Nhận thấy bản án sơ thẩm còn hàng loạt vấn đề chưa được làm sáng tỏ, Hội đồng xét xử đã quyết định tuyên hủy án để điều tra lại từ đầu.

Sau nhiều giờ xét hỏi và tranh luận gay gắt, Tòa án nhân dân TP. Hà Nội đã chính thức ra phán quyết phúc thẩm đối với vụ án "Lợi dụng chức vụ quyền hạn trong khi thi hành công vụ" liên quan đến bà Nguyễn Thị Bình, cựu Hiệu trưởng Trường THCS Ba Đình và cựu kế toán Phạm Minh Nguyệt.

14-1789353087-toa-tuyen-huy-an-tra-ho-so-dieu-tra-lai-vu-an-cuu-hieu-truong-bi-cao-buoc-thu-sai-tien-day-them
Cựu hiệu trưởng Nguyễn Thị Bình, bị cáo trong vụ án "Lợi dụng chức vụ quyền hạn trong khi thi hành công vụ".

Bất ngờ xung quanh tính pháp lý của văn bản làm căn cứ kết tội

Sáng 14/9, TAND TP. Hà Nội mở lại phiên tòa phúc thẩm. Trước đó tại phiên sơ thẩm, bà Bình bị tuyên phạt 3 năm tù, trong khi bà Nguyệt nhận mức án 24 tháng án treo. Cả hai bị cáo sau đó đều nộp đơn kháng cáo kêu oan, đề nghị Tòa phúc thẩm tuyên bố không phạm tội.

Cơ quan tố tụng ban đầu cáo buộc bà Bình thu tiền dạy thêm cao hơn mức giá trần quy định tại Quyết định 22/2013 của UBND TP. Hà Nội. Với nguồn thu này, giáo viên trực tiếp đứng lớp nhận 70%, 30% còn lại trích về nhà trường (chia đều cho công tác quản lý và chi phí điện nước, cơ sở vật chất). Cấp sơ thẩm cho rằng bà Bình hưởng lợi vật chất khoảng 72 triệu đồng, đồng thời nhận "vụ lợi phi vật chất" thông qua việc nâng cao uy tín cá nhân khi giúp tăng thu nhập cho đội ngũ giáo viên.

Tuy nhiên, mấu chốt của vụ án bị đảo chiều khi đại diện Bộ Tư pháp xác nhận Quyết định 22/2013 của UBND TP. Hà Nội là chưa phù hợp quy định. Theo cơ quan này, Thông tư của Bộ Giáo dục và Đào tạo — văn bản có hiệu lực pháp lý cao hơn — cho phép nhà trường và phụ huynh tự thỏa thuận mức học phí dạy thêm. Hiện tại, UBND TP. Hà Nội cũng đã chính thức bãi bỏ toàn bộ Quyết định 22/2013.

Tại phiên phúc thẩm, vấn đề pháp lý này trở thành tâm điểm tranh luận. Trong khi đại diện Bộ Tư pháp giữ nguyên quan điểm về tính chưa phù hợp của Quyết định 22, đại diện UBND TP. Hà Nội lại tỏ ra lúng túng, chưa chắc chắn về việc ban hành văn bản áp giá trần đúng hay sai và xin thêm thời gian báo cáo lãnh đạo bằng văn bản. Đội ngũ 8 luật sư bào chữa cho cựu hiệu trưởng nhấn mạnh kết luận của Bộ Tư pháp có giá trị tuyệt đối, đồng thời khẳng định vụ án không hề có thiệt hại hay nạn nhân khi đông đảo phụ huynh xác nhận đều biết và đồng thuận với mức thu.

Lời kêu cầu tại tòa và quyết định trả hồ sơ của Hội đồng xét xử

Xung đột tâm lý tại tòa diễn ra hết sức căng thẳng khi bị cáo Bình mang theo hai túi xách cùng một valy tài liệu để tự bào chữa. Quá trình tranh tụng phải tạm dừng nhiều lần do bà Bình mất bình tĩnh và cần đến sự hỗ trợ của lực lượng y tế. Cựu hiệu trưởng nghẹn ngào chia sẻ việc theo đuổi vụ án suốt 10 năm qua đã bào mòn toàn bộ tinh thần của bà lẫn gia đình, đồng thời tha thiết mong Hội đồng xét xử đưa ra phán quyết nhân văn và công tâm.

Bà Bình chia sẻ: “Việc trả hồ sơ để điều tra lại đã trực tiếp đẩy tôi vào 1 vòng tố tụng khác. Lẽ nào, HĐXX thấy quãng thời gian hơn 10 năm qua chưa đủ dài hay sao, hồ sơ vụ án đã được thu thập, bổ sung đầy đủ rồi, sao còn điều tra nữa… tôi thấy thực sự bất lực”.

Dù vậy, đại diện Viện Kiểm sát nhân dân TP. Hà Nội vẫn giữ nguyên quan điểm cần hủy án sơ thẩm để điều tra lại, chỉ ra tới 7 điểm mấu chốt chưa được làm rõ. Đáng chú ý, cơ quan công tố cho rằng bà Bình và kế toán Nguyệt có dấu hiệu vi phạm không chỉ nằm ở mức thu tiền mà còn nằm ở cơ chế quản lý chi tiêu thiếu rõ ràng, bởi theo nguyên tắc pháp luật, ngay cả khi thu đúng nhưng chi sai thì vẫn bị quy kết sai phạm.

Khép lại phiên tòa, TAND TP. Hà Nội quyết định tuyên hủy bản án sơ thẩm để tiến hành điều tra lại toàn diện vụ án, nhằm bảo đảm giải quyết vụ việc thấu tình đạt lý, không làm oan người vô tội và không bỏ lọt tội phạm.

PV (SHTT)