Lời kể của học viên bỏ trốn khỏi "địa ngục trần gian" Hải Hà trong đêm, phanh phui thủ đoạn che đậy tội ác

Vụ việc xảy ra tại Trung tâm công tác xã hội Hải Hà khiến dư luận phẫn nộ thời gian qua. Ngay sau khi thông tin được báo chí phản ánh, tỉnh Quảng Ninh khẩn trương vào cuộc, chỉ đạo các cơ quan chức năng điều tra, xử lý nghiêm theo quy định pháp luật.

Với nhiều gia đình, việc gửi con vào các trung tâm công tác xã hội xuất phát từ mong muốn con em mình thay đổi nhận thức, rèn luyện kỷ luật, hướng tới một cuộc sống tốt đẹp hơn. Trong các bản tường trình từng được viết, không ít học viên bày tỏ quyết tâm: “Từ giờ ở Trung tâm em sẽ cố gắng thay đổi và rèn luyện bản thân để khi ra ngoài đời mình sẽ trở thành con người khác, không có những hành vi xấu như vậy nữa”. Thế nhưng, sau thời gian sinh hoạt tại đây, điều thay đổi rõ rệt nhất lại là thể trạng và tinh thần của các em – theo chiều hướng đáng báo động.

Những cuộc trốn chạy trong đêm

Phóng viên VTV ghi nhận giấy chứng nhận thương tích của một học viên được đưa vào Bệnh viện Đa khoa khu vực Đông Triều ngày 24/12, chỉ một ngày sau khi một nam học viên bị đánh tử vong tại trung tâm. Hồ sơ y tế xác định nạn nhân nhập viện trong tình trạng đa chấn thương do bị đánh, gãy kín xương bàn tay phải, tổn thương phần mềm lan rộng ở vai, tay, khuỷu, ngực, bụng, thắt lưng, khung chậu, đùi hai bên; thiếu máu nặng, kèm thiểu năng trí tuệ. Trên cơ thể xuất hiện dày đặc các vết thương.

Không chỉ thương tích thể xác, nỗi ám ảnh từ những trận bạo hành được cho là nguyên nhân khiến nhiều học viên tìm cách bỏ trốn, bất chấp nguy hiểm nếu bị phát hiện.

Ngày 24/12, trong đợt kiểm tra của Công an tỉnh Quảng Ninh, em Nguyễn Tiến Anh được phát hiện trong tình trạng chấn thương nghiêm trọng. Gia đình cho biết Tiến Anh nhập học tại trung tâm được 7 tháng, nhưng chỉ sau 4 tháng đã phải chịu hàng chục trận đòn. Em bị gãy tay, gãy răng, trên người chi chít sẹo. Từ một cậu bé nhanh nhẹn, Tiến Anh trở nên sợ sệt, khó giao tiếp.

Theo lời kể của em, những trận đòn thường diễn ra không rõ lý do, bằng gậy và đánh trực tiếp vào tay. Gia đình cho biết đã đóng 8 triệu đồng mỗi tháng, song trong suốt thời gian con ở trung tâm chỉ được gọi điện hai lần, không hề hay biết con thường xuyên bị hành hạ. Phụ huynh cho hay trung tâm luôn thông báo học viên ngoan, khỏe mạnh, không cho gặp trực tiếp, khiến gia đình hoàn toàn tin tưởng. Khi được gọi điện, con chỉ khóc. Hiện trí nhớ và tinh thần của em có dấu hiệu suy giảm.

Đáng chú ý, sau khi xảy ra vụ việc học viên bị đánh tử vong, gần 80 học viên đã được đưa lên ba xe để di chuyển khỏi trung tâm, giấu tại nhiều địa điểm khác nhau, trong đó có khu vực đèo Bụt, phường Quang Hanh. Nhiều học viên cho biết việc di chuyển diễn ra trong đêm nhằm tránh bị phát hiện dấu vết thương tích.

Em Lã Việt Anh kể lại, các học viên truyền tai nhau rằng rạng sáng sẽ bị chuyển đi nơi khác. Khoảng 1–2 giờ sáng, dù nhiều em đang đau đớn, phải uống thuốc giảm đau, vẫn gọi nhau trốn chạy trong đêm.

