CATL cảnh báo rủi ro lỗi pin tăng mạnh khi các hãng ô tô điện Trung Quốc ra mắt dồn dập

Phát biểu tại Hội nghị Pin Năng lượng Thế giới 2026 tổ chức ngày 3/9 ở Tứ Xuyên (Trung Quốc), ông Robin Zeng, Chủ tịch CATL, đưa ra cảnh báo về vấn đề chất lượng pin trong bối cảnh ngành ô tô điện nước này liên tục tung sản phẩm mới.

Theo ông Zeng, hơn 600 mẫu xe mới đã được giới thiệu tại Trung Quốc trong sáu tháng đầu năm 2026. Con số này tương đương khoảng ba mẫu xe xuất hiện mỗi ngày.

Trang UDN dẫn lời Chủ tịch CATL cho biết việc các nhà sản xuất rút ngắn chu kỳ kiểm định nhằm bắt kịp lịch trình đưa xe ra thị trường đã khiến nhiều sản phẩm pin năng lượng phát sinh lỗi hàng loạt. Tuy nhiên, ông không chỉ đích danh hãng ô tô hay nhà cung cấp pin nào liên quan đến cảnh báo này.

Áp lực từ cuộc đua xe điện

Cảnh báo của lãnh đạo hãng pin xe điện lớn nhất thế giới xuất hiện khi thị trường Trung Quốc tiếp tục chịu sức ép về giá.

Dữ liệu ngành được dẫn lại gần đây cho thấy giá giao dịch của một số mẫu xe điện phổ thông tại Trung Quốc đã giảm trong nửa đầu năm 2026. Trong khi đó, giá cell pin lithium sắt phosphate (LFP) xuống dưới 0,35 NDT/Wh, tương đương khoảng 1.360 đồng/Wh.

LFP là một loại pin lithium-ion sử dụng lithium sắt phosphate làm vật liệu chính ở cực dương. Đây là công nghệ pin được sử dụng trên nhiều dòng xe điện.

Diễn biến giá cho thấy sức ép chi phí mà cả nhà sản xuất ô tô lẫn doanh nghiệp cung ứng linh kiện đang phải đối mặt. Tuy nhiên, chưa có cơ sở để kết luận áp lực này trực tiếp gây ra những vấn đề chất lượng pin mà ông Zeng đề cập.

Thực tế, thị trường Trung Quốc từng ghi nhận những tranh chấp và sự cố liên quan đến chất lượng cell pin.

Tháng 12/2025, Viridi E-Mobility Technology, công ty con của Geely, kiện nhà sản xuất pin Sunwoda vì vấn đề chất lượng đối với các cell pin được cung cấp trong giai đoạn tháng 6/2021 đến tháng 12/2023. Công ty yêu cầu khoản bồi thường 2,31 tỷ NDT, tương đương gần 9.000 tỷ đồng.

Hai bên sau đó hòa giải, với việc Sunwoda đồng ý chi trả 608 triệu NDT, khoảng 2.360 tỷ đồng.

Một vụ việc khác xảy ra vào tháng 7, liên quan đến cell pin của CALB và khoảng 213.000 xe GAC Aion. Các khiếu nại được ghi nhận gồm pin phồng, mất nguồn và một số vấn đề kỹ thuật khác.

Sự việc còn được gọi là bê bối "pin hình quả chuối" do một số cell bị biến dạng và cong. Sau đó, CALB công bố các biện pháp cải tổ và tăng cường kiểm tra chất lượng.

Vì sao tỷ lệ lỗi cực nhỏ vẫn đáng chú ý?

Một trong những vấn đề được Chủ tịch CATL nhấn mạnh là tiêu chuẩn kiểm soát lỗi.

Theo ông Zeng, cách đánh giá tỷ lệ lỗi theo đơn vị PPM (phần triệu) truyền thống không còn đủ phù hợp với quy mô sản xuất pin xe điện hiện nay.

Một bộ pin xe điện được cấu thành từ nhiều cell kết nối nối tiếp và song song. Vì vậy, đặc tính vận hành của toàn bộ hệ thống có thể chịu ảnh hưởng bởi một cell có dung lượng thấp hoặc trở kháng cao.

Nếu tỷ lệ lỗi là 1 PPM, cứ một tỷ cell được sản xuất sẽ có khoảng 1.000 cell lỗi có thể đi vào quy trình lắp ráp.

