Hơn 5 triệu tỷ đồng vốn bổ sung vào nền kinh tế sau 9 tháng: Lực đẩy từ dòng tiền mới và kỳ vọng khởi sắc cuối năm

Đáng chú ý nhất là quy mô nguồn lực được huy động vào nền kinh tế ghi nhận đà tăng trưởng tích cực, với tổng lượng vốn đăng ký bổ sung từ hoạt động thành lập mới, tái gia nhập thị trường và điều chỉnh vốn chạm mốc hơn 5 triệu tỷ đồng.

Gần 224.000 doanh nghiệp gia nhập thị trường, quy mô vốn bình quân tăng mạnh

Thống kê trong tháng 9 vừa qua cho thấy cả nước đón nhận gần 11.600 doanh nghiệp thành lập mới với số vốn đăng ký đạt gần 175.800 tỷ đồng và gần 75.500 lao động đăng ký. So với tháng 8 liền trước, các chỉ số này ghi nhận mức giảm 4,9% về số lượng doanh nghiệp và 7,2% về lượng vốn, song quy mô lao động đăng ký lại ghi nhận mức tăng vọt tới 25,0%. Vốn đăng ký bình quân trên một đơn vị thành lập mới trong tháng 9 đạt 15,2 tỷ đồng, dù giảm nhẹ 2,4% so với tháng trước nhưng lại bứt phá tới 53,9% so với cùng kỳ năm ngoái. Song song đó, có 8.700 doanh nghiệp quay trở lại hoạt động, giảm 8,1% so với tháng trước và giảm 18,9% so với cùng kỳ năm 2025.

Tính chung trong suốt 9 tháng năm 2026, toàn thị trường có gần 149.700 doanh nghiệp đăng ký thành lập mới, mang theo dòng vốn đăng ký lên tới 1,884 triệu tỷ đồng và thu hút hơn 733.100 lao động đăng ký. Diễn biến này tương ứng với mức tăng 3,2% về số lượng đơn vị, tăng tới 32,7% về tổng lượng vốn nhưng giảm 16,1% về lực lượng lao động so với cùng kỳ năm trước. Đáng nói, năng lực tài chính ban đầu của các tân binh cũng được củng cố khi mức vốn đăng ký bình quân đạt 12,6 tỷ đồng mỗi doanh nghiệp, tăng 28,5% so với cùng kỳ năm 2025.

Bên cạnh nguồn vốn đăng ký mới, tổng lượng vốn bổ sung vào nền kinh tế trong 9 tháng cán mốc hơn 5 triệu tỷ đồng, tăng trưởng 6,1% so với cùng kỳ năm 2025. Thị trường cũng chứng kiến gần 74.300 doanh nghiệp tái khởi động kinh doanh, dù con số này giảm 14%. Tổng hợp cả hai chiều thành lập mới và quay trở lại hoạt động, cả nước có hơn 223.900 doanh nghiệp gia nhập thị trường trong 9 tháng, giảm 3,2% so với cùng kỳ năm trước, tương ứng mức bình quân mỗi tháng có 24.900 doanh nghiệp tham gia sân chơi kinh tế.

Phân theo từng lĩnh vực cụ thể trong 9 tháng, mảng nông, lâm nghiệp và thủy sản chứng kiến sự gia tăng mạnh mẽ nhất với 1.558 doanh nghiệp thành lập mới, tăng 17% so với cùng kỳ năm trước. Khu vực công nghiệp và xây dựng cũng đón thêm hơn 36.900 doanh nghiệp, tương đương mức tăng 14,1%. Trong khi đó, khu vực dịch vụ vẫn chiếm tỷ trọng lớn nhất với gần 111.200 doanh nghiệp thành lập mới, nhưng ghi nhận mức giảm nhẹ 0,1%.

