Cựu Bộ trưởng Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến sắp hầu tòa phúc thẩm: Xin hưởng án treo và giảm mức bồi thường 108 tỷ đồng

Theo kế hoạch, Tòa phúc thẩm TAND Tối cao tại Hà Nội sẽ mở phiên tòa xét xử phúc thẩm công khai trong hai ngày 25 và 26/9 tới đây.

Kháng cáo bản án 6 năm tù và nghĩa vụ bồi thường trăm tỷ

Vụ án xoay quanh những sai phạm gây thất thoát, lãng phí nghiêm trọng xảy ra tại hai dự án xây dựng Bệnh viện Bạch Mai và Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức cơ sở 2 đóng tại địa bàn tỉnh Ninh Bình. Tại phiên tòa sơ thẩm diễn ra hồi tháng 5 vừa qua, Hội đồng xét xử đã tuyên phạt bà Nguyễn Thị Kim Tiến mức án 6 năm tù giam, đồng thời buộc cựu Bộ trưởng phải có trách nhiệm bồi thường khoản tiền lên tới 108 tỷ đồng.

Không đồng tình với mức chế tài trên, bà Tiến đã nộp đơn kháng cáo xin cấp phúc thẩm xem xét giảm nhẹ hình phạt, cho hưởng án treo và giảm bớt số tiền bồi thường thiệt hại. Tham gia bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho cựu lãnh đạo Bộ Y tế tại phiên xử phúc thẩm sắp tới có hai luật sư bào chữa.

Cùng nộp đơn kháng cáo trong đợt này còn có 9 bị cáo khác, gồm các cựu cán bộ cấp dưới của bà Tiến cùng một số chủ doanh nghiệp và đại diện nhà thầu xây dựng. Ở cấp sơ thẩm, nhóm bị cáo này đã phải nhận các mức án tù nghiêm khắc dao động từ 3 năm đến 30 năm tù giam, đi kèm nghĩa vụ nộp lại số tiền khắc phục hậu quả từ một tỷ đồng đến hơn 223 tỷ đồng mỗi người. Toàn bộ các bị cáo này đều có đơn xin giảm nhẹ hình phạt tù cũng như giảm các khoản tiền phải nộp.

Vai trò quản lý và những mắt xích sai phạm tại đại dự án

Bản án sơ thẩm từng nhận định đây là vụ án điển hình cho tình trạng thất thoát và lãng phí tài sản nhà nước. Dẫu vậy, cơ quan xét xử cũng ghi nhận bối cảnh khi triển khai công trình, các bị cáo phải chịu nhiều áp lực nặng nề xuất phát từ quy mô dự án quá lớn và yêu cầu tiến độ gấp gáp, trong khi một số cá nhân lại thiếu chuyên môn sâu trong lĩnh vực đầu tư xây dựng.

Căn cứ phán quyết của tòa cấp sơ thẩm, bà Nguyễn Thị Kim Tiến được xác định giữ vai trò cao thứ tư trong toàn bộ vụ án. Mặc dù không trực tiếp gây ra hậu quả thất thoát, song cựu Bộ trưởng đã có những sai sót mang tính then chốt trong quá trình đặt bút phê duyệt các phương án lựa chọn đơn vị tư vấn thiết kế. Những quyết định này được đánh giá là tiền đề, cơ sở dẫn đến hàng loạt sai phạm nối tiếp nhau ở các giai đoạn thi công sau đó. Ngoài ra, bà Tiến còn bị xác định đã nhận số tiền 7,5 tỷ đồng từ các thuộc cấp, trích từ khoản 100 tỷ đồng mà các nhà thầu đã chi lót tay cho Ban Quản lý dự án.

Tại phiên tòa sơ thẩm, bà Tiến đã thẳng thắn nhận trách nhiệm của người đứng đầu ngành Y tế thời điểm đó, thừa nhận bản thân có lỗi khi liên tục đốc thúc tiến độ công việc khiến vô tình tạo thêm sức ép lên các cấp dưới. Cựu Bộ trưởng khẳng định toàn bộ quá trình chỉ đạo xuất phát từ "động cơ trong sáng" với tâm nguyện xây dựng nên những bệnh viện quy mô, bền vững hàng trăm năm phục vụ việc khám chữa bệnh của người dân, song kết quả cuối cùng lại không được như ý muốn.

Bên cạnh đó, bà Tiến khai nhận bản thân chỉ cầm 7,5 tỷ đồng từ ông Thắng và ông Tuấn, bác bỏ lời khai của hai người này về con số gần 20 tỷ đồng. Dù cơ bản thừa nhận các hành vi sai phạm bị quy kết, cựu Bộ trưởng vẫn bày tỏ băn khoăn về căn cứ và phương pháp tính toán thiệt hại thực tế của vụ án.

Tranh cãi quanh bài toán lãng phí và chuyển biến thực tế

Vấn đề hóc búa nhất từng làm nóng phần tranh tụng tại phiên sơ thẩm chính là cách thức tính toán thiệt hại tài chính và việc phân định trách nhiệm bồi thường giữa các bên liên quan. Phía đại diện Viện kiểm sát nhấn mạnh, việc các công trình thuộc hai dự án trọng điểm bị bỏ hoang để "cỏ mọc um tùm" kéo dài suốt một thập kỷ qua chính là bằng chứng xác thực và nhức nhối nhất về sự lãng phí nguồn lực công, gián tiếp tước đoạt cơ hội tiếp cận y tế và cứu chữa tính mạng của hàng nghìn bệnh nhân nghèo.

Dù vậy, sau nhiều nỗ lực tháo gỡ khó khăn và hoàn thiện các hạng mục tồn đọng, dự án Bệnh viện Bạch Mai cơ sở 2 đã chính thức hoàn thành các khâu chuẩn bị và đi vào vận hành từ cuối tháng 6. Phiên tòa phúc thẩm dự kiến diễn ra vào cuối tháng 9 này sẽ là dịp để Hội đồng xét xử đánh giá toàn diện lại các tình tiết mới cùng những căn cứ xin giảm nhẹ của bà Nguyễn Thị Kim Tiến và các bị cáo liên quan.