Lối Sống
10/10/2023 16:55Những thói quen sống hiện đại khiến nhiều người 'nằm không' cũng mắc ung thư đại trực tràng
Theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO) và Trung tâm Kiểm soát và phòng ngừa dịch bệnh (CDC) Hoa Kỳ: Ung thư đại trực tràng là loại ung thư phổ biến thứ hai trên thế giới, chỉ sau ung thư phổi. Đáng nói là, những nghiên cứu gần đây cho thấy ung thư đại trực tràng thường xuất hiện ở độ tuổi trên 40. Tuy nhiên, trong những năm gần đây, bệnh đang có xu hướng "trẻ hóa" với nhiều trường hợp nằm trong khoảng 18-20 tuổi.
Các yếu tố làm tăng nguy cơ mắc ung thư đại trực tràng
Hiện nay, vẫn chưa có kết luận chính xác về nguyên nhân gây bệnh ung thư đại trực tràng. Tuy nhiên, các nhà khoa học đã tìm ra những yếu tố làm tăng nguy cơ mắc ung thư đại trực tràng.
- Tuổi cao
- Yếu tố dinh dưỡng, như:
+Chế độ ăn nhiều thịt, mỡ động vật, ít chất xơ, thiếu các vitamin A, B, C, E, thiếu canxi.
+Thực phẩm có chứa benzopyren, nitrosamin, …
- Các tổn thương tiền ung thư, gồm:
+Viêm đại trực tràng chảy máu
+Bệnh Crohn
+ Polyp đại trực tràng
- Yếu tố di truyền:
+Tiền sử gia đình mắc bệnh ung thư đại trực tràng
+Bệnh đa polyp đại trực tràng gia đình (FAP)
+Hội chứng ung thư đại trực tràng di truyền không polyp (hội chứng Lynch)
+Hội chứng Peutz-Jeghers
+Hội chứng Gardner
- Béo phì
- Hút thuốc
- Lạm dụng rượu
- Lối sống ít vận động
Thói quen khiến nhiều người trẻ mắc ung thư đại trực tràng
Báo Tổ Quốc dẫn lời bác sĩ Nhậm Tiêu Dịch, Trưởng khoa Tiêu hóa Bệnh viện Thống nhất thành phố Đài Bắc (Trung Quốc) cho biết, một số yếu tố nguy cơ cần chú ý bao gồm tiền sử gia đình mắc ung thư đại trực tràng hoặc polyp đại trực tràng, những người béo phì và hút thuốc.
Không chỉ vậy, việc ngồi lâu cũng tăng nguy cơ mắc bệnh. Bác sĩ Nhậm Tiêu Dịch giải thích, công việc và lối sống của người hiện đại ngày nay tương đối "tĩnh". Mọi người thường có thói quen ngồi liên tục nhiều giờ trước bàn làm việc hoặc máy tính, tiêu tốn ít năng lượng hơn. Cùng với đó, ngồi lâu sẽ làm chậm nhu động ruột, khiến các chất thải tích tụ trong thời gian dài, tăng khả năng viêm nhiễm. Cộng thêm tình trạng béo phì do ít vận động, trao đổi chất kém làm tăng nguy cơ mắc bệnh ung thư.
Cùng với đó, việc ngồi lâu trong nhà sẽ làm giảm tần suất tiếp xúc với ánh nắng mặt trời, dẫn đến thiếu vitamin D tổng hợp trong cơ thể. Vitamin D đã được chứng minh có tác dụng bảo vệ đường ruột và giảm nguy cơ viêm ruột, ung thư đường ruột.
Theo bác sĩ Nhậm Tiêu Dịch, các triệu chứng phổ biến nhất của ung thư đại trực tràng phải là chướng bụng, đau bụng và thiếu máu. Đối với ung thư đại trực tràng trái, triệu chứng phổ biến nhất là thay đổi thói quen đại tiện, phân lỏng, có lẫn máu và đau bụng do tắc nghẽn. Do trực tràng nằm gần hậu môn nên triệu chứng thường gặp nhất là chảy máu và đại tiện thay đổi khiến nhiều người bệnh nhầm lẫn với bệnh trĩ và trì hoãn việc điều trị.
Phòng ngừa ung thư đại trực tràng
Để phòng ngừa ung thư đại trực tràng cần có chế độ ăn khoa học, cần giảm phần calo chất béo từ 40% xuống 25-30%. Tăng cường hoa quả, ngũ cốc nguyên hạt vào bữa ăn hàng ngày. Hạn chế thức ăn muối, lên men, xông khói, sấy khô (cá khô, xì dầu, thịt ám khói...).
-Tránh những chất gây đột biến gen trong thức ăn như thuốc trừ sâu, diệt cỏ, thuốc kích thích tăng trọng.
-Không lạm dụng rượu, bia và các chất lên men rượu khác.
Ngoài ra cần khám sức khỏe định kỳ, tầm soát ung thư đại trực tràng. Các nhà nghiên cứu khuyến cáo sau 50 tuổi xét nghiệm máu trong phân, soi trực tràng, đại tràng 3-5 năm một lần.
Nội soi đại trực tràng ở những bệnh nhân có tiền sử gia đình bị ung thư và cắt polyp đại trực tràng khi nội soi phát hiện.
Tóm lại: Ung thư đại tràng là bệnh phổ biến, chiếm tỉ lệ cao ở Việt Nam và trên thế giới, việc tầm soát và phát hiện sớm có vai trò vô cùng quan trọng giúp điều trị hiệu quả và nâng cao chất lượng sống cho người bệnh từ đó giảm gánh nặng về tâm lí, kinh tế, và xã hội.
Việc phát hiện và điều trị ở giai đoạn càng muộn, tiên lượng hiệu quả điều trị và kéo dài sự sống ở bệnh nhân càng giảm. Ung thư ở giai đoạn đầu thường tiến triển chậm hơn, nếu được phát hiện và can thiệp sớm sẽ có tiên lượng tốt. Tỷ lệ sống trên 5 năm đối với việc điều trị theo từng giai đoạn như sau: Giai đoạn I là khoảng trên 90%, giai đoạn II khoảng 80 – 83%, giai đoạn III còn khoảng 60% và giai đoạn IV giảm rất thấp, chỉ còn 11%.
PN (SHTT)
Bài đọc nhiều