Áp lực thanh lọc thị trường: Doanh nghiệp hoàn tất giải thể tăng hơn 118%

Bên cạnh làn sóng thành lập mới, dòng chảy rút lui khỏi thị trường tiếp tục phản ánh sự thanh lọc gay gắt của môi trường kinh doanh. Riêng trong tháng 9, toàn quốc ghi nhận 3.671 doanh nghiệp đăng ký tạm ngừng kinh doanh có thời hạn, giảm 31% so với tháng 8 và giảm 19,6% so với cùng kỳ năm 2025. Tuy nhiên, số lượng doanh nghiệp tạm ngừng hoạt động để chờ làm thủ tục giải thể lại leo lên 9.371 đơn vị, tăng 23,9% so với tháng trước và tăng tới 52,1% so với cùng kỳ năm ngoái. Ngoài ra, có 7.918 đơn vị hoàn tất thủ tục giải thể, giảm 17,8% so với tháng 8 nhưng tăng mạnh 89,3% so với cùng kỳ năm 2025.

Lũy kế 9 tháng năm 2026, cả nước có gần 89.800 doanh nghiệp tạm ngừng kinh doanh có thời hạn, giảm 9,7% so với cùng kỳ năm trước; 33.500 doanh nghiệp ngừng hoạt động chờ làm thủ tục giải thể, giảm 37%. Điểm đáng chú ý nhất là số lượng doanh nghiệp đã hoàn tất toàn bộ thủ tục giải thể vọt lên hơn 48.700 đơn vị, tương ứng mức tăng đột biến 118,8% so với cùng kỳ năm 2025. Tính trung bình, mỗi tháng có khoảng 19.100 doanh nghiệp rời khỏi thị trường.

Trái ngược với những thách thức rút lui, niềm tin sản xuất kinh doanh của khối doanh nghiệp ngành công nghiệp chế biến, chế tạo lại đang phát đi những tín hiệu lạc quan trước ngưỡng cửa quý IV. Khảo sát xu hướng kinh doanh cho thấy, trong quý III/2026, có 34,2% doanh nghiệp đánh giá tình hình sản xuất kinh doanh khả quan hơn quý II; 45,7% nhận định hoạt động giữ mức ổn định và chỉ 20,1% phản ánh khó khăn. Bước sang quý IV/2026, kỳ vọng khởi sắc thể hiện rõ hơn khi tỷ lệ doanh nghiệp dự báo hoạt động sẽ cải thiện tăng lên 39,2%; 44,7% dự kiến tiếp tục ổn định và tỷ lệ doanh nghiệp lo ngại khó khăn giảm xuống còn 16,1%.

Xét theo các khối kinh tế, mức độ lạc quan về khả năng cải thiện hoặc duy trì ổn định hoạt động kinh doanh trong quý IV cao nhất thuộc về khu vực doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (FDI) với 85,5%. Tiếp đến là khu vực doanh nghiệp nhà nước với 83,3% và khối doanh nghiệp ngoài nhà nước đạt 83,1%.

Về sản lượng, nếu như trong quý III có 35,3% doanh nghiệp ghi nhận khối lượng sản xuất tăng so với quý II, 44,4% duy trì ổn định và 20,3% ghi nhận giảm, thì triển vọng quý IV ghi nhận tới 39% doanh nghiệp dự báo sản lượng sẽ tăng, 46,2% dự kiến ổn định và chỉ còn 14,8% dự báo giảm.

Về đơn hàng mới, tỷ lệ doanh nghiệp có số lượng đơn hàng tăng trong quý III đạt 31,9%, đơn hàng ổn định chiếm 48,3% và giảm là 19,8%. Tiến sang quý IV, có tới 37,3% doanh nghiệp kỳ vọng các đơn hàng mới sẽ gia tăng, 48,3% dự báo giữ vững phong độ và 14,4% lo ngại suy giảm. Riêng với thị trường xuất khẩu, sau quý III với 24,8% doanh nghiệp có đơn hàng mới tăng, 56% ổn định và 19,2% giảm, kỳ vọng cho quý IV cũng được nâng lên rõ rệt khi có 30,8% đơn vị dự báo đơn hàng xuất khẩu sẽ mở rộng, 54,2% dự báo duy trì mức cũ và chỉ có 15% doanh nghiệp dự đoán đơn hàng đi xuống.

PV (SHTT)