Giảm án cho hai cựu Cục trưởng Cục An toàn thực phẩm trong vụ nhận hối lộ 94 tỷ

TAND Cấp cao tại Hà Nội ngày 27/5 tuyên án phúc thẩm đối với ông Nguyễn Thanh Phong, cựu Cục trưởng Cục An toàn thực phẩm, Bộ Y tế và 33 bị cáo trong vụ án nhận hối lộ xảy ra tại cơ quan này cùng một số đơn vị liên quan.

HĐXX chấp nhận một phần kháng cáo, tuyên giảm án cho nhiều bị cáo so với bản án sơ thẩm. Trong đó, ông Nguyễn Thanh Phong bị tuyên 16 năm 6 tháng tù về tội Nhận hối lộ, giảm 3 năm 6 tháng tù so với án sơ thẩm.

Bà Trần Việt Nga, cựu Cục trưởng Cục An toàn thực phẩm, bị tuyên 12 năm tù cùng về tội Nhận hối lộ, giảm 3 năm tù. Bị cáo Lê Hoàng, cựu Cục phó Cục Phòng bệnh, Bộ Y tế, chồng bà Nga, được giảm từ 5 năm xuống còn 3 năm tù.

Ngoài ba bị cáo trên, tòa phúc thẩm cũng giảm án cho các bị cáo còn lại, mức giảm từ vài tháng đến vài năm tù. Có bị cáo được tuyên 30 tháng tù nhưng cho hưởng án treo, mức án cao nhất sau phúc thẩm là 9 năm 6 tháng tù.

Theo nhận định của HĐXX, ông Nguyễn Thanh Phong và bà Trần Việt Nga là những người giữ vai trò cao nhất trong vụ án. Hai bị cáo là người quyết định việc nhận tiền ngoài lệ phí quy định trong quá trình giải quyết hồ sơ tại Cục An toàn thực phẩm.

Tòa phúc thẩm đánh giá bị cáo Trần Việt Nga dù không được ông Nguyễn Thanh Phong trực tiếp chỉ đạo thu tiền trong lĩnh vực mình phụ trách, song do biết cấp trên có chủ trương nhận tiền nên vẫn thực hiện.

Đối với các bị cáo Nguyễn Hùng Long và Đỗ Hữu Tuấn, HĐXX xác định hai bị cáo tiếp nhận chủ trương từ ông Phong. Dù không trực tiếp chỉ đạo cấp dưới thực hiện việc nhận tiền, hai bị cáo vẫn tham gia thực hiện nên giữ vai trò thấp hơn.

Nhóm chuyên viên của Cục An toàn thực phẩm được xác định làm theo chỉ đạo, giữ vai trò thứ yếu trong vụ án. Tuy nhiên, theo đánh giá của HĐXX, các bị cáo này đã tham gia thực hiện hành vi phạm tội một cách tích cực.

Riêng nhóm bị cáo thực hiện dịch vụ xin cấp giấy phép tại Cục An toàn thực phẩm, tòa cho rằng hành vi của các bị cáo mang tính độc lập trong vụ án.

Bản án nhận định sai phạm của các bị cáo gây ảnh hưởng nghiêm trọng tới hoạt động đúng đắn của cơ quan quản lý Nhà nước, tác động tiêu cực tới uy tín ngành y tế và niềm tin của người dân. Vụ án cũng cho thấy tình trạng lợi dụng cơ chế quản lý để hình thành quan hệ “xin - cho” trong hoạt động cấp phép thực phẩm.

Dù vậy, HĐXX ghi nhận nhiều tình tiết giảm nhẹ mới xuất hiện tại giai đoạn phúc thẩm. Các bị cáo tiếp tục khắc phục hậu quả, thành khẩn khai báo và cung cấp thêm tài liệu về quá trình công tác, thành tích cá nhân, hoàn cảnh gia đình.

Theo tòa, cấp sơ thẩm trước đó đã xem xét nhiều tình tiết giảm nhẹ cho các bị cáo. Tuy nhiên, tại phiên phúc thẩm, các bị cáo tiếp tục nộp thêm tài liệu, chứng cứ mới, thể hiện sự ăn năn, hối lỗi.

“Khi sự việc xảy ra, công việc, sự nghiệp đều phải dừng lại, đây cũng là sự trừng phạt đối với các bị cáo”, chủ tọa phiên tòa nhấn mạnh khi tuyên án.

Theo tòa, ông Nguyễn Thanh Phong đã khắc phục toàn bộ hậu quả liên quan đến bản thân và tự nguyện nộp thêm 70 triệu đồng để khắc phục thay cho bị cáo khác. Đây là một trong những căn cứ quan trọng để xem xét giảm nhẹ hình phạt.

Trước đó, đại diện VKS cấp phúc thẩm cũng đề nghị giảm án cho nhiều bị cáo. Cơ quan công tố cho rằng dù hành vi phạm tội có tính chất nghiêm trọng, diễn ra trong thời gian dài, nhưng hậu quả vụ án cơ bản đã được khắc phục, các bị cáo có thái độ ăn năn và xuất hiện thêm nhiều tình tiết giảm nhẹ mới.

Theo hồ sơ vụ án, trong nhiều năm, nhiều lãnh đạo và chuyên viên Cục An toàn thực phẩm đã lợi dụng các quy định còn thiếu chặt chẽ để hình thành cơ chế “xin - cho” trong quá trình giải quyết thủ tục hành chính.

Sai phạm tập trung ở các khâu thẩm định hồ sơ công bố sản phẩm, cấp giấy xác nhận nội dung quảng cáo, hậu kiểm và cấp chứng nhận GMP cho doanh nghiệp thực phẩm. Theo hồ sơ vụ án, việc cấp giấy tiếp nhận đăng ký bản công bố sản phẩm được “báo giá” từ 5-10 triệu đồng mỗi hồ sơ thông qua các đơn vị trung gian.

Tại tòa, ông Nguyễn Thanh Phong khai cơ quan quản lý có sự phân loại doanh nghiệp khi giải quyết hồ sơ. Với doanh nghiệp lớn, có bộ phận pháp chế chuyên nghiệp, việc xử lý diễn ra nhanh hơn; trong khi nhóm doanh nghiệp nhỏ thường phải được hướng dẫn nhiều lần, kể cả ngoài giờ làm việc.

Cựu Cục trưởng cho rằng ban đầu chưa nhận thức đầy đủ đây là hành vi tiêu cực. Sau quá trình điều tra, ông thừa nhận sai phạm và nhận thức rõ hành vi vi phạm pháp luật.

Đối với bà Trần Việt Nga, sai phạm liên quan trực tiếp tới hoạt động cấp giấy xác nhận nội dung quảng cáo sản phẩm. Bị cáo khai không trực tiếp đưa ra mức tiền nhận từ doanh nghiệp nhưng đã đồng ý sau khi được cấp dưới báo cáo việc nhận tiền trong quá trình xử lý hồ sơ.

Theo bản án sơ thẩm, tổng số tiền nhận hối lộ trong vụ án là hơn 94 tỷ đồng. Trong đó, ông Nguyễn Thanh Phong hưởng lợi cá nhân 43,9 tỷ đồng, còn bà Trần Việt Nga hưởng lợi hơn 8,1 tỷ đồng.