM sau sáp nhập, với diện tích khoảng 6.773 km², gồm 168 đơn vị hành chính (113 phường, 54 xã và đặc khu Côn Đảo), đồng thời tính đến cả không gian lấn biển phục vụ phát triển kinh tế.

27-1774578779-tphcm-huong-den-tam-nhin-100-nam-dat-muc-tieu-tro-thanh-dai-do-thi-hang-dau-chau-a
Quy hoạch đặt mục tiêu xây dựng TP.HCM trở thành đại đô thị bền vững, sáng tạo và đáng sống hàng đầu khu vực châu Á - Thái Bình Dương. Ảnh: Quỳnh Danh.

Theo định hướng dài hạn đến năm 2125, TP.HCM đặt mục tiêu phát triển hài hòa giữa kinh tế, môi trường và xã hội, đồng thời bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa. Trong giai đoạn đến năm 2045, thành phố hướng tới lọt nhóm 100 đô thị toàn cầu, trở thành trung tâm tài chính, thương mại, logistics, khoa học - công nghệ và đổi mới sáng tạo quan trọng của khu vực, tiếp tục giữ vai trò đầu tàu tăng trưởng của cả nước.

Mô hình phát triển được xác định theo hướng đại đô thị đa trung tâm, với hệ thống hạ tầng đồng bộ, hiện đại, quản trị thông minh và khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu, qua đó nâng cao thu nhập và chất lượng sống của người dân lên nhóm dẫn đầu Đông Nam Á.

Bên cạnh các mục tiêu nội tại, quy hoạch đặc biệt nhấn mạnh yêu cầu tăng cường liên kết vùng. TP.HCM sẽ nghiên cứu các tác động từ vùng Đông Nam Bộ và Đồng bằng sông Cửu Long để xây dựng cấu trúc không gian đô thị linh hoạt, bền vững trong bối cảnh biến động về công nghệ, dân số và khí hậu.

Trong đó, hành lang kinh tế phía Đông tiếp tục được củng cố, kết nối TP.HCM với các trung tâm công nghiệp của tỉnh Đồng Nai và Cảng hàng không quốc tế Long Thành trong tương lai. Hệ thống hạ tầng giao thông đa phương thức đóng vai trò trục xương sống, bao gồm các tuyến vành đai 3, 4; cao tốc TP.HCM - Long Thành - Dầu Giây, Bến Lức - Long Thành, Biên Hòa - Vũng Tàu, TP.HCM - Mộc Bài; cùng các tuyến đường sắt, đặc biệt là đường sắt tốc độ cao Thủ Thiêm - sân bay Long Thành và tuyến kết nối sân bay Tân Sơn Nhất.

Song song đó, thành phố cũng định hướng tăng cường liên kết với vùng Đồng bằng sông Cửu Long nhằm khai thác thế mạnh về nông thủy sản, du lịch và nguồn lực con người, qua đó mở rộng không gian phát triển về phía tây và nam như Bình Chánh, Cần Giờ.

Đáng chú ý, quy hoạch đề xuất hình thành các trục phát triển mới, gồm hành lang ven biển phía nam và trục bắc - nam. Hành lang ven biển sẽ kết nối các tỉnh miền Tây qua khu vực Cần Giờ, liên thông tới cụm cảng Cần Giờ - Cái Mép - Thị Vải và có thể mở rộng tới Vũng Tàu, tạo động lực cho kinh tế biển, logistics, du lịch và các đô thị sinh thái ven biển.

Ở cấp độ nội vùng, TP.HCM cũng đặt mục tiêu hoàn thiện kết nối sau sáp nhập với các khu vực Bình Dương và Bà Rịa - Vũng Tàu, thông qua việc bổ sung hệ thống đường sắt đô thị và các phương thức giao thông liên kết, đảm bảo đồng bộ với các quy hoạch liên quan.

Về cấu trúc không gian, vùng lõi TP.HCM cũ sẽ giữ vai trò trung tâm tài chính và công nghệ cao; khu vực Bình Dương định hướng là trung tâm sản xuất công nghiệp công nghệ cao; trong khi Bà Rịa - Vũng Tàu trở thành trung tâm kinh tế biển, cửa ngõ cảng quốc tế. Riêng đặc khu Côn Đảo được xác định phát triển theo hướng du lịch nghỉ dưỡng, sinh thái và tâm linh.

Với tầm nhìn dài hạn và cách tiếp cận tích hợp, quy hoạch tổng thể lần này được kỳ vọng sẽ mở ra không gian phát triển mới, định hình diện mạo TP.HCM như một siêu đô thị hiện đại và có sức cạnh tranh trong khu vực.