Từ vụ ngộ độc bún ở Điện Biên: Ai hay ăn bún nhất định phải biết điều này để bảo vệ dạ dày, gan và thận

Liên quan đến vụ ngộ độc do ăn bún ở địa bàn huyện Tủa Chùa (tỉnh Điện Biên), sáng 10.9, trao đổi với phóng viên Báo Lao Động, ông Điêu Chính Thanh - Giám đốc Trung tâm Y tế huyện Tủa Chùa, tỉnh Điện Biên cho biết, tổng số người phải nhập viện cấp cứu tại Phòng khám đa khoa khu vực Tả Sìn Thàng ngày 9.9 là 11 người.

"Đến sáng 10.9, đã có 6 người xuất viện, còn 5 người đang được điều trị, theo dõi, sức khỏe ổn định và có thể ra viện trong ngày hôm nay" - ông Thanh cho hay.

Theo kết quả xác minh ban đầu, có 25 người đã ăn bún tại một quán ăn ở chợ phiên Tả Sìn Thàng, trong đó có 11 người có dấu hiệu ngộ độc.

"Sau khi phát hiện có nhiều người bị ngộ độc, chủ quán ăn đã đổ bỏ hết số bún còn lại. Đó cũng là số bún lấy từ cơ sở sản xuất tại TP Điện Biên Phủ liên quan đến vụ ngộ độc ngày 8.9 khiến 15 người phải cấp cứu tại Bệnh viện đa khoa tỉnh Điện Biên" - Giám đốc Trung tâm Y tế huyện Tủa Chùa cho biết thêm.

Cũng theo nguồn tin trên, đoàn công tác đã kiểm tra đột xuất cơ sở sản xuất bún của gia đình ông T.M.P (phường Tân Thanh, TP Điện Biên Phủ) - nơi cung cấp nguyên liệu bún cho các quán ăn liên quan.

Tại thời điểm kiểm tra, tại cơ sở này vẫn còn khoảng 2 tạ bún đã sản xuất thành phẩm để cung cấp ra thị trường. Chủ cơ sở không xuất trình được cam kết an toàn thực phẩm; phiếu kết quả kiểm nghiệm đã hết hạn; điều kiện sản xuất chưa đảm bảo theo quy định.

Đoàn kiểm tra đã tiến hành lấy mẫu bún tại cơ sở sản xuất gửi về Viện Kiểm nghiệm an toàn vệ sinh thực phẩm quốc gia để tiến hành xét nghiệm.

Đồng thời yêu cầu cơ sở sản xuất bún của gia đình ông T.M.P tạm dừng sản xuất để hoàn tất thủ tục liên quan đến sản xuất kinh doanh và chờ kết quả xét nghiệm mẫu bún.

Ăn phải bún nhiễm hóa chất nguy hiểm thế nào?

Bún là đồ ăn được nhiều người yêu thích, nhưng nhược điểm nhất là rất nhiều nhà sản xuất vì ham lợi nhuận mà bất chấp sức khỏe cộng đồng thường cho hàn the và huỳnh quang vào bún, phở để sinh lời.

PGS.TS Nguyễn Duy Thịnh - nguyên giảng viên Viện Công nghệ sinh học và Công nghệ thực phẩm, Đại học Bách Khoa Hà Nội cho biết, huỳnh quang là chất cấm, chứa nhiều tạp chất, nhất là các kim loại nặng. Nó chỉ dùng trong công nghiệp như dùng trong sơn để làm bóng sơn.

Chất này rất độc hại, tuyệt đối không được dùng trong thực phẩm, nhưng nhiều nhà sản xuất vì lợi nhuận đã pha huỳnh quang vào bún để sợi bún sáng, bóng, hấp dẫn người tiêu dùng.

Một số nhà sản xuất còn cho hàn the vào bún để sợi bún mềm, dai, không bị khô cứng, khó thiu. Hàn the không có trong danh mục các chất được Bộ Y tế cho phép dùng chế biến thực phẩm do rất độc hại.

Theo ông Thịnh, tùy theo lượng độc tố vào cơ thể mà có thể gây ngộ độc cấp tính hoặc mãn tính. Chúng cũng có thể làm hại đường tiêu hóa, niêm mạc thành ruột có thể dẫn đến viêm loét ruột, dạ dày. Ở mức độ nặng, chúng tích tụ lâu dài sẽ gây suy gan, thận, thậm chí ung thư. Trẻ ăn các thực phẩm có hàn the sẽ chậm phát triển.

