Bắt đầu từ ngày 1/3/2026, các trung tâm đăng kiểm trên toàn quốc sẽ triển khai cấp giấy chứng nhận kiểm định an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường đối với ô tô dưới dạng điện tử. Đây là thay đổi đáng chú ý trong quy trình đăng kiểm, thay thế hình thức cấp hoàn toàn bằng bản giấy như trước đây.

Theo quy định hiện hành, sau khi phương tiện hoàn thành kiểm định và đạt yêu cầu, chủ xe sẽ được cấp giấy chứng nhận bản giấy. Tuy nhiên, việc in ấn phôi giấy truyền thống không chỉ làm phát sinh chi phí cho cơ sở đăng kiểm mà còn tiềm ẩn nguy cơ thất lạc hoặc hư hỏng trong quá trình sử dụng. Khi mất hoặc rách, chủ phương tiện phải thực hiện thủ tục cấp lại, gây tốn thời gian và công sức.

Để khắc phục những hạn chế này, Cục Đăng kiểm Việt Nam đã đầu tư nâng cấp hạ tầng công nghệ thông tin, hoàn thiện phần mềm quản lý và cơ sở dữ liệu phục vụ phát hành giấy chứng nhận kiểm định điện tử. Từ thời điểm 1/3/2026, dữ liệu kiểm định của phương tiện sẽ được lưu trữ và quản lý trên hệ thống số thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào bản in giấy.

Trong trường hợp chủ xe vẫn có nhu cầu sử dụng bản giấy, trung tâm đăng kiểm sẽ in trực tiếp từ phần mềm quản lý, không sử dụng phôi in sẵn như trước. Sau khi in, đơn vị đăng kiểm sẽ đóng dấu xác nhận để cấp cho người dân. Cách làm này giúp giảm chi phí vật tư in ấn và hạn chế rủi ro liên quan đến quản lý phôi giấy.

Giấy chứng nhận kiểm định, dù ở dạng điện tử hay in ra từ hệ thống, đều thể hiện đầy đủ thông tin về phương tiện, thời hạn hiệu lực và mức tiêu chuẩn khí thải đạt được. Mỗi giấy chứng nhận được tích hợp mã QR để truy cập bản điện tử lưu trữ trên hệ thống của Cục Đăng kiểm Việt Nam. Chủ phương tiện có thể tra cứu, tải về hoặc in lại khi cần thông qua website chính thức của cơ quan này.

Về công tác kiểm tra, giám sát, dữ liệu kiểm định hiện đã được đồng bộ từ hệ thống quản lý của Cục Đăng kiểm sang cơ sở dữ liệu của Bộ Xây dựng. Đồng thời, dữ liệu cũng được kết nối với Bộ Công an để phục vụ tích hợp trên các nền tảng số như VNeID và VNeTraffic. Tuy nhiên, theo Cục Đăng kiểm, hệ thống hiện vẫn chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu cập nhật theo thời gian thực cũng như xác thực số hoàn chỉnh. Vì vậy, cơ quan này đã kiến nghị Bộ Xây dựng phối hợp với Bộ Công an thống nhất phương án tích hợp dữ liệu giấy chứng nhận kiểm định vào các nền tảng số nói trên.

Không dừng lại ở việc số hóa giấy chứng nhận, lộ trình cải cách còn hướng tới việc loại bỏ tem kiểm định dán trên kính ô tô. Theo dự thảo nghị định do Cục Đăng kiểm tham mưu Bộ Xây dựng trình Chính phủ, từ ngày 1/1/2027, ô tô sẽ không còn phải dán tem kiểm định trên kính trước.

Thay vào đó, việc quản lý phương tiện sẽ chuyển sang hình thức điện tử, khai thác dữ liệu số kết hợp hệ thống camera ứng dụng trí tuệ nhân tạo và các nền tảng quản lý hiện đại. Giải pháp này được kỳ vọng giảm chi phí in ấn, hạn chế tình trạng tem bong tróc, hư hỏng hoặc bị làm giả. Đồng thời, lực lượng chức năng có thể tra cứu và kiểm tra thông tin phương tiện thông qua dữ liệu điện tử, thay vì phụ thuộc vào tem kiểm định vật lý như hiện nay.

Việc triển khai giấy chứng nhận kiểm định điện tử từ 1/3/2026 được xem là bước chuyển quan trọng trong quá trình số hóa công tác quản lý phương tiện, hướng tới hệ thống đăng kiểm minh bạch, hiện đại và thuận tiện hơn cho người dân.

Theo Hải Linh (SHTT)