Theo lý giải từ phía nhà sản xuất, hoạt động sản xuất tại Đức hiện chưa đạt được tính cạnh tranh cần thiết khi đặt lên bàn cân quốc tế, mà rào cản lớn nhất bắt nguồn từ chi phí nhân công quá đắt đỏ.

Hãng xe sang Mercedes-Benz vừa đưa ra cảnh báo về khả năng phải đóng cửa một cơ sở lắp ráp cùng một nhà máy sản xuất hệ truyền động ngay tại quê nhà Đức nếu không tìm ra giải pháp cắt giảm chi phí hiệu quả.

Mercedes đầu tư hơn 1 tỷ USD cho sản xuất xe điện
Ngành ô tô Đức chao đảo vì bài toán chi phí.

Tối hậu thư từ ban điều hành và sự phản kháng gay gắt của công đoàn

Thông điệp cứng rắn được hãng đưa ra vào ngày 22/9, tiếp nối lời cảnh báo trực diện của ban lãnh đạo tới đội ngũ nhân sự. Trước đó một ngày, ông Michael Schiebe, người chịu trách nhiệm điều hành hoạt động sản xuất của Mercedes-Benz, đã phát biểu trước hàng nghìn công nhân tụ họp tại nhà máy 111 năm tuổi ở Sindelfingen rằng viễn cảnh đóng cửa đang hiện hữu rất rõ ràng nếu chi phí vận hành không hạ nhiệt. Dù vậy, phía Mercedes-Benz hiện vẫn chưa công bố danh tính cụ thể của hai nhà máy đang nằm trong vùng nguy hiểm.

Trong phản hồi chính thức gửi qua thư điện tử tới hãng tin Reuters, tập đoàn xe sang nhấn mạnh mong muốn duy trì các cơ sở sản xuất và bảo vệ việc làm cho người lao động tại Đức, song khẳng định điều này chỉ có thể thành hiện thực khi có những điều kiện khung phù hợp nhằm thúc đẩy năng suất lao động.

Đáp lại động thái trên, Hội đồng Công đoàn Mercedes-Benz – cơ quan đại diện quyền lợi cao nhất của công nhân tại doanh nghiệp – đã kịch liệt phản đối. Người phát ngôn của cơ quan này tuyên bố việc đe dọa ngừng hoạt động nhà máy không phải là giải pháp đúng đắn để định hình tương lai. Đại diện công đoàn khẳng định nếu ban lãnh đạo dùng tối hậu thư buộc người lao động phải nhượng bộ hoặc chấp nhận mất việc, câu trả lời từ phía công đoàn chắc chắn sẽ là lời khước từ dứt khoát.

Làn sóng khủng hoảng bủa vây các "ông lớn" ô tô Đức

Căng thẳng giữa ban lãnh đạo và người lao động Mercedes-Benz bùng nổ đúng vào thời điểm công đoàn IG Metall đang dẫn dắt các cuộc biểu tình quy mô lớn trên khắp nước Đức. Hàng chục nghìn công nhân ngành công nghiệp xe hơi đã đổ xuống đường phản đối làn sóng cắt giảm nhân lực diện rộng, trong bối cảnh các hãng xe nội địa liên tục chịu sức ép nặng nề từ các đối thủ Trung Quốc có chi phí sản xuất thấp cùng rào cản thuế quan cao từ thị trường Mỹ.

Không chỉ riêng Mercedes-Benz, tập đoàn Volkswagen trước đó cũng đã vạch lộ trình tái cấu trúc và thắt chặt ngân sách bằng kế hoạch dừng sản xuất tại 4 cơ sở ở Đức từ năm 2031 đến 2034, bao gồm Emden, Zwickau, Hannover và nhà máy Audi tại Neckarsulm – nơi đang có hơn 45.000 lao động làm việc. Theo tài liệu do tạp chí WirtschaftsWoche trích dẫn, sản lượng của các dòng xe thế hệ kế tiếp sẽ được điều chuyển sang các nhà máy khác tại Czechia, Slovakia, Ba Lan và Đức.

Tài liệu trên cũng hé lộ sự chênh lệch lớn về mặt kinh tế khi chi phí nhà máy trung bình cho mỗi chiếc xe tại các cơ sở ở Đức vào năm 2025 ước tính lên tới 6.490 euro, trong khi con số này tại các nhà máy của Volkswagen ở các nước châu Âu khác ngoài Đức chỉ là 2.832 euro. Mặc dù đây chỉ là chi phí vận hành nhà máy chứ không phải tổng chi phí xuất xưởng của phương tiện, nó vẫn tạo ra áp lực tài chính rất lớn.

Tuy nhiên, Hội đồng Công nhân Volkswagen đã đưa ra những con số phân tích nhằm phản bác chiến lược cắt giảm tiền lương. Theo tính toán của cơ quan này, chi phí sản xuất thực tế chỉ chiếm khoảng 1/7 tổng chi phí làm ra một chiếc ô tô, trong đó tiền lương đóng góp khoảng 2/3. Do đó, ngay cả khi cắt giảm tới 50% chi phí nhân công, tổng giá thành của mỗi chiếc xe cũng chỉ giảm được vỏn vẹn khoảng 5%.

Những biến động dồn dập tại hai "ông lớn" Mercedes-Benz và Volkswagen là minh chứng rõ nét cho thấy ngành sản xuất ô tô Đức đang đứng trước áp lực sinh tồn buộc phải tối ưu hóa chi phí và tái thiết năng suất, giữa lúc thị trường xe hơi châu Âu đối mặt với sự cạnh tranh khốc liệt chưa từng có trên trường quốc tế.

PV (SHTT)