CATL cho biết với UDN rằng mục tiêu kiểm soát sản xuất của hãng đối với cell đơn lẻ là không quá một cell lỗi trên mỗi một tỷ cell, tương đương 1 PPB (phần tỷ). Mức này thấp hơn 1.000 lần so với ngưỡng 1 PPM.

Dù vậy, 1 PPB là mục tiêu kỹ thuật và kiểm soát sản xuất nội bộ của CATL, không phải tỷ lệ lỗi thực tế đã được một tổ chức độc lập kiểm toán.

Vấn đề cốt lõi nằm ở việc kiểm soát các biến số trong quá trình sản xuất, bởi chúng có khả năng tạo ra những khiếm khuyết ẩn bên trong cell pin.

Quy mô khổng lồ khiến bài toán kiểm soát chất lượng khó hơn

Cảnh báo được đưa ra khi ngành pin Trung Quốc đã đạt quy mô rất lớn. Các nhà sản xuất nước này hiện chiếm hơn 70% tổng sản lượng pin năng lượng được lắp đặt trên toàn cầu.

Theo SNE Research, trong nửa đầu năm 2026, lượng pin được lắp đặt trên thế giới đạt 608 GWh. Doanh nghiệp Trung Quốc chiếm 7 trong số 10 vị trí dẫn đầu.

Với quy mô hàng loạt như vậy, tỷ lệ lỗi dù rất nhỏ vẫn có thể tương ứng với số lượng đáng kể cell không đạt yêu cầu đi vào dây chuyền chế tạo.

Tuy nhiên, một cell lỗi xuất hiện trong chuỗi sản xuất không đồng nghĩa chiếc xe sử dụng nó chắc chắn gặp sự cố. Các lớp kiểm tra bổ sung, cơ chế kiểm soát ở cấp bộ pin và BMS (Battery Management System - hệ thống quản lý pin) có thể phát hiện, ngăn chặn hoặc hạn chế một số vấn đề.

BMS có thể hiểu đơn giản là hệ thống điện tử theo dõi và quản lý hoạt động của bộ pin, bao gồm những thông số liên quan đến quá trình sạc, xả và vận hành.

Thử nghiệm một cell pin chưa phản ánh toàn bộ chiếc xe

Độ tin cậy của một cell pin và mức độ an toàn của cả chiếc xe cũng là hai vấn đề cần được phân biệt.

Chẳng hạn, thử nghiệm đâm xuyên bằng đinh trên một cell riêng lẻ chủ yếu đánh giá phản ứng của cell trước hiện tượng đoản mạch nội bộ cục bộ trong môi trường phòng thí nghiệm có kiểm soát.

Bài thử như vậy chưa thể tái hiện đầy đủ cách một bộ pin hoàn chỉnh phản ứng trước va chạm thực tế. Khi tai nạn xảy ra, hệ thống còn có thể chịu tác động của biến dạng, hư hỏng lớp vỏ bảo vệ hoặc sự cố đối với hệ thống làm mát.

Tại Trung Quốc, một chiến dịch rà soát cũng đã được triển khai đối với những nội dung đánh giá pin có khả năng gây hiểu lầm. Cơ quan quản lý nhắm đến các tài khoản sử dụng phương pháp thử nghiệm không được chuẩn hóa nhưng đưa ra những tuyên bố về khả năng chịu đựng khắc nghiệt của pin.

Trong bối cảnh đó, cảnh báo của Chủ tịch CATL đặt trọng tâm vào một vấn đề của ngành xe điện Trung Quốc: khi thời gian phát triển và đưa xe mới ra thị trường ngày càng được rút ngắn, quá trình kiểm định liệu còn đủ thời gian để phát hiện các khiếm khuyết của pin trước khi sản xuất hàng loạt hay không.

Những vụ việc liên quan đến Sunwoda và CALB cho thấy vấn đề chất lượng pin từng thực sự xuất hiện trên thị trường. Tuy nhiên, các trường hợp này không đủ để kết luận chúng bắt nguồn từ việc rút ngắn chu kỳ phát triển xe, cũng như không xác nhận đây chính là những doanh nghiệp hoặc sản phẩm mà ông Robin Zeng đề cập trong cảnh báo của mình.

PV (SHTT)