Bản cáo trạng mới nhất của Viện Kiểm sát nhân dân tối cao vừa hé lộ những tình tiết quan trọng phía sau quá trình triển khai dự án cơ sở 2 của Bệnh viện Bạch Mai và Bệnh viện Việt Đức.

Trong đó, vai trò của cựu Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến nổi lên với những lời "gợi ý" mang tính định hướng, dẫn đến chuỗi sai phạm gây lãng phí và thất thoát tài sản Nhà nước lên tới 803 tỷ đồng.

Cầm 7,5 tỉ đồng, vì sao bà Nguyễn Thị Kim Tiến không bị tội nhận hối lộ?
Cựu Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến.

Quy trình đấu thầu bị "vô hiệu hóa" bởi một lời giới thiệu

Dự án xây dựng cơ sở 2 của hai bệnh viện hạng đặc biệt này được Thủ tướng phê duyệt với quy mô lên tới 10.000 giường bệnh và tổng mức đầu tư gần 10.000 tỷ đồng. Tuy nhiên, thay vì thực hiện một quy trình tuyển chọn nhà thầu minh bạch và khách quan, bối cảnh lựa chọn đơn vị tư vấn thiết kế lại bắt đầu từ một cảm nhận cá nhân.

Cáo trạng chỉ rõ, sau khi dự khánh thành một bệnh viện quốc tế, bà Nguyễn Thị Kim Tiến đã trực tiếp trao đổi với cấp dưới là ông Nguyễn Chiến Thắng về việc Công ty VK của Vương quốc Bỉ có phong cách thiết kế hiện đại và thẩm mỹ cao, từ đó gợi ý nên thuê đơn vị này cho hai dự án trọng điểm của Bộ. Đáng chú ý, chỉ 3 ngày sau khi Ban Y tế trọng điểm được thành lập, Công ty VK Việt Nam đã lập tức gửi văn bản "tự giới thiệu" năng lực để xin được chỉ định thầu.

Dù doanh nghiệp không hề cung cấp hồ sơ chứng minh năng lực hay kinh nghiệm thực tế, nhưng dưới áp lực từ lời "gợi ý" của cấp trên, ông Thắng đã chỉ đạo cấp dưới phớt lờ mọi quy trình khảo sát, đánh giá nhà thầu trong nước. Chuỗi hành vi bỏ qua các quy định đấu thầu này đã trực tiếp gây thiệt hại cho ngân sách Nhà nước hơn 70 tỷ đồng ngay từ giai đoạn tư vấn.

Mối liên hệ với "bà trùm" AIC và những cái bắt tay ngầm

Không chỉ dừng lại ở khâu thiết kế, bóng dáng của những "siêu nhà thầu" như Công ty AIC cũng xuất hiện đậm nét trong vụ án này. Cáo trạng nêu rõ, bà Nguyễn Thị Thanh Nhàn (Chủ tịch AIC, hiện đang bỏ trốn) đã trực tiếp liên hệ với bà Kim Tiến để "gửi gắm" cho AIC tham gia các gói thầu xây lắp và cung cấp trang thiết bị y tế sau này.

Trước đề nghị này, cựu Bộ trưởng đã đồng ý và giới thiệu bà Nhàn xuống làm việc trực tiếp với ông Nguyễn Chiến Thắng, không quên dặn dò cấp dưới phải lưu ý vì mức giá của AIC thường rất cao. Từ sự giới thiệu này, những thỏa thuận ngầm về mức "hoa hồng" lên tới 5% giá trị thanh toán đã được thiết lập. Liên danh giữa AIC và Công ty Mopha sau đó đã trúng thầu các hợp đồng trị giá hơn 140 tỷ đồng.

Hệ thống "lợi ích nhóm" và những túi tiền hối lộ

Đứng ở vị trí trung tâm thực thi các chỉ đạo, ông Nguyễn Chiến Thắng bị cáo buộc đã biến dự án thành nơi trục lợi cá nhân. Để được trúng thầu hoặc tạm ứng kinh phí, các doanh nghiệp đều phải chấp nhận yêu cầu chi tiền ngoài hợp đồng. Riêng từ phía AIC, ông Thắng đã nhận 1,8 tỷ đồng sau khi đơn vị này được tạm ứng thầu.

Mở rộng điều tra, cơ quan chức năng còn phát hiện ông Thắng đã nhận tiền từ nhiều nhà thầu khác với tổng con số lên đến 88,4 tỷ đồng. Sự buông lỏng quản lý, cùng những quyết định ký duyệt kế hoạch lựa chọn nhà thầu thiếu căn cứ, không đảm bảo tính đồng bộ của dự án đã biến hai công trình y tế hiện đại bậc nhất trở thành nơi thất thoát tài sản công nghiêm trọng.

Vụ án hiện đang thu hút sự quan tâm đặc biệt của dư luận khi bóc tách được sự móc nối tinh vi giữa lãnh đạo cơ quan quản lý và các doanh nghiệp thân hữu, biến những dự án an sinh xã hội quan trọng thành "mảnh đất màu mỡ" cho các hành vi vi phạm pháp luật.

PTH (SHTT)