Trong vụ án nữ diễn viên Trương Ngọc Ánh bị khởi tố và bắt tạm giam vì hành vi "Lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản", vấn đề then chốt là cách cơ quan điều tra xác định giá trị của hàng nghìn lượng vàng bị chiếm đoạt. Theo chuyên gia pháp lý, toàn bộ số vàng sẽ được quy đổi sang tiền Việt Nam (VNĐ) theo giá thị trường tại thời điểm hành vi phạm tội xảy ra, đây là căn cứ quyết định khung hình phạt.

Tối 31/10, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an TP.HCM đã khởi tố, bắt tạm giam diễn viên Trương Ngọc Ánh để điều tra theo Điều 175 Bộ luật Hình sự. Vụ án liên quan đến Công ty TNHH BĐS Đất Rồng, nơi Trương Ngọc Ánh từng là Giám đốc và người đại diện theo pháp luật.

Theo điều tra, Trương Ngọc Ánh đã kêu gọi ông P.G.M (quốc tịch Ireland) góp vốn 9,1 triệu USD (hơn 149 tỷ đồng) để triển khai hai dự án bất động sản, trong đó riêng dự án tòa nhà Indochine (112 Nguyễn Thị Minh Khai) đã nhận 4,49 triệu USD (tương đương 72 tỷ đồng).

Hợp đồng đầu tư ký ngày 25/01/2008 quy định dự án Indochine phải do Công ty Đất Rồng đứng tên với giá trị 12.917,7 lượng vàng. Tuy nhiên, Trương Ngọc Ánh cùng N.M.H đã đứng tên cá nhân ký hợp đồng mua bán với 4 hộ dân chỉ với 7.917,3 lượng vàng. Nghiêm trọng hơn, Ánh chỉ thanh toán 3.000 lượng vàng nhưng lại hạch toán sổ sách công ty đã chi tới 4.458 lượng vàng, có dấu hiệu gian dối, nâng khống giá trị dự án để chiếm đoạt phần chênh lệch.

Nguyên tắc định giá: Giá vàng tại thời điểm phạm tội

Luật sư Lê Bá Thường khẳng định, trong các vụ án mà tài sản chiếm đoạt là vàng, cơ quan điều tra phải quy đổi giá trị vàng sang tiền Việt để xác định thiệt hại. Ông nhấn mạnh nguyên tắc quan trọng: Giá trị vàng phải được căn cứ vào giá niêm yết trên thị trường tại thời điểm hành vi phạm tội xảy ra, chứ không phải giá hiện hành. Việc xác định đúng thời điểm là yếu tố then chốt, bởi giá vàng biến động mạnh có thể dẫn đến sai lệch lớn trong xác định khung hình phạt.

Việc định giá và quy đổi vàng sẽ do Hội đồng định giá tài sản trong tố tụng hình sự thực hiện. Hội đồng sẽ căn cứ vào thời điểm phạm tội, giá vàng niêm yết tại địa điểm xảy ra và khối lượng, chủng loại vàng bị chiếm đoạt. Sau khi hoàn tất, Biên bản định giá tài sản sẽ trở thành chứng cứ pháp lý để xác định mức độ thiệt hại.

Giá trị quy đổi quyết định mức án

Theo Điều 175 Bộ luật Hình sự 2015, nếu giá trị tài sản chiếm đoạt từ 500 triệu đồng trở lên, người phạm tội có thể đối diện với mức án phạt tù từ 12 đến 20 năm, cùng với các hình phạt bổ sung như phạt tiền hoặc tịch thu tài sản.

Luật sư Thường nhận định: “Giá trị vàng sau khi quy đổi ra tiền Việt là căn cứ trực tiếp để cơ quan tiến hành tố tụng xác định mức độ nghiêm trọng của hành vi phạm tội. Nếu số vàng quy đổi vượt ngưỡng định lượng quy định, bị can sẽ phải đối diện với mức án cao nhất của khung hình phạt”.

Ông cũng lưu ý quy trình định giá cần được thực hiện độc lập, khách quan để đảm bảo không xảy ra sai lệch, đồng thời kết quả này còn là cơ sở quan trọng cho việc thu hồi tài sản và bảo vệ quyền lợi của nhà đầu tư bị hại.