Không phải ngẫu nhiên người ta chọn thắp hương số lẻ, sắm các đồ lễ như hoa tươi, trái cây, nải chuối... cần số lẻ. Nguyên nhân liên quan đến cả tâm linh và phong thủy.

Thắp hương thờ cúng với người Việt

Việc thắp hương bắt nguồn từ rất lâu đời và duy trì tới tận ngày nay. Nén hương, đồ lễ dâng lên ban thờ Thần, Phật, gia tiên... chính là nhịp cầu kết nối giữa thế giới hữu hình và vô hình, giữa âm và dương, giữa người sống và người đã khuất.

Bởi thế, vào các ngày rằm, mùng 1 đầu tháng, ngày giỗ, lễ, tết... người dân Việt Nam đều có thói quen thắp hương để tưởng nhớ gia tiên, cầu bình an cho gia đạo.

Đây là một nét đẹp văn hóa, góp phần bảo tồn giá trị và bản sắc dân tộc chứ không hề mang tính mê tín dị đoan.

Việc dâng hương, dâng đồ lễ thờ cúng được chia làm 2 mục đích chính:

- Một là cúng bái âm giới (cõi âm), tức là dành cho người đã khuất

- Hai là cầu khấn Thần Phật (Thần tiên, Bồ tát, Phật tổ...).

Và dù là mục đích gì đi nữa, khi thắp hương hay chuẩn bị các đồ cúng, người ta cũng chọn các số lẻ như 1, 3, 5, 7 hay 9. Tại sao cần thắp hương số lẻ như vậy? Hãy cùng Lịch Ngày Tốt giải đáp tường tận vấn đề này dưới đây.

Vì sao thắp hương số lẻ?

Thắp bao nhiêu hương là tốt nhất? Như đã nói phía trên, việc thắp hương, dâng đồ thờ cúng thể hiện sự kết nối tâm linh giữa thế giới vô hình và hữu hình, giữa âm và dương.

Theo quan điểm về mặt phong thủy và tâm linh, những số lẻ như 1, 3, 5, 7 và 9 này được coi là số dương, tượng trưng cho may mắn. Còn số chẵn như 2, 4, 6 và 8 là số âm, tượng trưng cho điềm xui, không may mắn.

Vì thế, ngoại trừ thắp 2 nén hương cho người khuất trong thời gian còn để tang thì hầu như mọi người đều thắp số lẻ cho các việc thờ cúng...khi thắp lên bày tỏ sự tôn trọng và tấm lòng thành khẩn của con người.

Ý nghĩa những số lẻ khi thắp hương

1 nén hương

Với việc thờ cúng thần linh trong nhà, thắp 1 nén hương được gọi là Bình An hương. Theo đó, nếu muốn cầu người nhà bình an, mọi việc thuận lợi thì gia chủ có thể thắp 1 nén hương mỗi buổi sáng tối trong 1 ngày là đủ.

Khi đến chùa chiền, chúng ta cũng chỉ cần thắp 1 nén nhang là đủ. Nén nhang đó được gọi là Tâm hương. Tuy chỉ một nén nhưng nén tâm hương lại bao gồm ý nghĩa năm sắc hương:

Giới hương (tự nhắc nhở mình hướng thiện để tâm luôn trong sáng)

Định hương (giữ cho lòng yên ổn không bị cái xấu)

Tuệ hương (làm cho trí não luôn sáng suốt để thu nhận được những điều tốt đẹp, thiện lương)

Tri kiến hương (giúp ta vững tin phát triển năng lực, trí tuệ)

Giải thoát hương ( giúp ta buông xả mọi ưu phiền cũng như những ham muốn tội lỗi và một phần phòng tránh hỏa hoạn hay ô nhiễm).

3 nén hương

Cách thắp hương này thể hiện ý nghĩa là Tâm nhang (lòng thành), Giới nhang (theo lời răn dạy của Phật thánh tổ đường) và Định nhang (tuyệt đối không thay lòng đổi dạ).

Theo Đạo Phật, cách thắp 3 nén hương này gọi là Tam Bảo Hương. Tam Bảo chính là Phật, Pháp và Tăng.

Ngoài ra, cách thắp này còn mang các ý nghĩa khác, gồm:

Tam giới (Dục giới, Sắc giới và Vô sắc giới)

Tam thời (Quá khứ – Hiện tại – Tương lai)

Tam vô lậu học (Giới – Định – Tuệ)

Điều này lý giải vì sao ở sân chùa thường có 3 đỉnh hương to.

Trong Phong thủy thì số 3 là tượng của tam giới: Thiên (Trời), Địa (Đất), Nhân (Người).

Vì vậy khi làm những việc quan trọng trong đời thì người ta thường thắp 3 nén hương lên bàn thờ và khấn: "Hoàng Thiên (Trời), Hậu Thổ (Đất), những chiến sĩ trận vong, cô hồn… (Nhân ) phù hộ độ trì…".

Theo Đạo giáo, 3 nén hương này gọi là Tam Thanh Hương, trong đó Tam Thanh là Ngọc Thanh: Thiên tôn nguyên thủy; Thượng Thanh: Thiên tôn Linh Bảo và Thái Thanh: Thiên tôn Đạo Đức.

Trong 3 nén hương này, nén ở giữa là hưởng chủ, gọi là hương Giáo chủ; nén bên trái là hương Thanh Long; còn nén bên tay phải là hương Bạch Hổ. Mục đích của việc thắp 3 nén hương này là linh ứng báo tin, bảo vệ người trong nhà và xua đuổi mọi tai ương.

5 nén hương

Thắp 5 nén hương có ý nghĩa là 5 phương trời đất, 5 hướng thần linh.