Theo lời các học viên, khi nhóm bỏ trốn bị phát hiện, những người trông giữ đã dùng xe máy truy đuổi. Một số em chạy vào rừng lẩn trốn. Có trường hợp trong lúc giằng co đã làm rơi dùi cui điện của người truy đuổi. Nhóm học viên sau đó chạy vào trụ sở ủy ban và được công an hỗ trợ liên hệ gia đình đến đón.

Một số em khác cho biết ban đầu vì quá sợ nên chưa dám trốn, chỉ đến khi thấy bạn bè thoát được mới liều mình trèo qua mái tôn, nhảy xuống và chạy thẳng về nhà. Phụ huynh kể lại con họ chân đất chạy trong đêm, chân chảy máu nhưng vẫn cố về nhà sau khi nghe tin có học viên bị đánh chết.

Chỉ khi các lãnh đạo trung tâm bị bắt giữ, nhiều học viên mới dám hé lộ phần nào sự thật về những tháng ngày bị bạo hành. Hiện hàng loạt phụ huynh đã đồng loạt gửi đơn tố cáo tới Công an tỉnh Quảng Ninh, đề nghị làm rõ hành vi bạo lực, ngược đãi kéo dài tại Trung tâm công tác xã hội Hải Hà.

Vỏ bọc hoàn hảo

Theo phản ánh, trong thời gian đầu nhập học, trung tâm thường xuyên gửi clip sinh hoạt về cho gia đình, ghi lại cảnh học viên lao động, vui chơi, ăn uống, học tập trong khuôn khổ kỷ luật, tạo cảm giác yên tâm. Tuy nhiên, nhiều học viên cho biết đây chỉ là những hình ảnh được dàn dựng. Khi máy quay tắt, bạo lực tiếp diễn.

Anh Nguyễn Đức Hoàng, học viên của trung tâm, cho biết mỗi lần quay clip đều được báo trước, học viên phải làm theo chỉ đạo, không được tự ý hành động. Các hoạt động lao động đều được sắp xếp để ghi hình.

Với những trường hợp bị thương nặng, trung tâm không đưa học viên tới bệnh viện lớn mà chỉ cho sơ cứu tại phòng khám tư nhằm tránh để lại hồ sơ y tế. Anh Hoàng cho biết từng bị đánh bằng gậy cao su rách đầu, sau đó chỉ được đưa ra phòng khám bên ngoài khâu vết thương.

Một học viên khác phản ánh có trường hợp chảy máu đầu nhưng vẫn bị yêu cầu đi ngủ, không được cấp cứu.

Theo quy định, học viên được gọi điện về gia đình sau khoảng hai tuần, song các cuộc gọi này đều bị giám sát chặt chẽ. Anh Đoàn Xuân Thưởng, phụ huynh, kể rằng trong cuộc gọi đầu tiên, con anh bật khóc xin về nhà, nhưng sau đó liên tục nhìn lên phía trên, như bị nhắc nhở, rồi im lặng.

Nhiều học viên cho biết nếu nói khác “kịch bản”, họ sẽ bị đánh sau khi kết thúc cuộc gọi. Thậm chí, những em đã hoàn thành khóa học và trở về gia đình vẫn bị đe dọa không được tiết lộ những gì xảy ra bên trong trung tâm, khiến phụ huynh tiếp tục gửi con vào đây trong thời gian dài.

Liên quan vụ việc, cơ quan chức năng đã tạm giam 6 đối tượng, trong đó có Giám đốc Trung tâm công tác xã hội Hải Hà; đồng thời áp dụng lệnh cấm đi khỏi nơi cư trú và tạm hoãn xuất cảnh đối với 5 người khác. Công an tỉnh Quảng Ninh đang tiếp tục thu thập tài liệu, củng cố chứng cứ để xử lý nghiêm các hành vi vi phạm theo quy định pháp luật.

Vụ việc một lần nữa gióng lên hồi chuông cảnh báo: một xã hội an toàn không thể được xây dựng trên sự im lặng. Chỉ khi pháp luật được thực thi nghiêm minh, quyền con người được tôn trọng và mọi hành vi bạo lực bị xử lý đến cùng, những bi kịch đau lòng mới không còn cơ hội lặp lại.