Bộ Công an đề xuất người bị tuyên phạt tù không quá 5 năm có thể được tòa án xem xét hưởng án treo và nộp tiền thay thế hình phạt tù nếu đáp ứng các điều kiện theo dự thảo Bộ luật Hình sự sửa đổi.

Bộ Công an vừa trình Chính phủ dự án Bộ luật Hình sự (sửa đổi), đồng thời lấy ý kiến góp ý đến hết ngày 16/7. "Điểm mới đáng chú ý là đề xuất bổ sung trường hợp người bị xử phạt tù không quá 5 năm có thể được tòa án xem xét cho hưởng án treo và nộp tiền thay thế hình phạt tù nếu đáp ứng các điều kiện quy định trong dự thảo."

Theo Bộ luật Hình sự hiện hành, người bị xử phạt tù không quá 3 năm có thể được tòa án cho hưởng án treo nếu có nhân thân tốt, có các tình tiết giảm nhẹ và xét thấy không cần buộc phải chấp hành hình phạt tù. Thời gian thử thách trong trường hợp này từ một đến 5 năm.

Dự thảo Bộ luật Hình sự sửa đổi vẫn giữ nguyên quy định trên, đồng thời bổ sung thêm trường hợp người bị tuyên phạt tù không quá 5 năm cũng có thể được xem xét áp dụng án treo.

Án treo và những điều cần biết
Ảnh minh họa

Theo đề xuất, căn cứ vào nhân thân của người phạm tội, các tình tiết giảm nhẹ và đánh giá của tòa án, nếu xét thấy không cần buộc chấp hành hình phạt tù và người đó không thuộc trường hợp quy định tại khoản 1 Điều 65 của dự thảo, tòa án có thể quyết định cho hưởng án treo.

Trong trường hợp này, tòa án sẽ quyết định mức tiền người phạm tội phải nộp để thay thế hình phạt tù, đồng thời ấn định thời gian thử thách từ một đến 2 năm.

Dự thảo cũng nhấn mạnh, việc bị tuyên phạt tù không quá 5 năm không đồng nghĩa đương nhiên được hưởng án treo. Quyết định cuối cùng vẫn do tòa án xem xét trên cơ sở nhân thân, các tình tiết giảm nhẹ và mức độ cần thiết phải chấp hành hình phạt tù.

Người được hưởng án treo phải thực hiện đầy đủ các nghĩa vụ trong thời gian thử thách theo quy định của Luật Thi hành án hình sự. Nếu điều luật áp dụng đối với tội danh có quy định hình phạt bổ sung, tòa án vẫn có thể quyết định áp dụng.

Đối với người đã chấp hành được một nửa thời gian thử thách và có nhiều tiến bộ, trên cơ sở đề nghị của cơ quan, tổ chức có trách nhiệm giám sát, giáo dục, tòa án có thể xem xét rút ngắn thời gian thử thách.

Nếu trong thời gian thử thách người hưởng án treo cố ý vi phạm nghĩa vụ theo Luật Thi hành án hình sự từ hai lần trở lên, tòa án có thể buộc người này phải chấp hành hình phạt tù của bản án đã được cho hưởng án treo.

Nếu người đang hưởng án treo thực hiện hành vi phạm tội mới, tòa án sẽ buộc chấp hành hình phạt của bản án trước, đồng thời tổng hợp với hình phạt của bản án mới theo quy định tại Điều 56 Bộ luật Hình sự.

Theo Bộ Công an, việc bổ sung cơ chế này nhằm tăng tính nhân đạo và linh hoạt trong xử lý tội phạm, tạo điều kiện để người phạm tội cải tạo tại cộng đồng, đồng thời góp phần giảm tải cho các cơ sở giam giữ và khắc phục khoảng trống pháp lý.