Nắm thấu tâm lý hồi hộp, lo lắng và nôn nóng muốn biết điểm số của con em mình, các băng nhóm lừa đảo công nghệ cao đã biến nhu cầu chính đáng này thành “mồi ngon” để trục lợi.

Theo lời cảnh báo từ Công an tỉnh Bắc Ninh, các đối tượng xấu đang liên tục thay đổi, nâng cấp các thủ đoạn tinh vi nhằm thực hiện hai mục đích cốt lõi: chiếm đoạt tài sản và đánh cắp thông tin cá nhân của người dân.

Từ giao diện giả mạo đến chiêu thức chèn mã độc chiếm quyền điều khiển

Một trong những kịch bản phổ biến nhất hiện nay là việc các đối tượng tung ra các đường dẫn (link) và mã QR giả mạo cổng thông tin điện tử của Sở Giáo dục và Đào tạo. Kẻ xấu cố tình thiết kế các trang web có giao diện giống đến 99% trang chính thống. Sau đó, chúng cài cắm người vào các hội nhóm phụ huynh trên Facebook, Zalo để phát tán với những lời chèo kéo đánh trúng tâm lý như “Đã có điểm thi lớp 10, quét mã này để xem ngay” hoặc “Link tra cứu điểm nhanh không bị nghẽn”.

Cảnh báo thủ đoạn lừa đảo tra cứu điểm thi vào lớp 10- Ảnh 1.
Ảnh: CACC

Nếu phụ huynh mất cảnh giác bấm vào hoặc quét mã, hệ thống giả mạo sẽ ép nhập hàng loạt dữ liệu nhạy cảm từ họ tên, số báo danh, căn cước công dân của cả con lẫn bố mẹ, cho đến số điện thoại. Toàn bộ thông tin này sẽ bị thu thập để bán cho bên thứ ba hoặc phục vụ cho các kịch bản tống tiền, mạo danh cơ quan chức năng sau đó.

Bên cạnh đó, một chiêu thức mới xuất hiện đầy tinh vi là việc cắt ghép, chỉnh sửa hình ảnh hướng dẫn để chèn mã độc. Các đối tượng lấy ảnh chụp màn hình bài đăng hướng dẫn tra cứu chính thống của Sở Giáo dục và Đào tạo rồi dùng công cụ chỉnh sửa để làm sai lệch vài ký tự hoặc câu chữ. Ở phần bình luận, chúng dẫn dắt người dùng quét mã QR hoặc bấm link lạ với lý do “tải phần mềm tra cứu”. Thực chất, đây là những đường link cài cắm phần mềm gián điệp. Chỉ cần người dùng nhấn vào, điện thoại sẽ bị dính mã độc, bị chiếm quyền điều khiển từ xa và dẫn đến nguy cơ bị rút sạch tiền trong tài khoản ngân hàng.

Ma trận dịch vụ "chạy điểm" và chiêu trò mạo danh giáo viên chủ nhiệm

Không chỉ dừng lại ở góc độ công nghệ, kẻ gian còn đánh vào sự sốt ruột của những gia đình có con em làm bài không tốt bằng các dịch vụ tự xưng như “Xem điểm sớm”, “Chạy điểm” hay “Phúc khảo bao đậu”. Nhiều tài khoản ảo tự gắn mác là “người trong ngành” hoặc “có mối quan hệ với cán bộ chấm thi” để rêu rao nhận nâng điểm, chạy suất vào trường công lập với mức giá từ hàng chục đến hàng trăm triệu đồng. Tuy nhiên, ngay sau khi nhận được tiền cọc hoặc tiền thanh toán của phụ huynh qua tài khoản, các đối tượng này sẽ lập tức chặn mọi liên lạc, khóa tài khoản và biến mất không dấu vết.

Táo tợn hơn, nhiều đối tượng còn chủ động gọi điện, mạo danh là giáo viên chủ nhiệm hoặc cán bộ phòng đào tạo của các trường trung học phổ thông. Chúng bịa ra các lý do như “hồ sơ của con bị lỗi mã định danh”, “thiếu thông tin số báo danh” hoặc yêu cầu phụ huynh phải nộp một khoản phí tạm tính để giữ chỗ tra cứu điểm sớm. Dưới áp lực tâm lý lo sợ con mình gặp bất lợi, không ít phụ huynh đã sập bẫy, dâng cả tiền bạc lẫn thông tin cá nhân cho tội phạm.

Khuyến cáo "Nguyên tắc 3 không" từ cơ quan công an

Trước thực trạng các bẫy lừa đảo bủa vây mùa thi, Phòng An ninh kinh tế thuộc Công an tỉnh Bắc Ninh đã đưa ra khuyến cáo khẩn thiết, đề nghị các bậc phụ huynh và học sinh cần tuyệt đối tuân thủ "Nguyên tắc 3 không" để bảo vệ bản thân và gia đình:

  • Không bấm vào bất kỳ đường link lạ hay thực hiện quét các mã QR nào được chia sẻ vô căn cứ, không chính thống trên các trang mạng xã hội.
  • Không cung cấp mã định danh cá nhân, thẻ căn cước công dân, mật khẩu tài khoản hay mã xác thực OTP cho bất kỳ cá nhân nào thông qua hình thức gọi điện hay nhắn tin.
  • Không thực hiện chuyển tiền cho bất kỳ tổ chức, cá nhân nào quảng cáo các dịch vụ hứa hẹn xem điểm thi sớm hoặc can thiệp, thay đổi kết quả thi cử.

Việc nâng cao tinh thần cảnh giác và chỉ tra cứu kết quả tại các kênh thông tin chính thức của ngành giáo dục là chìa khóa quan trọng nhất để vô hiệu hóa các thủ đoạn của tội phạm công nghệ cao trong giai đoạn nhạy cảm này.

PTH (SHTT)