Ông Nguyễn Văn Đông bị xác định giữ vai trò chủ mưu trong hành vi bán hàng “hai giá” nhằm trốn thuế, gây thiệt hại cho ngân sách nhà nước hàng tỷ đồng.

Viện KSND Tối cao đã ban hành cáo trạng truy tố 28 bị can trong vụ án xảy ra tại Công ty Cổ phần Tập đoàn Khoáng sản Đầu tư Hưng Thịnh và các đơn vị liên quan, với nhiều tội danh như vi phạm quy định về khai thác tài nguyên, buôn lậu, đưa - nhận hối lộ và vi phạm quy định kế toán gây hậu quả nghiêm trọng.

Trong số này, Nguyễn Văn Đông (64 tuổi), Chủ tịch HĐQT Tập đoàn Rạng Đông, bị truy tố về tội trốn thuế. Ngoài ông Đông, hai người thân và một cấp dưới cũng bị cáo buộc liên quan đến hành vi này. Hiện ông Đông được tại ngoại, bị cấm đi khỏi nơi cư trú.

image_1774581142688
Chủ tịch Tập đoàn Rạng Đông bị truy tố với cáo buộc trốn thuế. Ảnh: Rangdonggroup

Thiết lập hệ thống tài chính “ngoài sổ sách”

Theo cáo trạng, Tập đoàn Rạng Đông là doanh nghiệp tư nhân hoạt động đa ngành với 12 công ty thành viên trong các lĩnh vực xây dựng, khoáng sản, thương mại và vật liệu xây dựng. Ông Đông giữ vai trò chi phối toàn bộ hoạt động và trực tiếp điều hành hệ thống.

Công tác tài chính được giao cho người thân quản lý, trong đó cháu họ giữ vị trí tổng giám đốc phụ trách dòng tiền, còn em họ là Nguyễn Thu Hương Thủy đảm nhiệm quản lý nguồn thu của các công ty thành viên.

Một đơn vị trực thuộc là Công ty CP khoáng sản Sông Bình do Phạm Duy Khánh điều hành, có bộ máy kế toán riêng.

Cơ quan tố tụng xác định, cuối năm 2023, khi gặp khó khăn tài chính, ông Đông đã phê duyệt phương án bán hàng “hai giá” sau đề xuất của cấp dưới nhằm tạo nguồn tiền mặt ngoài hệ thống kế toán.

image_1774581148639
Bị can Phan Thành Muôn và đồng phạm. Ảnh: Bộ Công an

Bán quặng “hai giá”, thu tiền mặt ngoài hợp đồng

Theo đó, Nguyễn Thị Phương Thu được giao trực tiếp làm việc với khách hàng mua quặng ilmenite. Hợp đồng được ký với giá thấp hơn thực tế và xuất hóa đơn theo giá này, trong khi phần chênh lệch được yêu cầu thanh toán bằng tiền mặt, không ghi nhận sổ sách.

Số tiền ngoài hợp đồng sau đó được chuyển cho Nguyễn Thu Hương Thủy quản lý, rồi đưa lại cho ông Đông sử dụng cho hoạt động doanh nghiệp.

Cáo trạng nêu, từ tháng 12/2023 đến tháng 9/2024, Trần Thị Lê Vi Vân đã sử dụng pháp nhân hai công ty để ký 5 hợp đồng mua tổng cộng 38.000 tấn quặng ilmenite của Công ty Sông Bình với giá trị 115,5 tỷ đồng.

Trong quá trình giao dịch, các bên thống nhất chia việc thanh toán thành hai phần: tiền theo hợp đồng chuyển khoản vào tài khoản doanh nghiệp, còn phần chênh lệch thanh toán bằng tiền mặt trực tiếp.

Theo lời khai, số tiền ngoài hợp đồng là 31,6 tỷ đồng, tuy nhiên cơ quan điều tra xác định thực tế số tiền chênh lệch nhận là 16,5 tỷ đồng. Toàn bộ các giao dịch này không có chứng từ và không được hạch toán kế toán, kê khai thuế.

Kết luận giám định cho thấy hành vi trên gây thiệt hại cho ngân sách Nhà nước gần 3,9 tỷ đồng tiền thuế.

Tại cơ quan điều tra, ông Nguyễn Văn Đông cùng các bị can liên quan đã thừa nhận việc bàn bạc, thống nhất thực hiện bán hàng “hai giá” nhằm trốn thuế.

Viện KSND Tối cao xác định ông Đông giữ vai trò chủ mưu, cầm đầu, các bị can còn lại là đồng phạm giúp sức tích cực.

Trong quá trình điều tra, ông Đông được ghi nhận một số tình tiết giảm nhẹ như thành khẩn khai báo, tự nguyện nộp tiền khắc phục hậu quả, đồng thời từng có nhiều thành tích và được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lao động thời kỳ đổi mới.

Hiện vụ án đã được chuyển đến TAND TP.HCM để xét xử theo thẩm quyền.

Trước đó, ông Đông từng được biết đến với biệt danh “chaebol” của tỉnh Bình Thuận khi sở hữu và điều hành nhiều dự án lớn trong các lĩnh vực khác nhau, đồng thời là một trong những doanh nhân tư nhân đầu tiên được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lao động vào năm 2005.