Cách nhận biết bún có hóa chất

Bún tươi là thức ăn quen thuộc của nhiều gia đình. Tuy nhiên, bún tươi chỉ tốt cho sức khỏe khi không bị ngâm hóa chất làm trắng và bảo quản.  

Để phân biệt bún không nhiễm hóa chất, PGS.TS Nguyễn Duy Thịnh cho rằng, chất huỳnh quang trong bún dễ dàng nhận biết vì bản thân chất này phát huỳnh quang, để trong bóng tối có khả năng phát ánh sáng. Do đó, cách đơn giản nhất là quan sát màu sắc của sợi bún.

Bún được làm từ gạo nguyên chất, có sợi màu trắng đục hoặc tối màu. Còn bún chứa chất huỳnh quang hay hóa chất bảo quản sẽ có màu trắng trong, sáng và sợi bún có độ bóng mẩy.

Bún chứa hàn the, sợi bún dai giòn hơn, khó đứt gãy. Bún không chứa hàn the, sợi hơi nát, dễ đứt gãy và chạm vào có cảm giác hơi dính, nhuyễn. Bún không sử dụng hàn the và hóa chất mua về để hơi lâu hoặc qua ngày sẽ bị chua và ôi thiu. Những loại bún để 2-3 ngày chưa ôi thiu, khi nhai trong miệng không có mùi vị là loại sử dụng hàn the và hóa chất quá liều lượng.

Chuyên gia khuyến cáo người tiêu dùng cần thận trọng hơn với các sản phẩm bún, bánh tươi có màu trắng và độ bóng hơn dưới ánh sáng. Khi mua bún, người tiêu dùng nên dùng đèn cực tím như đèn soi tiền chiếu vào, nếu thấy bún phát sáng thì có nhiễm chất huỳnh quang.

Riêng để thử hàn the, người tiêu dùng có thể dùng que thử được bán sẵn hoặc dùng bột nghệ cho vào, nếu thấy bún chuyển sang màu xám thì trong đó có chứa hàn the.

3 sai lầm nhất định phải tránh khi ăn bún

Không nhai quá nhanh

Bún hay phở đều là những món nước rất dễ ăn và cũng bởi vì là món nước nên rất nhiều người thường không nhai kỹ mỗi khi dùng. Đây là một trong những sai lầm phổ biến, gây ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe con người mà ít ai nhận ra.

Bất kỳ loại thức ăn nào cũng cần được dạ dày tiêu hóa mới có thể chuyển hóa thành năng lượng và chất dinh dưỡng giúp cơ thể hoạt động. Việc ăn bún, phở quá nhanh, không nhai kỹ sẽ khiến tăng áp lực làm việc của dạ dày, về lâu dài sẽ dễ gây ra các bệnh liên quan đến dạ dày như viêm loét dạ dày, rối loạn tiêu hóa,...

Không ăn bún với nước dùng quá nóng

Đối với nhiều người, việc thưởng thức phở, bún có lúc phần nước dùng nóng hổi là lúc món ăn ngon nhất. Song, việc sử dụng thực phẩm ở nhiệt độ quá cao là một trong các nguyên nhân dễ dẫn đến ung thư đã được Tổ chức Y tế Thế giới WHO cảnh báo.

Theo nhiều nghiên cứu, nếu thường xuyên sử dụng thực phẩm nóng hơn 65 độ C sẽ dễ gây ra những tổn thương ở thực quản, hầu họng và khoang miệng, từ đó tạo điều kiện phát triển cho tế bào ung thư. Nhiệt độ nóng thích hợp dành cho các món nước như bún, phở là khoảng 50 - 60 độ C hoặc thấp hơn.

Không ăn khi mắc bệnh về đường tiêu hóa

Bún, phở là những loại thực phẩm được chế biến từ bột gạo, chứa tinh bột lên men, nếu sử dụng nhiều sẽ dễ gây chướng bụng, khó tiêu. Theo chia sẻ từ PGS.TS Nguyễn Thị Lâm - Nguyên Phó Viện trưởng Viện Dinh dưỡng Quốc gia, những loại thực phẩm này sẽ gây bất lợi cho sức khỏe đối với những bệnh nhân đang mắc bệnh liên quan đến đường tiêu hóa, nhất là bệnh dạ dày.

Đối với những bệnh nhân có hệ tiêu hóa không tốt không nên thường xuyên ăn món nước như bún, phở, mà nên thay thế bằng cháo, súp - những loại thực phẩm dễ tiêu hóa, không gây tình trạng lạnh bụng, khó tiêu.

PN (SHTT)