Hãng xe điện Tesla vừa phải đối mặt với một vụ kiện pháp lý mới tại Mỹ sau sự cố giao thông nghiêm trọng liên quan đến chiếc Model X đời 2023.

Theo đơn khởi kiện, chủ xe người Mỹ gốc Việt – ông Linh Nguyễn – khẳng định chiếc SUV điện của ông đang dừng chờ đèn tín hiệu giao thông thì bất ngờ tăng tốc ngoài tầm kiểm soát, lao thẳng qua ngã tư và đâm sầm lên lề đường, bất chấp mọi nỗ lực phanh và đánh lái khẩn cấp của người cầm lái.

2026 Tesla Model X Review, Pricing, and Specs
Tesla Model X.

Sự việc xảy ra vào ngày 29/6/2023 tại thành phố Kirkland, thuộc bang Washington (Mỹ). Căn cứ theo nội dung đơn kiện được truyền thông xứ sở cờ hoa trích dẫn, vào thời điểm trên, ông Linh Nguyễn điều khiển chiếc Tesla Model X đời 2023 chở theo con gái 14 tuổi và đang dừng đúng luật tại nút giao giữa đường 144th Street Northeast và 124th Avenue Northeast.

Bất thình lình, chiếc xe điện từ trạng thái đứng yên đã tự động tăng tốc cực mạnh, phóng vọt qua giao lộ rồi lao thẳng lên lề đường. Ông Nguyễn cho biết trong khoảnh khắc hoảng loạn tột độ, ông đã cố gắng can thiệp để hãm xe hoặc đổi hướng lái nhưng toàn bộ hệ thống điều khiển dường như bị vô hiệu hóa, không tuân theo ý muốn của tài xế. Vụ việc rất may mắn không gây va chạm với bất kỳ phương tiện giao thông nào khác trên đường.

Tuy nhiên, vụ tai nạn đã để lại những tổn thương nghiêm trọng cho người trong cuộc. Ông Nguyễn bị chấn thương nặng ở các vùng cổ, lưng, vai, đầu gối và toàn bộ phần mềm bên trái cơ thể, đi kèm triệu chứng chóng mặt và mất phương hướng. Con gái 14 tuổi ngồi trên xe cũng bị thương tích và gánh chịu cú sốc tâm lý nặng nề. Hiện tại, gia đình chủ xe đã nộp đơn yêu cầu Tesla phải chịu trách nhiệm chi trả toàn bộ chi phí y tế phát sinh cùng các khoản bồi thường thiệt hại liên quan.

Tâm điểm công nghệ hỗ trợ lái và cuộc đối đầu từ dữ liệu "hộp đen"

Theo nguồn tin từ Carscoops, đơn kiện nhắm trực diện vào công nghệ Autopilot của Tesla. Phía nguyên đơn cáo buộc hệ thống này đã không giữ xe dừng yên, đồng thời tự động kích hoạt chế độ tăng tốc mà hoàn toàn phớt lờ thao tác can thiệp trực tiếp từ người điều khiển. Ông Nguyễn nhấn mạnh bản thân không thể giành lại quyền kiểm soát phương tiện bằng chân phanh hay vô-lăng. Đáng chú ý, tài xế cho biết đã bỏ ra số tiền khoảng 15.000 USD (tương đương gần 400 triệu đồng) để mua gói công nghệ hỗ trợ lái – mức giá này tương ứng với gói tự lái cao cấp Full Self-Driving (Supervised), vượt trội hơn so với gói Autopilot tiêu chuẩn. Dẫu vậy, đây hiện mới chỉ là những cáo buộc đơn phương từ phía gia đình nạn nhân, chưa phải phán quyết cuối cùng của tòa án hay kết luận chính thức từ các cơ quan điều tra.

Chìa khóa quyết định kết quả của vụ kiện pháp lý này được nhận định nằm ở khối dữ liệu điện tử mà chiếc Model X đã ghi nhận lại. Các thông số kỹ thuật chi tiết về tốc độ di chuyển, vị trí bàn đạp ga, trạng thái hoạt động của chân phanh, góc đánh lái vô-lăng và tình trạng kích hoạt của hệ thống hỗ trợ lái trong vài giây định mệnh trước khi đâm va sẽ phơi bày sự thật. Nếu dữ liệu cho thấy bàn đạp ga, phanh và vô-lăng phản hồi đúng với thao tác của ông Nguyễn, cáo buộc xe tự tăng tốc sẽ cần được cơ quan chức năng xem xét dưới góc nhìn kỹ thuật khác; ngược lại, bất kỳ sai lệch hay dữ liệu bất thường nào phát sinh từ hệ thống sẽ trở thành bằng chứng then chốt ủng hộ phía nguyên đơn.

Tiền lệ điều tra và bức màn bí mật về hiện tượng xe tự tăng tốc

Trên thực tế, các khiếu nại liên quan đến việc xe điện Tesla tự ý tăng tốc ngoài tầm kiểm soát không phải là hiện tượng hiếm gặp tại Mỹ. Cơ quan An toàn giao thông đường cao tốc quốc gia Mỹ (NHTSA) từng tổng hợp tới 118 vụ việc có nội dung phản ánh tương tự. Tuy nhiên, sau quá trình phân tích kỹ lưỡng các trường hợp có trích xuất dữ liệu ghi nhận sự kiện, NHTSA khẳng định nguyên nhân thực chất đều bắt nguồn từ việc tài xế đạp nhầm chân ga, đồng thời không tìm thấy bất kỳ bằng chứng nào cho thấy lỗi cơ chế của xe hay phanh hoạt động kém hiệu quả. Riêng trong vụ việc của gia đình ông Linh Nguyễn, Tesla tới nay vẫn chưa bị xác định có bất kỳ lỗi kỹ thuật nào.

Trước đó, một sự cố nghiêm trọng khác liên quan đến dòng xe Model X từng xảy ra tại California vào năm 2018 cũng đã được Ủy ban An toàn giao thông quốc gia Mỹ (NTSB) vào cuộc điều tra. Cơ quan này kết luận hệ thống Autopilot đã điều khiển chiếc SUV đâm vào khu vực rãnh trên đường cao tốc và chỉ ra tài xế đã không kịp thời phản ứng để ngăn chặn. Mặc dù vậy, bối cảnh giữa hai vụ tai nạn có tính chất khác nhau, khi vụ kiện hiện tại tập trung làm rõ nghi vấn xe tự lao đi từ trạng thái đứng chờ đèn đỏ. Câu trả lời chính xác cho việc chiếc SUV điện thực sự "tự ý" vượt đèn đỏ hay nguyên nhân bắt nguồn từ thao tác nhầm lẫn của người lái sẽ phụ thuộc hoàn toàn vào dữ liệu vận hành từ "hộp đen" của phương tiện.

PV (SHTT)