Căng thẳng Trung Đông châm ngòi cho làn sóng xe tải điện Trung Quốc bùng nổ tại thị trường châu Á

Xuất khẩu tăng vọt và sự chuyển dịch chiến lược sang thị trường mới

Theo dữ liệu cập nhật từ Tổng cục Hải quan Trung Quốc, trong giai đoạn từ tháng 3 đến tháng 6 — thời điểm sau khi xung đột Trung Đông bùng nổ — lượng xe tải xuất khẩu của quốc gia này đã tăng gấp đôi so với cùng kỳ năm trước. Xét theo khu vực địa lý, thị trường Nam Á ghi nhận mức tăng kỷ lục gấp 5 lần, trong khi lượng xe xuất sang Đông Nam Á cũng tăng gần gấp 3 lần.

Hai khu vực này vốn chịu áp lực rất lớn do phụ thuộc nặng nề vào nguồn cung dầu mỏ từ Trung Đông. Chuyên trang theo dõi dữ liệu nhiên liệu Global Petrol Prices chỉ ra rằng kể từ khi chiến sự nổ ra, giá dầu diesel tại Sri Lanka đã leo thang 48%, trong khi tại Philippines ghi nhận mức tăng lên tới 57%.

Nhận diện cơ hội này, các nhà sản xuất xe tải điện lớn nhất Trung Quốc đã có sự điều chỉnh chiến lược linh hoạt. Thay vì chỉ tập trung vào thị trường châu Âu như giai đoạn trước, họ chuyển hướng mạnh mẽ sang Đông Nam Á bằng cách phát triển các dòng sản phẩm có giá thành dễ tiếp cận hơn. Điển hình như hãng xe tải điện lớn nhất Trung Quốc Sany, cách đây hai tháng doanh nghiệp này đã nhận đơn hàng xuất khẩu kỷ lục lên tới 880 xe hạng nặng. Dù không tiết lộ quốc gia đặt hàng, ông Zhaoting Yue — Phó chủ tịch tiếp thị quốc tế của Sany — khẳng định xung đột Iran đã mở ra "cánh cửa đến các thị trường mới".

Bài toán hoàn vốn và sức hút từ chi phí vận hành

Điện hóa phương tiện vận tải từ lâu được xem là giải pháp giảm bớt sự phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch và hạ thấp dấu chân carbon nhằm bảo vệ môi trường. Dù vậy, rào cản lớn nhất đối với xe tải điện chính là chi phí đầu tư ban đầu đắt đỏ và sự thiếu hụt hạ tầng trạm sạc. Đơn cử tại Australia, một chiếc xe tải điện có giá rơi vào khoảng 500.000 AUD (tương đương 350.000 USD), đắt gấp đôi so với xe chạy dầu diesel cùng phân khúc.

Tuy nhiên, việc giá dầu tăng vọt do chiến sự đã đảo ngược bài toán kinh tế, rút ngắn đáng kể thời gian hoàn vốn nhờ tiết kiệm nhiên liệu. Ông Daniel Bleakley, đồng sáng lập công ty vận tải xe điện New Energy Transport tại Australia, cho biết mức tiết kiệm chi phí vận hành hiện đã đạt tới 70% so với xe chạy dầu. Riêng tại thị trường châu Á, đại diện hãng Sany tính toán rằng nếu như trước đây người mua cần tới 28 tháng để hoàn vốn khi sắm xe tải điện thì hiện nay khoảng thời gian này đã rút ngắn chỉ còn 18 tháng.

Sany dự báo đà tăng trưởng mạnh mẽ này sẽ tiếp tục duy trì trong ít nhất một năm tới, đặc biệt tại các thị trường châu Á, châu Phi và Mỹ Latinh. Bên cạnh đó, việc các dòng xe điện nhẹ như xe du lịch ngày càng phổ biến cũng sẽ mở đường cho sự phát triển của hệ thống trạm sạc dành cho xe tải. Nhận định về cục diện hiện tại, ông Lauri Myllyvirta — đồng sáng lập Trung tâm Nghiên cứu Năng lượng và Không khí Sạch (CREA) — cho rằng mức giá nhiên liệu leo thang sẽ buộc các doanh nghiệp vận tải phải tính toán và đưa ra quyết định chuyển đổi nhanh chóng hơn.

Tăng tốc tại thị trường nội địa và mục tiêu xanh hóa

Không chỉ bùng nổ ở thị trường quốc tế, xe tải điện cũng đang phát triển thần tốc ngay tại nội địa Trung Quốc. Chính phủ nước này đã chọn xe tải điện là phương tiện trọng điểm cần điện hóa trên quy mô lớn nhằm hướng tới mục tiêu trung hòa carbon vào năm 2060.

Để khuyến khích các doanh nghiệp chuyển đổi, nhà quản lý đưa ra mức hỗ trợ tiền mặt lên tới 140.000 nhân dân tệ (khoảng 20.700 USD) cho mỗi người mua, hướng tới mục tiêu đạt 1,6 triệu xe tải điện lăn bánh vào năm 2030. Theo đánh giá từ CREA, quy mô xe tải điện hiện tại sẽ giúp Trung Quốc tiết kiệm khoảng 141 triệu thùng dầu trong năm nay — số lượng tương đương với toàn bộ khối lượng dầu mà quốc gia này nhập khẩu từ Kuwait.