Dự án đường sắt cao tốc Bắc - Nam đang thu hút sự quan tâm của nhiều tập đoàn lớn trong nước khi hàng loạt doanh nghiệp đề xuất tham gia nghiên cứu, phát triển và sản xuất các hạng mục công nghệ cốt lõi cho công trình chiến lược này.

Tại cuộc họp triển khai nhiệm vụ phát triển công nghệ chiến lược trong lĩnh vực xây dựng đường sắt tốc độ cao do Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh chủ trì mới đây, đại diện nhiều doanh nghiệp, viện nghiên cứu và trường đại học đã trình bày khả năng tham gia vào chuỗi công nghệ phục vụ dự án.

Theo báo cáo của Vụ Khoa học công nghệ, môi trường và vật liệu xây dựng, chương trình phát triển công nghệ đường sắt tốc độ cao được định hướng nhằm từng bước giúp Việt Nam làm chủ toàn bộ chuỗi giá trị, từ khảo sát, thiết kế, thi công cho đến chế tạo cấu kiện, vận hành và bảo trì hệ thống.

Tuy nhiên, ngành đường sắt tốc độ cao hiện vẫn tồn tại nhiều hạn chế như thiếu hệ thống tiêu chuẩn chuyên ngành hoàn chỉnh, công nghệ thi công bản đường không ballast còn phụ thuộc nước ngoài, đồng thời chưa có đầy đủ hệ thống kiểm định và nguồn nhân lực chuyên sâu.

18-1779119473-viettel-hoa-phat-muon-tham-gia-du-an-duong-sat-cao-toc-bac-nam
Toàn cảnh cuộc họp (Ảnh: Bộ Xây dựng).

Trong bối cảnh đó, Bộ Xây dựng xác định đây cần được triển khai như một chương trình khoa học - công nghệ trọng điểm cấp quốc gia, với sự tham gia đồng bộ của cơ quan quản lý, viện nghiên cứu, trường đại học và đặc biệt là cộng đồng doanh nghiệp trong nước.

Tại cuộc họp, đại diện Tập đoàn Công nghiệp - Viễn thông Quân đội Viettel cho biết doanh nghiệp có khả năng nghiên cứu và phát triển các hệ thống điều hành tập trung, tín hiệu, điều khiển, trung tâm OCC cùng nền tảng quản lý thông minh phục vụ vận hành đường sắt tốc độ cao.

Trong khi đó, đại diện Tập đoàn Hòa Phát bày tỏ mong muốn tham gia vào lĩnh vực sản xuất ray đường sắt, các cấu kiện thép khẩu độ lớn và vật tư cơ khí phục vụ thi công cũng như bảo trì công trình.

Nhiều viện nghiên cứu, đơn vị tư vấn và trường đại học cũng kiến nghị Bộ Xây dựng sớm giao nhiệm vụ cụ thể để hình thành các nhóm nghiên cứu chuyên sâu về công nghệ khảo sát chính xác cao, thiết kế cầu, hầm, nền đường, bản đường không ballast cũng như xây dựng các phòng thí nghiệm trọng điểm quốc gia để thử nghiệm vật liệu và kết cấu kỹ thuật.

Kết luận cuộc họp, Bộ trưởng Trần Hồng Minh yêu cầu các đơn vị nhanh chóng hoàn thiện danh mục nhiệm vụ, xác định rõ sản phẩm đầu ra, đơn vị chủ trì và phối hợp triển khai. Các doanh nghiệp, viện nghiên cứu và cơ quan liên quan phải cử nhân sự có chuyên môn sâu trực tiếp tham gia, hoàn tất đăng ký nhiệm vụ trước ngày 25/5 để tổng hợp, báo cáo Chính phủ.

Theo kế hoạch, Bộ Xây dựng sẽ thành lập Ban Chỉ đạo cấp ngành cùng Hội đồng khoa học chuyên trách để điều phối toàn bộ chương trình nghiên cứu và phát triển công nghệ cho dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam.

Trong giai đoạn cuối tháng 5, lãnh đạo Bộ cùng các đơn vị liên quan cũng sẽ khảo sát một số cơ sở công nghiệp quốc phòng và doanh nghiệp nhằm đánh giá năng lực phối hợp nghiên cứu, chế tạo và tích hợp công nghệ.

Các nhóm nhiệm vụ trọng tâm được Bộ Xây dựng xác định gồm xây dựng hệ thống tiêu chuẩn, quy chuẩn chuyên ngành; làm chủ công nghệ khảo sát và thiết kế; nghiên cứu chế tạo ray, tà vẹt, bản đường không ballast; thi công cầu, hầm và nhà ga; phát triển hệ thống điện sức kéo, tín hiệu điều hành, đồng thời đào tạo nguồn nhân lực và phát triển các phần mềm mô phỏng, tính toán kết cấu phục vụ dự án.