Theo phong thủy thì là Ngũ hành: Kim, Mộc, Thủy, Hỏa, Thổ.

Thông thường có 2 cách để cắm 5 nén hương vào bát hương trên bàn thờ.

Cách cắm thứ nhất: Sắp xếp theo 5 phương, ở giữa là hương Giao chủ, trái là hương Thanh Long, phải là hương Bạch Hổ, phía trước là hương Chu Tước, phía sau là lương Huyền Vũ.

Cách cắm thứ 2: Sắp xếp theo hình chữ “Nhất” theo chiều ngang với nén hương thứ nhất là hương Thanh Long, thứ 2 là Bạch Hổ, thứ 3 là Quan Khẩu, thứ 4 là Hộ Pháp và thứ 5 là Báo Mã.

Thông thường cách thắp 5 nén hương này do các thầy pháp tiến hành để dự báo hung cát cho người khác hoặc mời gọi thần linh.

7, 9 nén hương

Số 7 và số 9 được tượng trưng cho số lượng “vía” của con người, khi người ta muốn xin ơn cho cá nhân.

Ngoài ra, còn quan điểm khác về cách thắp 7 và 9 nén hương như sau:

7 nén hương: Con số 7 này tượng trưng cho Bắc Đẩu Thất Tinh hương với tên gọi lần lượt là Thiên Xu, Thiên Toàn, Thiên Cơ, Thiên Quyền, Khai Dương, Ngọc Hoành và Dao Quang.

Cách thắp 7 nén hương cùng lúc để mời gọi thần linh, thiên tướng, nếu không đến mức độ bất đắc dĩ thì không nên dùng cách thắp hương này.

9 nén hương: Được gọi là Cửu cửu liên hoàn hương, được bày theo 3 hàng và 3 cột, trên mời Ngọc Hoàng Đại Đế, dưới mời Thập điện Diêm Vương.

Đây được coi là tín hiệu dùng để cầu cứu, trong trường hợp bất đắc dĩ và hầu như không có sự trợ giúp nào của con người thì mới sử dụng, hy vọng Ngọc Hoàng Đại Đế và Thập điện Diêm Vương cứu giúp muôn dân, cứu khổ cứu nạn.

Vì sao đồ cúng cần chuẩn bị số lẻ

Cũng tương tự như việc thắp hương số lẻ, việc chuẩn bị đồ lễ như hoa tươi, trái cây và dễ nhận thấy nhất là nải chuối cũng cần số lẻ. Trên thực tế, nải chuối có số quả lẻ thường bán đắt hơn nải chuối có số quả chẵn vào mỗi dịp mùng 1, ngày rằm hay lễ tết.

Như đã nói, về mặt phong thủy, số chẵn là số âm, lẻ là số dương, số âm không may mắn. Vì thế mà việc lựa chọn đồ lễ để dâng cúng tổ tiên, Thần Phật cần chọn số lẻ (sự may mắn, tốt lành) để thể hiện tấm lòng thành kính.

Thêm một cách lý giải khác, thắp hương phải kiêng số chẵn, 3 nén hương là thờ Thiên, Địa, Nhân, 5 nén là thờ 5 đức tính của con người là nhân, lễ, nghĩa, trí, tín.

Tư duy của con người là thích số lẻ, số lẻ là số của sự sinh sôi. Tương tự vậy, nải chuối được lựa chọn để thắp hương cũng thường có số quả lẻ.

Không bày những loại quả này lên bàn thờ:

Loại trái cây có mùi quá nồng

Ngoài yếu tố hình thái bên ngoài, bạn còn phải để ý đến mùi hương của các loại trái cây nữa nhé. Vì khu vực thờ cúng cần chỉn chu và uy nghiêm, bạn nên chọn những loại trái cây có mùi hương nhẹ nhàng. Tránh các loại quả như sầu riêng với mít vì loại quả này có một mùi thơm đặc trưng rất nồng, gây khó chịu đối với một số người.

Loại trái cây mọc sát đất

Đối với những loại trái cây mọc sát đất, theo quan niệm dân gian cho rằng loại trái cây này thường dễ bị nhiễu ô uế, tạp khí dưới mặt đất. Thường là những quả như: Dưa hấu, dứa, cà chua,...Việc lựa chọn những loại quả để sắp mâm trái cây cúng là không nên.

Loại trái cây quá già, quá chín

Một trong những điều lưu ý khi bạn chọn hoa quả để cúng, là không nên chọn những quả đã chín mềm như chuối chín mềm, đu đủ chín nẫu,... Thường những loại trái cây quá chín sẽ thu hút những loại ruồi bọ, côn trùng, gây ảnh hưởng đến không gian thờ cúng. Khiến gian thờ ô uế mất đi sự trang nghiêm vốn có.

Những loại trái cây có vị đắng, chua và cay

Gia chủ không nên lựa chọn những loại trái cây có vị đắng, chua, cay như các quả: Me, khổ qua, ớt, thanh trà, khế,...để chưng lên mâm hoa quả. Vì khi nghĩ đến những loại hoa qua này, người ta thường liên tưởng đến những đắng cay, chua chát trong cuộc sống. Nếu bạn không muốn gặp phải những điều kém may mắn thì nên tránh cúng những loại quả này nhé.

Hoa quả giả

Khi thắp hương, cúng kiến hằng ngày tuyệt đối không nên chọn hoa quả giả vì suy nghĩ tiết kiệm mà làm ảnh hưởng đến tài lộc cho gia chủ. Vì theo quan niệm dân gian ông bà tổ tiên, những người đã khuất chỉ "ăn hương, ăn hoa".

* Thông tin mang tính tham khảo

NT (SHTT)